Bijzondere overeenkomsten samenvatting
Boek: Verbintenissenrecht begrepen
Hoofdstuk 6 (6.5 t/m 6.10)
Tekortkoming in de nakoming: belangrijkste acties/remidies
1. Nakoming vorderen (artikel 3:296 BW)
Je kunt altijd eisen dat een schuldenaar een overeenkomst goed nakomt. Je hebt hier
alleen in de toekomst wat aan.
2. Opschorten (artikelen 6:52, 6:262 en 6:263 BW)
Als (in het voorbeeld) Bertens nog bedragen schuldig is aan Aigo, kan hij deze
prestatie opschorten totdat Aigo alsnog aan de verplichtingen voldoet.
3. Ontbinden (artikel 6:265 BW)
Onder voorwaarden kan Bertens ook besluiten dat hij van de overeenkomst af wil.
Ontbinding kan worden gecombineerd met een vordering tot vergoeding van schade.
1. Wederkerige overeenkomst
2. Tekortkoming in de nakoming
3. Tekortkoming moet de ontbinding en haar gevolgen rechtvaardigen
4. De regels van verzuim
4. Schadevergoeding eisen (artikel 6:74 BW)
Schuldenaar is verplicht om de schade die een schuldeiser lijdt te vergoeden.
Een verbintenis tot schadevergoeding die op grond van artikel 6:74 BW ontstaat, kun
je beschouwen als een secundaire verbintenis. Daarmee wordt bedoeld dat het niet
kan ontstaan zonder dat een primaire verbintenis (uit overeenkomst, onrechtmatige
daad, onverschuldigde betaling enz) niet wordt nagekomen.
De schade moet het gevolg zijn van de tekortkoming in de nakoming. Er moet een
causaal verband zijn. Ook moet de tekortkoming de schuldenaar worden
toegerekend.
Belangrijkste voorwaarden in dit artikel: een tekortkoming in de nakoming en schade
1. Een tekortkoming in de nakoming
2. Schade
3. Causaal verband
4. Toerekening
5. Blijvende onmogelijkheid van nakoming en verzuim
Verschillende situaties tekortkoming in de nakoming:
1. Ondeugdelijke nakoming
Schuldenaar presteert gedeeltelijk of gebrekkig.
2. Te late nakoming
De schuldenaar presteert wel, maar te laat.
3. Niet-nakoming
, De schuldenaar presteert in zijn geheel niet, en alsnog nakomen is ook niet meer
mogelijk.
Artikel 6:80 BW uitzonderingen van dat er vanaf het moment dat de verbintenis
opeisbaar is sprake zijn van aansprakelijkheid voor schade op grond van artikel 6:74 BW.
Een verbintenis wordt niet of niet goed nagekomen.
Bij opeisbare verbintenis tekortkoming in de nakoming
Bij niet-opeisbare verbintenis geen tekortkoming in de nakoming geen
aansprakelijkheid voor schade op grond van artikel 6:74 BW mogelijk. Uitzondering: de
situaties van artikel 6:80 BW.
Welke schade komt precies voor vergoeding in aanmerking artikel 6:96 BW bepaalt dat de
rechter de schade begroot op de wijze die het meest met de aard ervan in overeenstemming
schatten. Hoofdregel vraag voor vergoeding die in aanmerking komt: artikel 6:98 BW
Artikel 6:96 lid 5 BW verwijst door het begrip nadere regels naar het besluit vergoeding
buitengerechtelijke incassokosten: een op het BW gebaseerde, zogenoemde algemene
maatregel van bestuur van de regering.
Tekortkoming in nakoming van verbintenis als de tekortkoming de schuldenaar kan worden
toegerekend = wanprestatie (door schuld, hij had anders kunnen en moeten handelen.
Verwijtbare gedragingen.)
Tekortkoming in nakoming van verbintenis als de tekortkoming NIET aan de schuldenaar kan
worden toegerekend = overmacht (artikel 6:75 BW) het moet gaan om een tekortkoming in
de nakoming waarvan de oorzaak buiten de schuld en de risicosfeer van de schuldenaar ligt.
Verwijtbare gedragingen komen voor in verschillende gradaties:
1. Opzettelijk/express iets niet nakomen.
2. Onvoldoende zorg betracht/onvoldoende gedaan om het te voorkomen.
Het risico van niet-nakoming ligt grotendeels bij de schuldenaar. Ook in gevallen waar geen
sprake is van schuld bij de schuldenaar, kan de schade voor zijn risico komen. We spreken
dan van risicoaansprakelijkheid.
Artikel 6:76 & 6:77 BW. De schuldenaar is risico aansprakelijk voor hulppersonen
(eigen/ingehuurd personeel) of zaken die hij bij de uitvoering van een verbintenis gebruikt:
toerrekening op grond van de wet.
Inschakelen van hulppersonen behoort volgens artikel 6:76 BW tot het risico van de
schuldenaar. Tekortkomingen in de nakomingen die door de hulppersonen worden
veroorzaakt worden toegerekend tot aan de schuldenaar. Als de schuldenaar, de
tekortkoming nog had kunnen voorkomen door iemand anders in te kunnen huren, kan hij
geen beroep doen op overmacht.
,Gebruiken van zaken is de schuldenaar ook aansprakelijk voor volgens artikel 6:77 BW.
Het kan alleen niet worden toegerekend aan de schuldenaar als:
1. De inhoud en strekking van de rechtshandeling waar de verbintenis uit voortspruit
2. De in het verkeer geldende opvattingen
3. De overige omstandigheden van het geval
Vliegtuigvleugel arrest/HR uitspraak
Zentveld zou een vliegtuigvleugel vervoeren voor Fokker. Toen de vleugel door een
kraanwagen van Zentveld werd gehesen, brak een bout van de kraanwagen. Vleugel raakte
beschadigd. De hoge raad stelde: ‘of en in hoeverre de schuldenaar voor gebreken van
zodanige zaken aansprakelijk is, moet naar de aard der overeenkomst, de
verkeersopvattingen en de redelijkheid moeten worden beantwoord.
Uitbreiden van toerekening garantie. Als een bezorgdienst bijvoorbeeld, tegen extra
betaling, garandeert dat een pakketje voor de feestdagen zal worden afgeleverd, kan hij geen
beroep meer doen op overmacht.
Beperken van toerekening exoneratiebeding. Zo kan bijv in de algemene voorwaarden
van een groot scheepsrederij staan dat schade kan ontstaan aan goederen tijdens het
vervoeren over de oceaan, niet aan de rederij kan worden toegerekend.
Exoneratiebeding is niet altijd toelaatbaar. we zagen al dat exoneratiebedingen in
algemene voorwaarden, als ze worden gebruikt in overeenkomst met een
consument, worden vermoed onredelijk bezwarend te zijn. het beding is daarmee
vernietigbaar
Dit houdt in: In de wet staat dat sommige bedingen in algemene voorwaarden
vermoed worden onredelijk bezwarend te zijn als ze worden gebruikt in een
overeenkomst met een consument. Dit betekent dat deze bedingen in principe
nadelig zijn voor de consument, tenzij de gebruiker van de algemene voorwaarden
kan aantonen dat het beding wél redelijk is in de specifieke situatie.
Een exoneratiebeding kan dus als oneerlijk worden gezien, vooral als het de
consument vrijwel alle bescherming of rechten ontneemt.
Het is vernietigbaar omdat het niet automatisch ongeldig is maar het consument kan
ervoor kiezen om het beding buiten werking te laten verklaren.
Restcategorie van toerrekening: toerrekening op grond van de in het maatschappelijk verkeer
geldende opvattingen. De tekortkoming moet op basis van maatschappelijke opvattingen
voor rekening van de schuldenaar komen. Van oudsher mag dit in twee specifieke situaties
worden toegerekend.
, 1. Als er sprake is van omstandigheden die ten tijde van het aangaan van de verbintenis
te voorzien waren
2. Als het persoonlijke omstandigheden van de schuldenaar betreft.
Persoonlijke omstandigheden: onervarenheid, gezondheidsproblemen en bekende
lichamelijke gebreken. Deze omstandigheden behoren tot het risico van de schuldenaar en
niet van de schuldeiser.
Bladzijde 192 & 193
Verzuimregeling:
Schuldenaar doet niet wat partijen zijn overeengekomen, terwijl nakoming nog wel mogelijk
is.
Verzuimregeling is bij overeenkomsten vooral van belang voor die gevallen waarin geen
termijn voor de nakoming in de overeenkomst is opgenomen. Aan de hand van
omstandigheden moet worden gezien wat een redelijke termijn is. Hoofdregel als schuldeiser
vindt dat de termijn om na te komen verstreken is: De schuldenaar biedt een laatste kans om
na te komen door hem een ingebrekestelling te sturen. (artikel 6:82 lid BW) als de
schuldenaar niet aan de termijn van ingebrekestelling houdt treedt het verzuim in en wordt
schuldenaar aansprakelijk voor de schade die de schuldeiser lijdt.
Artikel 6:83 BW situaties waarin geen ingebrekestelling hoeft te worden gestuurd.
Voorwaarden ingebrekestelling
1. Moet schriftelijk zijn
2. Termijn bevatten voor de nakoming (redelijke termijn, bepaald door verschillende
factoren: (artikel 6:2 en 6:248 BW)
Een ingebrekestelling hoeft geen termijn voor de nakoming te bevatten als een van de
situaties van artikel 6:82 lid 2 BW zich voordoet.
Een verzuim zonder ingebrekestelling is sprake van als situaties uit artikel 6:83 BW zich
voordoet.
Artikel 6:81 lid 1 BW er is geen sprake van verzuim als de vetraging niet kan worden
toegerekend/nakoming is blijvend onmogelijk. Wel is er aansprakelijkheid voor de schade.
Geen sprake van verzuim bij beroep op overmacht.
De termijn van artikel 6:83 sub a BW is de fatale termijn. Kan ook bedoeld worden als
streefdatum (woord: hopen).
Termijn moet voldoende bepaalbaar zijn, alleen dan sprake van fatale termijn. Vb: Blz 199.
Sprake van verzuim noteren: door artikel 6:81 BW te combineren met het artikel waardoor
verzuim is ontstaan.
Boek: Verbintenissenrecht begrepen
Hoofdstuk 6 (6.5 t/m 6.10)
Tekortkoming in de nakoming: belangrijkste acties/remidies
1. Nakoming vorderen (artikel 3:296 BW)
Je kunt altijd eisen dat een schuldenaar een overeenkomst goed nakomt. Je hebt hier
alleen in de toekomst wat aan.
2. Opschorten (artikelen 6:52, 6:262 en 6:263 BW)
Als (in het voorbeeld) Bertens nog bedragen schuldig is aan Aigo, kan hij deze
prestatie opschorten totdat Aigo alsnog aan de verplichtingen voldoet.
3. Ontbinden (artikel 6:265 BW)
Onder voorwaarden kan Bertens ook besluiten dat hij van de overeenkomst af wil.
Ontbinding kan worden gecombineerd met een vordering tot vergoeding van schade.
1. Wederkerige overeenkomst
2. Tekortkoming in de nakoming
3. Tekortkoming moet de ontbinding en haar gevolgen rechtvaardigen
4. De regels van verzuim
4. Schadevergoeding eisen (artikel 6:74 BW)
Schuldenaar is verplicht om de schade die een schuldeiser lijdt te vergoeden.
Een verbintenis tot schadevergoeding die op grond van artikel 6:74 BW ontstaat, kun
je beschouwen als een secundaire verbintenis. Daarmee wordt bedoeld dat het niet
kan ontstaan zonder dat een primaire verbintenis (uit overeenkomst, onrechtmatige
daad, onverschuldigde betaling enz) niet wordt nagekomen.
De schade moet het gevolg zijn van de tekortkoming in de nakoming. Er moet een
causaal verband zijn. Ook moet de tekortkoming de schuldenaar worden
toegerekend.
Belangrijkste voorwaarden in dit artikel: een tekortkoming in de nakoming en schade
1. Een tekortkoming in de nakoming
2. Schade
3. Causaal verband
4. Toerekening
5. Blijvende onmogelijkheid van nakoming en verzuim
Verschillende situaties tekortkoming in de nakoming:
1. Ondeugdelijke nakoming
Schuldenaar presteert gedeeltelijk of gebrekkig.
2. Te late nakoming
De schuldenaar presteert wel, maar te laat.
3. Niet-nakoming
, De schuldenaar presteert in zijn geheel niet, en alsnog nakomen is ook niet meer
mogelijk.
Artikel 6:80 BW uitzonderingen van dat er vanaf het moment dat de verbintenis
opeisbaar is sprake zijn van aansprakelijkheid voor schade op grond van artikel 6:74 BW.
Een verbintenis wordt niet of niet goed nagekomen.
Bij opeisbare verbintenis tekortkoming in de nakoming
Bij niet-opeisbare verbintenis geen tekortkoming in de nakoming geen
aansprakelijkheid voor schade op grond van artikel 6:74 BW mogelijk. Uitzondering: de
situaties van artikel 6:80 BW.
Welke schade komt precies voor vergoeding in aanmerking artikel 6:96 BW bepaalt dat de
rechter de schade begroot op de wijze die het meest met de aard ervan in overeenstemming
schatten. Hoofdregel vraag voor vergoeding die in aanmerking komt: artikel 6:98 BW
Artikel 6:96 lid 5 BW verwijst door het begrip nadere regels naar het besluit vergoeding
buitengerechtelijke incassokosten: een op het BW gebaseerde, zogenoemde algemene
maatregel van bestuur van de regering.
Tekortkoming in nakoming van verbintenis als de tekortkoming de schuldenaar kan worden
toegerekend = wanprestatie (door schuld, hij had anders kunnen en moeten handelen.
Verwijtbare gedragingen.)
Tekortkoming in nakoming van verbintenis als de tekortkoming NIET aan de schuldenaar kan
worden toegerekend = overmacht (artikel 6:75 BW) het moet gaan om een tekortkoming in
de nakoming waarvan de oorzaak buiten de schuld en de risicosfeer van de schuldenaar ligt.
Verwijtbare gedragingen komen voor in verschillende gradaties:
1. Opzettelijk/express iets niet nakomen.
2. Onvoldoende zorg betracht/onvoldoende gedaan om het te voorkomen.
Het risico van niet-nakoming ligt grotendeels bij de schuldenaar. Ook in gevallen waar geen
sprake is van schuld bij de schuldenaar, kan de schade voor zijn risico komen. We spreken
dan van risicoaansprakelijkheid.
Artikel 6:76 & 6:77 BW. De schuldenaar is risico aansprakelijk voor hulppersonen
(eigen/ingehuurd personeel) of zaken die hij bij de uitvoering van een verbintenis gebruikt:
toerrekening op grond van de wet.
Inschakelen van hulppersonen behoort volgens artikel 6:76 BW tot het risico van de
schuldenaar. Tekortkomingen in de nakomingen die door de hulppersonen worden
veroorzaakt worden toegerekend tot aan de schuldenaar. Als de schuldenaar, de
tekortkoming nog had kunnen voorkomen door iemand anders in te kunnen huren, kan hij
geen beroep doen op overmacht.
,Gebruiken van zaken is de schuldenaar ook aansprakelijk voor volgens artikel 6:77 BW.
Het kan alleen niet worden toegerekend aan de schuldenaar als:
1. De inhoud en strekking van de rechtshandeling waar de verbintenis uit voortspruit
2. De in het verkeer geldende opvattingen
3. De overige omstandigheden van het geval
Vliegtuigvleugel arrest/HR uitspraak
Zentveld zou een vliegtuigvleugel vervoeren voor Fokker. Toen de vleugel door een
kraanwagen van Zentveld werd gehesen, brak een bout van de kraanwagen. Vleugel raakte
beschadigd. De hoge raad stelde: ‘of en in hoeverre de schuldenaar voor gebreken van
zodanige zaken aansprakelijk is, moet naar de aard der overeenkomst, de
verkeersopvattingen en de redelijkheid moeten worden beantwoord.
Uitbreiden van toerekening garantie. Als een bezorgdienst bijvoorbeeld, tegen extra
betaling, garandeert dat een pakketje voor de feestdagen zal worden afgeleverd, kan hij geen
beroep meer doen op overmacht.
Beperken van toerekening exoneratiebeding. Zo kan bijv in de algemene voorwaarden
van een groot scheepsrederij staan dat schade kan ontstaan aan goederen tijdens het
vervoeren over de oceaan, niet aan de rederij kan worden toegerekend.
Exoneratiebeding is niet altijd toelaatbaar. we zagen al dat exoneratiebedingen in
algemene voorwaarden, als ze worden gebruikt in overeenkomst met een
consument, worden vermoed onredelijk bezwarend te zijn. het beding is daarmee
vernietigbaar
Dit houdt in: In de wet staat dat sommige bedingen in algemene voorwaarden
vermoed worden onredelijk bezwarend te zijn als ze worden gebruikt in een
overeenkomst met een consument. Dit betekent dat deze bedingen in principe
nadelig zijn voor de consument, tenzij de gebruiker van de algemene voorwaarden
kan aantonen dat het beding wél redelijk is in de specifieke situatie.
Een exoneratiebeding kan dus als oneerlijk worden gezien, vooral als het de
consument vrijwel alle bescherming of rechten ontneemt.
Het is vernietigbaar omdat het niet automatisch ongeldig is maar het consument kan
ervoor kiezen om het beding buiten werking te laten verklaren.
Restcategorie van toerrekening: toerrekening op grond van de in het maatschappelijk verkeer
geldende opvattingen. De tekortkoming moet op basis van maatschappelijke opvattingen
voor rekening van de schuldenaar komen. Van oudsher mag dit in twee specifieke situaties
worden toegerekend.
, 1. Als er sprake is van omstandigheden die ten tijde van het aangaan van de verbintenis
te voorzien waren
2. Als het persoonlijke omstandigheden van de schuldenaar betreft.
Persoonlijke omstandigheden: onervarenheid, gezondheidsproblemen en bekende
lichamelijke gebreken. Deze omstandigheden behoren tot het risico van de schuldenaar en
niet van de schuldeiser.
Bladzijde 192 & 193
Verzuimregeling:
Schuldenaar doet niet wat partijen zijn overeengekomen, terwijl nakoming nog wel mogelijk
is.
Verzuimregeling is bij overeenkomsten vooral van belang voor die gevallen waarin geen
termijn voor de nakoming in de overeenkomst is opgenomen. Aan de hand van
omstandigheden moet worden gezien wat een redelijke termijn is. Hoofdregel als schuldeiser
vindt dat de termijn om na te komen verstreken is: De schuldenaar biedt een laatste kans om
na te komen door hem een ingebrekestelling te sturen. (artikel 6:82 lid BW) als de
schuldenaar niet aan de termijn van ingebrekestelling houdt treedt het verzuim in en wordt
schuldenaar aansprakelijk voor de schade die de schuldeiser lijdt.
Artikel 6:83 BW situaties waarin geen ingebrekestelling hoeft te worden gestuurd.
Voorwaarden ingebrekestelling
1. Moet schriftelijk zijn
2. Termijn bevatten voor de nakoming (redelijke termijn, bepaald door verschillende
factoren: (artikel 6:2 en 6:248 BW)
Een ingebrekestelling hoeft geen termijn voor de nakoming te bevatten als een van de
situaties van artikel 6:82 lid 2 BW zich voordoet.
Een verzuim zonder ingebrekestelling is sprake van als situaties uit artikel 6:83 BW zich
voordoet.
Artikel 6:81 lid 1 BW er is geen sprake van verzuim als de vetraging niet kan worden
toegerekend/nakoming is blijvend onmogelijk. Wel is er aansprakelijkheid voor de schade.
Geen sprake van verzuim bij beroep op overmacht.
De termijn van artikel 6:83 sub a BW is de fatale termijn. Kan ook bedoeld worden als
streefdatum (woord: hopen).
Termijn moet voldoende bepaalbaar zijn, alleen dan sprake van fatale termijn. Vb: Blz 199.
Sprake van verzuim noteren: door artikel 6:81 BW te combineren met het artikel waardoor
verzuim is ontstaan.
