REPRODUCTIEVE GENEESKUNDIGE –
VERLOSKUNDIGE BENADERING
1
,1. SITUERING
SITUERING BINNEN HET BEROEPSPROFIEL
- De vroedvrouw heeft belangrijke rol in het bevorderen van de reproductieve en perinatale
gezondheid.
- Doet aan counseling in het kader van gezinsplanning en in het kader van
infertiliteitsbehandelingen
o Advies over anticonceptiva, gezonde levensstijl en het (aanstaande) ouderschap tot
de counseling van koppels die geconfronteerd worden met
vruchtbaarheidsproblemen.
1.1 HET FERTILITEITSTEAM
DE VROEDVROUW VORMT EEN ONMISBARE SCHAKEL BINNEN EEN INTERDISCIPLINAIRE
SAMENWERKING
- Afdelingshoofd en stafleden: professoren, artsen in de gynaecologie en verloskunde,
huisartsen, andrologen (arts die gespecialiseerd is in mannelijke onvruchtbaarheid), urologen
- Psychologische ondersteuning via psychologen, seksuologen en fertiliteitsconsulenten
- Centrum voor medische genetica ifv PGS
- Gespecialiseerd IVF labo met embryologen, laboranten >> verwijzing naar een A-en B
centrum
- Researchteam: wetenschappelijk onderzoek tot meer kwalitatieve zorgverlening, succesvolle
behandelingen, technologische evoluties
- Kwaliteitscoördinator: worden wettelijk bepalingen in praktijk toegepast, over alle disciplines
heen
- Secretariaat ifv bevestigingsmails afspraken, registratie behandelingen en zws, boeken eerste
consulten
- Hoofdvroedvrouw staat aan het hoofd van het vroedvrouwenteam: management en
dagelijkse organisatie
- VROEDVROUWENTEAM: schakel tussen het subfertiele koppel en bovengenoemde
betrokkenen
- Studenten
- Focusgroepen
In het luik ‘Technische benadering’ komen het belang en de inhoud van kwaliteitscontroles aan bod.
1.1.1 TAAK VAN DE VROEDVROUW BINNEN HET FERTILITEITSTEAM
1.1.1.1 ALGEMEEN
Telefonische contacten: praktische info, concrete afspraken, uitleg behandeling, verder
beleid, vragen beantwoorden…
Voorbereiden en assisteren consultatie van het koppel: onderzoeksresultaten opvragen –
onderzoeken en afspraken boeken - counseling
Vlotte communicatie arts – patiënt verzekeren.
Verpleeg – en medisch technische handelingen vb. veneuze bloedafname, verwijderen
hechtingen, wondzorg, plaatsen perifeer infuus, abdominale echo bij ET, SC injecties, ...
2
, Schakel tussen laboratorium en patiënt
Praktische organisatie van de dagelijkse werking van het centrum.
Schakel tussen fertiliteitsconsulente en patiënt.
Logistieke steun en praktische uitvoering studies.
Administratieve taken
Bijscholingen, studiedagen
Steriele velden met materiaal voor IUI en ET klaarleggen.
Onderhoud en controle stock van materiaal.
Bestellingen doen, bestelling controleren bij levering.
De bloeduitslagen inbrengen in het EPD (elektronisch patiëntendossier)
Elektronisch dossier van de patiënt opvolgen , aanvullen, rapportage.
1.1.1.2 SPECIFIEK
Door het behandelingsverloop te schetsen van de intake tot het resultaat, wordt duidelijk wat de
specifieke administratieve en medisch-taken zijn van de vroedvrouw.
1.2 INTAKEGESPREK
Het intakegesprek is het eerste gesprek dat plaatsvindt tussen het koppel en de fertiliteitsarts. Het
koppel komt op eigen initiatief of wordt via de huisarts of de gynaecoloog doorverwezen naar één
van de erkende I.V.F.-centra in België.
Verwijsbrieven, onderzoeksresultaten of een samenvatting van eerdere behandelingen worden bij
voorkeur opgevraagd en meegebracht naar de consultatie.
De wachttijd voor een eerste consult kan soms oplopen tot enkele maanden wat bij het koppel soms
ontgoocheling en frustraties teweeg brengt.
De anamnese wordt afgenomen door een medisch deskundige (professor, gynaecoloog,
fertiliteitsarts, arts in opleiding).
VERLOOP INTAKEGESPREK:
Kennismaking en verwachtingen
Opmaak medisch dossier
o Correcte gegevens, onderzoeken gebeurd?, anamnese nagaan..
Voorstellen vruchtbaarheids-onderzoeken bij vrouw en partner
o in de zoektocht naar de etiologie van de verminderde vruchtbaarheid van het koppel.
De resultaten van deze onderzoeken zijn richtinggevend voor het bepalen van het
beleid en de soort vruchtbaarheidsbehandeling.
Toelichting mogelijke fertiliteitsbehandelingen
o IUI = Intra Uteriene Inseminatie of KIE = Kunstmatige Inseminatie met
Echtgenootsperma
o IVF = In Vitro Fertilisatie
o ICSI = Intra Cellulaire Sperma Injectie
o In specifieke gevallen en indien wenselijk wordt het onderwerp KID (= Kunstmatige
Inseminatie Donorsperma) of ED (= EicelDonatie) aangekaart
3
, o Draagmoederschap, Age banking preservatie in het kader van oncologische
behandeling…
Slaagkansen (zie ‘Medische en Technische benadering’)
Risico’s
o Meerlingzwangerschap (beperkt door de wet van 1/07/2003)
o Bloeding tijdens de pick-up indien een bloedvat wordt aangeprikt
o Bloeddrukval door vagale reflex waakinfuus
o Infectie
Wetgeving vertaald in informed consent, bloedafname, beleidslijnen
Bespreking van wettelijk vereiste serologische onderzoeken vooraleer de behandeling op te
starten. Het betreft hier een virale screening bij beide partners (zowel in hetero – als
lesbische relatie)
o Partner: Hepatitis B en C, HIV, Syfilis, ev. bloedgroep indien niet gekend.
o Vrouw: Hepatitis B en C, Syfilis, Rubella (IgG en IgM) en Toxoplasmose (IgG en IgM)
ev. bloedgroep indien niet gekend of CMV (IgG en IgM) indien tewerkgesteld met
specifieke doelgroepen
o In de technische benadering van het OPO Fertiliteit worden de wettelijke bepalingen
rond het informed consent besproken.
Promoten van en coachen van pre-conceptionele levensstijl
Vraagstelling: vervolgafspraak en afscheid
TAAK VAN DE VROEDVROUW BIJ INTAKEGESPREK
Concrete data afspreken voorgestelde onderzoeken
o Vb HyFoSO
o Vb Semenanalyse
Informed consent toelichten en voorleggen ter ondertekening
Gerichte GVO op maat, vragen beantwoorden met correcte informatie over levensstijl
Vriendelijk – empathie – vertrouwen – continuïteit
1.3 DE BEHANDELING
1.3.1 OVULATIE-INDUCTIE
SITUERING
10 tot 15% van de infertiliteit bij vrouwen wordt veroorzaakt door ovulatiestoornissen, wat de meest
voorkomende oorzaak is van infertiliteit bij vrouwen. Ovulatieproblemen ontstaan door een
verstoring van de hormonale wisselwerking in de hypofyse en leidt tot amenorrea of
onregelmatige menstruatie.
BEHANDELING
Bij de ovulatie-inductie tracht men de natuurlijke menstruatiecyclus na te bootsen door middel van
het stimuleren van de follikels tot rijping en het uitlokken van een eisprong.
- Er komt bij deze techniek meer dan één follikel tot rijping waardoor de kans op bevruchting
vergroot
- maar hierdoor neemt kans op meerlingenzwangerschap toe.
4
VERLOSKUNDIGE BENADERING
1
,1. SITUERING
SITUERING BINNEN HET BEROEPSPROFIEL
- De vroedvrouw heeft belangrijke rol in het bevorderen van de reproductieve en perinatale
gezondheid.
- Doet aan counseling in het kader van gezinsplanning en in het kader van
infertiliteitsbehandelingen
o Advies over anticonceptiva, gezonde levensstijl en het (aanstaande) ouderschap tot
de counseling van koppels die geconfronteerd worden met
vruchtbaarheidsproblemen.
1.1 HET FERTILITEITSTEAM
DE VROEDVROUW VORMT EEN ONMISBARE SCHAKEL BINNEN EEN INTERDISCIPLINAIRE
SAMENWERKING
- Afdelingshoofd en stafleden: professoren, artsen in de gynaecologie en verloskunde,
huisartsen, andrologen (arts die gespecialiseerd is in mannelijke onvruchtbaarheid), urologen
- Psychologische ondersteuning via psychologen, seksuologen en fertiliteitsconsulenten
- Centrum voor medische genetica ifv PGS
- Gespecialiseerd IVF labo met embryologen, laboranten >> verwijzing naar een A-en B
centrum
- Researchteam: wetenschappelijk onderzoek tot meer kwalitatieve zorgverlening, succesvolle
behandelingen, technologische evoluties
- Kwaliteitscoördinator: worden wettelijk bepalingen in praktijk toegepast, over alle disciplines
heen
- Secretariaat ifv bevestigingsmails afspraken, registratie behandelingen en zws, boeken eerste
consulten
- Hoofdvroedvrouw staat aan het hoofd van het vroedvrouwenteam: management en
dagelijkse organisatie
- VROEDVROUWENTEAM: schakel tussen het subfertiele koppel en bovengenoemde
betrokkenen
- Studenten
- Focusgroepen
In het luik ‘Technische benadering’ komen het belang en de inhoud van kwaliteitscontroles aan bod.
1.1.1 TAAK VAN DE VROEDVROUW BINNEN HET FERTILITEITSTEAM
1.1.1.1 ALGEMEEN
Telefonische contacten: praktische info, concrete afspraken, uitleg behandeling, verder
beleid, vragen beantwoorden…
Voorbereiden en assisteren consultatie van het koppel: onderzoeksresultaten opvragen –
onderzoeken en afspraken boeken - counseling
Vlotte communicatie arts – patiënt verzekeren.
Verpleeg – en medisch technische handelingen vb. veneuze bloedafname, verwijderen
hechtingen, wondzorg, plaatsen perifeer infuus, abdominale echo bij ET, SC injecties, ...
2
, Schakel tussen laboratorium en patiënt
Praktische organisatie van de dagelijkse werking van het centrum.
Schakel tussen fertiliteitsconsulente en patiënt.
Logistieke steun en praktische uitvoering studies.
Administratieve taken
Bijscholingen, studiedagen
Steriele velden met materiaal voor IUI en ET klaarleggen.
Onderhoud en controle stock van materiaal.
Bestellingen doen, bestelling controleren bij levering.
De bloeduitslagen inbrengen in het EPD (elektronisch patiëntendossier)
Elektronisch dossier van de patiënt opvolgen , aanvullen, rapportage.
1.1.1.2 SPECIFIEK
Door het behandelingsverloop te schetsen van de intake tot het resultaat, wordt duidelijk wat de
specifieke administratieve en medisch-taken zijn van de vroedvrouw.
1.2 INTAKEGESPREK
Het intakegesprek is het eerste gesprek dat plaatsvindt tussen het koppel en de fertiliteitsarts. Het
koppel komt op eigen initiatief of wordt via de huisarts of de gynaecoloog doorverwezen naar één
van de erkende I.V.F.-centra in België.
Verwijsbrieven, onderzoeksresultaten of een samenvatting van eerdere behandelingen worden bij
voorkeur opgevraagd en meegebracht naar de consultatie.
De wachttijd voor een eerste consult kan soms oplopen tot enkele maanden wat bij het koppel soms
ontgoocheling en frustraties teweeg brengt.
De anamnese wordt afgenomen door een medisch deskundige (professor, gynaecoloog,
fertiliteitsarts, arts in opleiding).
VERLOOP INTAKEGESPREK:
Kennismaking en verwachtingen
Opmaak medisch dossier
o Correcte gegevens, onderzoeken gebeurd?, anamnese nagaan..
Voorstellen vruchtbaarheids-onderzoeken bij vrouw en partner
o in de zoektocht naar de etiologie van de verminderde vruchtbaarheid van het koppel.
De resultaten van deze onderzoeken zijn richtinggevend voor het bepalen van het
beleid en de soort vruchtbaarheidsbehandeling.
Toelichting mogelijke fertiliteitsbehandelingen
o IUI = Intra Uteriene Inseminatie of KIE = Kunstmatige Inseminatie met
Echtgenootsperma
o IVF = In Vitro Fertilisatie
o ICSI = Intra Cellulaire Sperma Injectie
o In specifieke gevallen en indien wenselijk wordt het onderwerp KID (= Kunstmatige
Inseminatie Donorsperma) of ED (= EicelDonatie) aangekaart
3
, o Draagmoederschap, Age banking preservatie in het kader van oncologische
behandeling…
Slaagkansen (zie ‘Medische en Technische benadering’)
Risico’s
o Meerlingzwangerschap (beperkt door de wet van 1/07/2003)
o Bloeding tijdens de pick-up indien een bloedvat wordt aangeprikt
o Bloeddrukval door vagale reflex waakinfuus
o Infectie
Wetgeving vertaald in informed consent, bloedafname, beleidslijnen
Bespreking van wettelijk vereiste serologische onderzoeken vooraleer de behandeling op te
starten. Het betreft hier een virale screening bij beide partners (zowel in hetero – als
lesbische relatie)
o Partner: Hepatitis B en C, HIV, Syfilis, ev. bloedgroep indien niet gekend.
o Vrouw: Hepatitis B en C, Syfilis, Rubella (IgG en IgM) en Toxoplasmose (IgG en IgM)
ev. bloedgroep indien niet gekend of CMV (IgG en IgM) indien tewerkgesteld met
specifieke doelgroepen
o In de technische benadering van het OPO Fertiliteit worden de wettelijke bepalingen
rond het informed consent besproken.
Promoten van en coachen van pre-conceptionele levensstijl
Vraagstelling: vervolgafspraak en afscheid
TAAK VAN DE VROEDVROUW BIJ INTAKEGESPREK
Concrete data afspreken voorgestelde onderzoeken
o Vb HyFoSO
o Vb Semenanalyse
Informed consent toelichten en voorleggen ter ondertekening
Gerichte GVO op maat, vragen beantwoorden met correcte informatie over levensstijl
Vriendelijk – empathie – vertrouwen – continuïteit
1.3 DE BEHANDELING
1.3.1 OVULATIE-INDUCTIE
SITUERING
10 tot 15% van de infertiliteit bij vrouwen wordt veroorzaakt door ovulatiestoornissen, wat de meest
voorkomende oorzaak is van infertiliteit bij vrouwen. Ovulatieproblemen ontstaan door een
verstoring van de hormonale wisselwerking in de hypofyse en leidt tot amenorrea of
onregelmatige menstruatie.
BEHANDELING
Bij de ovulatie-inductie tracht men de natuurlijke menstruatiecyclus na te bootsen door middel van
het stimuleren van de follikels tot rijping en het uitlokken van een eisprong.
- Er komt bij deze techniek meer dan één follikel tot rijping waardoor de kans op bevruchting
vergroot
- maar hierdoor neemt kans op meerlingenzwangerschap toe.
4