Probleem 5
Bronnen:
Hoofdstuk 21 – Zwaartepunten
Hoofdstuk 27 – Compendium
Hoofdstuk 26 – Compendium
Arrest – Tandartsen
Arrest – Kelderluik
Arrest – Kindertaxi
Arrest – Zeug geel 1133
Arrest – Pos/ van den Bosch
Leerdoel 1 | Onrechtmatige daad
Art. 6:162 – Onrechtmatige daad
Vereisten
1. Onrechtmatige daad – art. 6:162 lid 2 BW
Inbreuk op een recht
Gaar hier om schending van een subjectief recht van een ander
- Persoonlijkheidsrechten (recht op leven, lichamelijke integriteit, vrijheid, eer, privacy).
- Absolute vermogenrechten:
o eigendom, beperkte rechten;
o rechten op voortbrengselen van de geest.
- De rechten van huurder en pachter (meebetrokken vanwege hun ‘verzakelijkt’ karakter).
Een doen of nalaten in strijd met de wettelijke plicht
Hieronder vallen alle Nederlandse algemeen verbindende wettelijke voorschriften van publiek- en
privaatrecht.
Hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamd.
Het ongeschreven privaatrecht:
- Onbehoorlijke concurrentie.
- Verschaffing van misleidende informatie.
- Onredelijke opoffering van andermans belang aan het eigen belang.
Arrest Pos/ van den Bosch
- Gevaarzetting, d.w.z. het scheppen (en/of laten voortbestaan) van gevaar voor eens anders
persoon of goed. De enkele mogelijkheid dat een gedraging tot schade leidt, maakt die
gedraging nog niet onrechtmatig; het gevaar moet dusdanig zijn, dat betrokkene zich naar
maatstaven van zorgvuldigheid van dit gedrag had behoren te onthouden. Bij de afweging
moet worden gelet op:
o de aard van de gedraging;
o de (grootte van de) kans op schade;
o de aard en de ernst van de eventuele schade;
o de bezwaarlijkheid en gebruikelijkheid van voorzorgsmaatregelen.
Arrest Kelderluik
Onrechtmatigheid kan worden weggenomen door rechtvaardigingsgronden
- Overmacht: kracht of macht waaraan men geen weerstand kan bieden (absolute
onmogelijkheid), maar ook sterke drang waaraan men geen weerstand behoeft te bieden
(relatieve onmogelijkheid). Onder overmacht valt mede de noodtoestand, waarin een hogere
plicht moet worden nagekomen.
- Toestemming van de benadeelde.
, - Noodweer: het feit werd begaan ter noodzakelijke verdediging van eigen of eens anders lijf,
eerbaarheid of goed tegen ogenblikkelijke wederrechtelijke aanranding.
- Bevoegd gegeven ambtelijk bevel.
- Wettelijk voorschrift of wettelijke bevoegdheid.
2. Toerekenbaarheid – ar. 6:162 lid 3 BW
Te wijten aan schuld
Opzet, bewuste roekeloosheid en ‘gewone’ schuld.
Speelt een grote rol bij aansprakelijkheid:
a. Kinderen onder 14 jaar nooit aansprakelijk, ook al is de gedraging verwijtbaar art. 6:164 BW
b. Soms ontbreekt verwijtbaarheid, maar is de dader aansprakelijk; krachtens wet of
verkeersopvattingen
Te wijten aan een oorzaak welke krachtens wet of in de verkeer geldende opvattingen voor zijn
rekening komt
Toerekening krachtens wet -> gedragingen die zijn verricht onder de invloed van geestelijke
of lichamelijke tekortkoming art. 6:165 BW
Toerekening krachtens verkeersopvattingen -> aansprakelijkheid uit OD is en blifjt primair
schuldaansprakelijkheid
a. Onervarenheid
b. Verontschuldigbare dwaling ter zake van de rechtmatigheid van de gedraging
Toerekenbaarheid kan worden weggenomen door schulduitsluitingsgronden
- Noodweer-exces
- Onbevoegd gegeven ambtelijk bevel
3. Schade
Er moet nadeel zijn geleden
4. Causaal verband
Schade moet het gevolg zijn van de onrechtmatige daad (dientengevolge) -> zou de schade zijn
uitgebleven als de daad niet was gepleegd (condicio sine qua non)
Vestiging -> toets voldoende
Omvang -> nog een criterium -> kan de schade als gevolg van de daad aan de dader worden
toegerekend?
5. Relativiteitsvereiste – art. 6:163 BW
-> de vraag moet gesteld worden tegenover wie deze gedraging onrechtmatig -> het gedrag dient
alleen tegenover de ander onrechtmatig te zijn
Inbreuk op een recht
Alleen onrechtmatig tegenover hem aan wie dit recht toekomt.
Strijd met de wettelijke plicht
Arrest Tandartsen
Hoeft niet te betekenen dat de overtreding van deze wettelijke norm ook altijd onrechtmatig is
tegenover iedereen -> het kan zijn dat de overtreden norm niet strekt tot bescherming van het in het
concrete geval geschonden belang
In het maatschappelijk verkeer betaamt
Overtreding hiervan is onder deze omstandigheden zo gespecificeerd dat het tegenover deze
benadeelde onrechtmatig is.
De bewijslast rust hier op de dader -> hij is aansprakelijk als hij aan 6:162 heeft voldaan, tenzij hij
aantoont dat de overtreden norm:
a. In het geheel niet strekt tot bescherming van burgers tegen schade (publiekrechtelijk)
b. Een beschermingsbereik heeft dat zich niet uitstrekt tot
a. Benadeelde persoon
b. Geleden schadeposten
Bronnen:
Hoofdstuk 21 – Zwaartepunten
Hoofdstuk 27 – Compendium
Hoofdstuk 26 – Compendium
Arrest – Tandartsen
Arrest – Kelderluik
Arrest – Kindertaxi
Arrest – Zeug geel 1133
Arrest – Pos/ van den Bosch
Leerdoel 1 | Onrechtmatige daad
Art. 6:162 – Onrechtmatige daad
Vereisten
1. Onrechtmatige daad – art. 6:162 lid 2 BW
Inbreuk op een recht
Gaar hier om schending van een subjectief recht van een ander
- Persoonlijkheidsrechten (recht op leven, lichamelijke integriteit, vrijheid, eer, privacy).
- Absolute vermogenrechten:
o eigendom, beperkte rechten;
o rechten op voortbrengselen van de geest.
- De rechten van huurder en pachter (meebetrokken vanwege hun ‘verzakelijkt’ karakter).
Een doen of nalaten in strijd met de wettelijke plicht
Hieronder vallen alle Nederlandse algemeen verbindende wettelijke voorschriften van publiek- en
privaatrecht.
Hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamd.
Het ongeschreven privaatrecht:
- Onbehoorlijke concurrentie.
- Verschaffing van misleidende informatie.
- Onredelijke opoffering van andermans belang aan het eigen belang.
Arrest Pos/ van den Bosch
- Gevaarzetting, d.w.z. het scheppen (en/of laten voortbestaan) van gevaar voor eens anders
persoon of goed. De enkele mogelijkheid dat een gedraging tot schade leidt, maakt die
gedraging nog niet onrechtmatig; het gevaar moet dusdanig zijn, dat betrokkene zich naar
maatstaven van zorgvuldigheid van dit gedrag had behoren te onthouden. Bij de afweging
moet worden gelet op:
o de aard van de gedraging;
o de (grootte van de) kans op schade;
o de aard en de ernst van de eventuele schade;
o de bezwaarlijkheid en gebruikelijkheid van voorzorgsmaatregelen.
Arrest Kelderluik
Onrechtmatigheid kan worden weggenomen door rechtvaardigingsgronden
- Overmacht: kracht of macht waaraan men geen weerstand kan bieden (absolute
onmogelijkheid), maar ook sterke drang waaraan men geen weerstand behoeft te bieden
(relatieve onmogelijkheid). Onder overmacht valt mede de noodtoestand, waarin een hogere
plicht moet worden nagekomen.
- Toestemming van de benadeelde.
, - Noodweer: het feit werd begaan ter noodzakelijke verdediging van eigen of eens anders lijf,
eerbaarheid of goed tegen ogenblikkelijke wederrechtelijke aanranding.
- Bevoegd gegeven ambtelijk bevel.
- Wettelijk voorschrift of wettelijke bevoegdheid.
2. Toerekenbaarheid – ar. 6:162 lid 3 BW
Te wijten aan schuld
Opzet, bewuste roekeloosheid en ‘gewone’ schuld.
Speelt een grote rol bij aansprakelijkheid:
a. Kinderen onder 14 jaar nooit aansprakelijk, ook al is de gedraging verwijtbaar art. 6:164 BW
b. Soms ontbreekt verwijtbaarheid, maar is de dader aansprakelijk; krachtens wet of
verkeersopvattingen
Te wijten aan een oorzaak welke krachtens wet of in de verkeer geldende opvattingen voor zijn
rekening komt
Toerekening krachtens wet -> gedragingen die zijn verricht onder de invloed van geestelijke
of lichamelijke tekortkoming art. 6:165 BW
Toerekening krachtens verkeersopvattingen -> aansprakelijkheid uit OD is en blifjt primair
schuldaansprakelijkheid
a. Onervarenheid
b. Verontschuldigbare dwaling ter zake van de rechtmatigheid van de gedraging
Toerekenbaarheid kan worden weggenomen door schulduitsluitingsgronden
- Noodweer-exces
- Onbevoegd gegeven ambtelijk bevel
3. Schade
Er moet nadeel zijn geleden
4. Causaal verband
Schade moet het gevolg zijn van de onrechtmatige daad (dientengevolge) -> zou de schade zijn
uitgebleven als de daad niet was gepleegd (condicio sine qua non)
Vestiging -> toets voldoende
Omvang -> nog een criterium -> kan de schade als gevolg van de daad aan de dader worden
toegerekend?
5. Relativiteitsvereiste – art. 6:163 BW
-> de vraag moet gesteld worden tegenover wie deze gedraging onrechtmatig -> het gedrag dient
alleen tegenover de ander onrechtmatig te zijn
Inbreuk op een recht
Alleen onrechtmatig tegenover hem aan wie dit recht toekomt.
Strijd met de wettelijke plicht
Arrest Tandartsen
Hoeft niet te betekenen dat de overtreding van deze wettelijke norm ook altijd onrechtmatig is
tegenover iedereen -> het kan zijn dat de overtreden norm niet strekt tot bescherming van het in het
concrete geval geschonden belang
In het maatschappelijk verkeer betaamt
Overtreding hiervan is onder deze omstandigheden zo gespecificeerd dat het tegenover deze
benadeelde onrechtmatig is.
De bewijslast rust hier op de dader -> hij is aansprakelijk als hij aan 6:162 heeft voldaan, tenzij hij
aantoont dat de overtreden norm:
a. In het geheel niet strekt tot bescherming van burgers tegen schade (publiekrechtelijk)
b. Een beschermingsbereik heeft dat zich niet uitstrekt tot
a. Benadeelde persoon
b. Geleden schadeposten
