NW OPSOMMINGS
GRAAD 8
Hierdie werk is die intelektuele eiendom van opsommings.com
Dit mag nie versprei word nie.
KOPIEREG VOORBEHOU @2020
Opsommings.com – Kopiereg voorbehou ©2020
, NW opsommings
-graad 8-
Kwartaal 1 Eenheid 1
Fotosintese en Respirasie
Woordelys
Fotosintese - die proses waartydens chlorofil in groen plante sonlig absorbeer
en die plante aan hierdie energie gebruik maak om energieryke koolhidrate,
soos glukose, koolstofdioksied en water te sintetiseer.
Koolstofdioksied – ’n kleurlose, reuklose gas wat in die atmosfeer teenwoordig
is en tydens asemhaling gevorm word.
Metabolisme - al die chemiese prosesse wat binne 'n lewende sel of organisme
plaasvind wat nodig is vir behoud van lewe.
Outotrofies – ’n organisme wat sy eie koolhidrate van nie-organiese stowwe
met behulp van lig of chemiese energie sintetiseer.
Heterofiese - organismes wat nie sy eie voedsel kan vervaardig nie, dit moet
plante of ander diere eet om te oorleef.
Organelle - 'n aantal georganiseerde of gespesialiseerde strukture binne 'n sel.
Chloroplaste- 'n plasied wat teenwoordig is in die selle van plante , wat
chlorofil bevat en waar fotosintese plaasvind.
Ensiem - 'n Stof wat deur 'n lewende organisme geproduseer word en is 'n
katalisator
Opsommings.com – Kopiereg voorbehou ©2020
,Chlorofil - die groen pigment in die selle in plante, fotosintetiese alge en
bakterieë wat sonligenergie vir fotosintese vasvang.
Anorganiese stof - 'n stof wat direk van die fisiese omgewing kom
Organiese stof - het te doen met, of spruit uit lewende materie
Fotosintese
hou direk verband met die lewe en oorlewing van alle lewende dinge
voorsien suurstof, voedsel en verminder koolstof
lewende dinge het elke sekonde energie nodig vir: beweging, uitskeiding
groei en metaboliese reaksies.
Metaboliese reaksie is al die chemiese prosesse wat binne in 'n lewende sel
of organisme plaasvind wat nodig is vir lewe.
Slegs plante is in staat om hulle eie voedsel te produseer en energie
daarvan te kry -outotrofiese voeding
Organismes wat nie hulle eie voedsel kan vervaardig nie, maar van ander
plante of diere eet daarvoor - heterotrofies
Plante verander sonenergie in chemiese potensiele energie
• Sonlig
- stralingsenergie is energie van die son.
- son skyn voortdurend en straal uit na elke plek op die aarde
- hitte en lig kom van Son.
Fotosintese: ligenergie word deur groen plante geabsorbeer -> omgeskakel
na chemiese potensiele energie en geberg as koolhidrate bv. glukose
Opsommings.com – Kopiereg voorbehou ©2020
, Die groen dele van ’n plant het spesiale organelle: chloroplaste
Blare bevat die meeste chloroplaste en is dus spesiaal aangepas vir vinnige
en doeltreffende fotosintese
Ander aanpassing: blare is plat en breed (groot area aan son blootgestel)
Die blaar is ook baie dun sodat dit die fotosinterende weefsel kan bereik.
☼ Fotosintese vind in die chloroplaste plaas en dit is waar al die ensieme is
wat reaksies kataliseer.
☼ Chloroplaste bevat ’n groen pigment wat ons chlorofil noem
☼ Chlorofil gee plante hulle groen kleur.
☼ Wanneer sonlig op ’n chlorofilmolekuul val, absorbeer die molekuul die
energie en verander dit in glukose wat deur die plant absorbeer word.
☼ So begin voedselproduksie.
Wat plante benodig vir fotosintese
2 Anorganiese stowwe: water en koolstofidioksied
- anorganiese stowwe kom van fisiese en omgewing en klein molukule
-word deur wortels geabsorbeer en met stingel na blaar vervoer.
- direk uit atmosfeer geabsoorbeer deur huidmondjies (klein opening in blaar)
Energie wat deur chlorofil vrygestel word veroorsaak dat water met
koolstof in 'n reaksie kombineer.
Die ensiem binne die chloroplaste kataliseer die reaksie (Figuur 1.12)
Opsommings.com – Kopiereg voorbehou ©2020
GRAAD 8
Hierdie werk is die intelektuele eiendom van opsommings.com
Dit mag nie versprei word nie.
KOPIEREG VOORBEHOU @2020
Opsommings.com – Kopiereg voorbehou ©2020
, NW opsommings
-graad 8-
Kwartaal 1 Eenheid 1
Fotosintese en Respirasie
Woordelys
Fotosintese - die proses waartydens chlorofil in groen plante sonlig absorbeer
en die plante aan hierdie energie gebruik maak om energieryke koolhidrate,
soos glukose, koolstofdioksied en water te sintetiseer.
Koolstofdioksied – ’n kleurlose, reuklose gas wat in die atmosfeer teenwoordig
is en tydens asemhaling gevorm word.
Metabolisme - al die chemiese prosesse wat binne 'n lewende sel of organisme
plaasvind wat nodig is vir behoud van lewe.
Outotrofies – ’n organisme wat sy eie koolhidrate van nie-organiese stowwe
met behulp van lig of chemiese energie sintetiseer.
Heterofiese - organismes wat nie sy eie voedsel kan vervaardig nie, dit moet
plante of ander diere eet om te oorleef.
Organelle - 'n aantal georganiseerde of gespesialiseerde strukture binne 'n sel.
Chloroplaste- 'n plasied wat teenwoordig is in die selle van plante , wat
chlorofil bevat en waar fotosintese plaasvind.
Ensiem - 'n Stof wat deur 'n lewende organisme geproduseer word en is 'n
katalisator
Opsommings.com – Kopiereg voorbehou ©2020
,Chlorofil - die groen pigment in die selle in plante, fotosintetiese alge en
bakterieë wat sonligenergie vir fotosintese vasvang.
Anorganiese stof - 'n stof wat direk van die fisiese omgewing kom
Organiese stof - het te doen met, of spruit uit lewende materie
Fotosintese
hou direk verband met die lewe en oorlewing van alle lewende dinge
voorsien suurstof, voedsel en verminder koolstof
lewende dinge het elke sekonde energie nodig vir: beweging, uitskeiding
groei en metaboliese reaksies.
Metaboliese reaksie is al die chemiese prosesse wat binne in 'n lewende sel
of organisme plaasvind wat nodig is vir lewe.
Slegs plante is in staat om hulle eie voedsel te produseer en energie
daarvan te kry -outotrofiese voeding
Organismes wat nie hulle eie voedsel kan vervaardig nie, maar van ander
plante of diere eet daarvoor - heterotrofies
Plante verander sonenergie in chemiese potensiele energie
• Sonlig
- stralingsenergie is energie van die son.
- son skyn voortdurend en straal uit na elke plek op die aarde
- hitte en lig kom van Son.
Fotosintese: ligenergie word deur groen plante geabsorbeer -> omgeskakel
na chemiese potensiele energie en geberg as koolhidrate bv. glukose
Opsommings.com – Kopiereg voorbehou ©2020
, Die groen dele van ’n plant het spesiale organelle: chloroplaste
Blare bevat die meeste chloroplaste en is dus spesiaal aangepas vir vinnige
en doeltreffende fotosintese
Ander aanpassing: blare is plat en breed (groot area aan son blootgestel)
Die blaar is ook baie dun sodat dit die fotosinterende weefsel kan bereik.
☼ Fotosintese vind in die chloroplaste plaas en dit is waar al die ensieme is
wat reaksies kataliseer.
☼ Chloroplaste bevat ’n groen pigment wat ons chlorofil noem
☼ Chlorofil gee plante hulle groen kleur.
☼ Wanneer sonlig op ’n chlorofilmolekuul val, absorbeer die molekuul die
energie en verander dit in glukose wat deur die plant absorbeer word.
☼ So begin voedselproduksie.
Wat plante benodig vir fotosintese
2 Anorganiese stowwe: water en koolstofidioksied
- anorganiese stowwe kom van fisiese en omgewing en klein molukule
-word deur wortels geabsorbeer en met stingel na blaar vervoer.
- direk uit atmosfeer geabsoorbeer deur huidmondjies (klein opening in blaar)
Energie wat deur chlorofil vrygestel word veroorsaak dat water met
koolstof in 'n reaksie kombineer.
Die ensiem binne die chloroplaste kataliseer die reaksie (Figuur 1.12)
Opsommings.com – Kopiereg voorbehou ©2020
