Samenvatting Verzekeringsrecht

Verzekeringsrecht
Slaagpercentage 1 e zit = 75%, 2 e zit = 90% - steeds verwijzen naar wetsartikel(en)!!
WAM-wet  wet aansprakelijkheid motorrijtuigen (autoverzekering) – WV  Verzekeringswet
DEELS codex gebruik op examen!! – Chamilo inhoud OOK examenleerstof!!


Hoofdstuk 1 – De verzekeringswereld
1. Waarom verzekeren?
 Bescherming tegen talrijke en gevarieerde gevaren en risico’s (ziekte, ongeval, brand, …)
 zekerheid en controle
 Verschillende beschermingswijzen:
o Preven eve maatregelen  bvb: voorzich g zijn
o Sparen; ipv verzekering afsluiten, sparen voor zulks geval(len) – NIET zo voordelig
o Kostenspreiding over verschillende personen  solidariteit

Probleem  die beschermingswijzen bieden onvoldoende bescherming
 Preven e  soms ondoelma g, onmogelijk, vaak ondoeltreffend
 Sparen  schade te groot, schade komt vroeger dan verwacht
 Solidariteit (vrijwillig of verplicht)  slechts betrekking op bepaalde risico’s

Oplossing  DE VERZEKERING
 Verzekeren  techniek die berust op een interpersonele (over de personen) en intertemporele (over
de jd) spreiding van 1 of meer risico’s tss de dragers ve gelijksoor g risico
o Verzekering  betalen voor zaken die we hopen nooit nodig te hebben maar betaalt om
beschermd te worden indien die zaken toch voorvallen

2. De oorsprong van verzekeringen
Verzekeren  ontstaan uit de omstandigheden en noden die vd oudheid tot op heden de menselijke
verbeelding hebben getart en uitgedaagd

1. Voor Christus
 Holbewoners  eerste kleine gemeenschappen
o Mannen: jacht ( dat er zekerst vlees is & in geval jager gedood werd jdens het jagen)
o Vrouwen: kinderen + landbouw ( natuurramp)
 Oogst –jacht –voorspoed –noodlot: zoenoffers aan de goden (= eerste ‘verzekeringspremies’)
 1e verzekeringssystemen in Egypte en Babylonië
o Egyptenaren geloofden in leven na de dood => eerste begrafenisverenigingen (gemeenschappelijke
kassen) – 2500 v. Chr.
o Hammoerabi (s chter van Babylonië) – 1730 v. Chr. – eerste verzekeringswetgever 282 ar kelen (bv.
karavaantochten: indien 1 iemand bestolen – solidariteit van de hele groep)
 Grieken en Romeinen (200 v. Chr.): begrafenisfondsen voor minder gefortuneerde burgers – testamenten –
levenslange onderhoudsgelden (ster etafels van Ulpianus)
o Grieken en Romeinen “lenen op bodemerij” (bestaat nog steeds ! Art. 1964 B.W.): geldschieter betaalt
aan een reder een aanzienlijke som geld om het schip reisklaar te maken; bij behouden terugkeer
wordt een aanzienlijke rente betaald bovenop het uitgekeerde kapitaal.




Pagina 1 van 116

, 2. Na Christus
 ME  eerste gilden: vereniging tegen gevaar van volksverhuizingen en terreurbenden
 12de eeuw  lijfrentemodel – Vene ë: Montes profani: steden inden kapitaal in ruil voor levenslange rente
 13de eeuw  verschillende vormen van leningen (woekkerrente) – Paus Gregorius IX: 1234: verbod voor
christenen om tegen intresten geld te lenen
 15de eeuw  ontstaan moderne verzekeringscontracten
o Pandjeshuizen (berg van barmhar gheid)
o Uitzetverzekeringen m.o.o. huwelijk
 bvb: huwelijk “gesponsord” door “kloosternetwerk”, wie dan niet huwde en ih klooster trad
zorgde voor het winst ( geld dat gespaard was) voor het “kloosternetwerk
 Eerste levensverzekeringen:
o Eerder een gokspel (op matrozen, bekende personen zoals de paus, de koning, …)
o 1774: Engelse wet: reglementering
o levensverzekeringen: Lorenzo Ton => ton nebedingen  ‘langst lee /hee al-bedingen
 Eerste schadeverzekeringen
o Lombardische zeeverzekering
o 1666: grote brand van Londen => ontstaan van premieverzekeringen én niet alleen handelaars maar
ook par culieren gaan zich verzekeren
 17de eeuw: Lloyds of Londen
 (Edward Lloyd) – ‘brokers’ >< ‘underwri ng members’
o Lloyds of Londen  privépersoon die verzekeringsonderneming is – in BE NIET mogelijk / NVT
 19de eeuw  industriële vooruitgang  ontstaan van ongevallenverzekeringen (vnl.
arbeidsongevallenverzekering)
 20ste eeuw  auto  aansprakelijkheidsverzekeringen

Steeds nieuwe risico’s:
 luchtvaart (vroeger en nu)
 kernenergie
 milieurisico’s

3. Toekomst
 9/11: grootste verzekerde catastrofe ooit
o levensverzekeringen
o arbeidsongevallenverzekeringen
 Polis  terrorismedekkingen in arbeidsongevallenverzekering, BA-auto, BA-brand en ontploffing, brand
eenvoudige risico’s, levensverzekering, ongevallenverzekering, ziekteverzekering.
 BESLUIT  verzekeringsrecht steeds in beweging!
o !!! In aller jde (in de geschiedenis) nood tot zekerheid, controle en bescherming
o Problemen met laster via internet
o Drones: inbreuken op privacy / AH (= aansprakelijkheid) door drones te besturen ➔ vaak uitgesloten
in BA privéleven


3. Soorten verzekeringen
Algemeen
Verschillende classifica es:
 Schade- >< persoonsverzekering
 Verzekering tot vergoeding van schade >< verzekering tot uitkering ve vast bedrag
 Verzekering ter bescherming vh patrimonium >< verzekering ter bescherming vd personen ><
verzekering ter bescherming van aansprakelijkheid
 We elijk verplichte verzekering >< contractueel verplichte verzekering >< vrij te onderschrijven
verzekering
Pagina 2 van 116

, 3.1. Algemeen
 Verschillende classifica es zijn mogelijk
Wet op de Verzekeringen hanteert 2 classifica es:
1. Schade >< (= TAV) persoonsverzekering
2. verzekering tot vergoeding van schade >< (=TAV) verzekering tot uitkering ve vast bedrag

3.2. Verschillende classifica es
Schade- >< persoonsverzekeringen:
Schadeverzekeringen:
 Art. 5, 15° WV (4/4/2015)  “verzekering waarbij de verzekeringspresta e a ankelijk is ve ONZEKER voorval dat
schade veroorzaakt aan iemands VERMOGEN”
Iets dat zeker (100%) is, wordt NIET verzekerd
o
 !!! Levensverzekering  WEL mogelijk ook al is het zeker dat men zal sterven, men
weet niet hoe of wanneer ( onzekerheidsfactor)
o Bv. zaakverzekeringen (brandverzekering); rechtsbijstandsverzekeringen;
aansprakelijkheidsverzekeringen
 Ar kelen 105 en 106 WV moeten ALTIJD nageleefd worden

Persoonsverzekeringen:
 Art. 5, 16° WV  “verzekering waarbij de verzekeringspresta e of de premie a ankelijk is van een onzeker voorval dat
iemands leven, fysische integriteit of gezinstoestand aantast.”
Bv. levensverzekeringen, ziekteverzekeringen, hospitalisa everzekeringen
o
(= persoonsverzekeringen andere dan levensverzekeringen)
 Ar kel 158 en 159 WV moeten ALTIJD nageleefd worden!

Verzekering tot vergoeding van schade >< verzekering tot uitkering ve vast bedrag
Verzekering tot vergoeding van schade:
 Art. 55, 3° WV  “verzekering waarbij de verzekeraar zich ertoe verbindt de presta e te leveren die nodig is om de schade
die de verzekerde geleden hee of waarvoor hij aansprakelijk is, geheel/gedeeltelijk te vergoeden”
 Indemnitaire verzekeringen  op schade – art. 55, 3°
o Bvb: hospitalisa everzekering  indemniteit MAAR Persoonsverzekering!!!
o >< Forfaitaire  op schade een forfait = vast bedrag te betalen
 !!! Forfaitaire schadeverzekering bestaat NIET
 NIET ALLEEN eigen schade (casco), maar OOK de schade aan derden (BA)
 Art. 91 t.e.m. 101 WV  ALTIJD van toepassing
 OPMERKINGEN:
o !!! Elke schadeverzekering = verzekering tot vergoeding van schade MAAR NIET omgekeerd
o !!! Een persoonsverzekering andere dan levensverzekering KAN een verzekering tot
vergoeding van schade zijn, a ankelijk van wat par jen bepaald hebben

Verzekeringen tot uitkering ve vast bedrag:
 Art. 55, 4° WV  “verzekering waarbij de presta e vd verzekeraar NIET a ankelijk is vd omvang vd schade.”
 Forfaitaire verzekeringen
o Bvb: Hospitalisa everzekering  KAN forfaitair zijn!! Bvb: 10dagen in ziekenhuis; 75euro per
dag dus 750 voor heel dat “verblijf”  geen bewijs van schade enz, gwn de dagen voldoende
 Art. 102 t.e.m. 104 WV  ALTIJD van toepassing
 OPMERKINGEN:
o Levensverzekering  ALTIJD een verzekering tot uitkering ve vast bedrag
o Persoonsverzekering andere dan levensverzekering KAN een verzekering tot uitkering ve vast
bedrag zijn, a ankelijk van wat par jen bepaald hebben (bv. gewaarborgd inkomen)


Pagina 3 van 116

, We elijk verplichte verzekering >< contractueel verplichte verzekering >< vrij te
onderschrijven verzekering
We elijk verplichte verzekering:
 BA auto
 BA jacht  verzekering is nodig voor jachtvergunning
 10-jarige aansprakelijkheid architect
 Arbeidsongevallenverzekering ( van, jdens en naar werk)
 BA voor jeugd-, cultuur- en sportvereniging (NODIG om subsidie te verkrijgen)

*BA = burgerlijke aansprakelijkheid in de zin van art. 1382 OBW

DEZE 5 VERZEKERINGEN UIT HET HOOFD KENNEN  voor de aansprakelijkheidsverzekeringen (allen vd 5 zijn
aanspraak-) MAAR er is mogelijkheid tot regres (MAW terugvorderingsrecht) vd verzekering
 Vraag over regres zal sws op het examen zijn
 Bij we . verplichte DAN kan de maatschappij (verzekering) hier (schadesitua e) NIET tss uitkomen –
NIET we . verplichte dan KAN WEL tussen uitkomen

Contractueel verplichte verzekering:
 Bij aangaan van hypotheek  verplich ng tot het nemen van een brandverzekering; een
schuldsaldoverzekering
o Schuldsaldoverzekering  levensverzekering die aangegeaan wordt als waarborg voor ene
lening – WNR de verzekernemer komt te sterven vooraleer de lening a etaald werd, zal deze
verzekering tsskomen voor het terugbetalen vd overgebleven saldo vd schuld/lening
 Bank zal deze verzekering ook eisen (DUS contractueel verplichten) als zekerheid dat
lening zal a etaald worden (dat de bank zijn geld krijgt)
 Brandverzekering  in beginsel NIET verplicht
o Bank zal brandverzekering eisen want meestal is huis hypotheek maar indien er geen
brandverzekering is dan zal hypotheek er niet meer zijn
 Vlaams Woninghuurdecreet  we elijke verplicht voor H en VH om een brandverzekering af te
sluiten met de waarborgen brand en waterschade
o Vlaams Woningshuurdecreet kan we elijk of contractueel brandverzekering verplichten in
bepaalde gevallen

Vrij te onderschrijven verzekering:
 Omniumverzekering auto  zal eigen schade vergoeden
 Levensverzekering voor een gezinshoofd
 BA uitba ng
 BA na levering  goederen, verzekering komt tussen omdat goed na levering beschadigd is

Verzekering ter bescherming vh patrimonium >< verzekering ter bescherming vd personen ><
verzekering ter bescherming van aansprakelijkheid
* classifica es is niet zo strikt aangezien het feit dat je bepaalde kosten niet zult moeten betalend door
tussenkomst vd verzekering, kan dit gezien worden als bescherming vh par monium (vermogen)  daarom
worden ook door wetgever slechts 2 classifica es gehanteerd niet zoals hierbij voor verduidelijking vd cursus

Verzekering ter bescherming van het patrimonium:
 brand in een woning: brandverzekering
 diefstal van een videocamera: diefstalverzekering
 stukgaan van een computer: verzekering machinebreuk – verzekering alle risico’s
 totaal verlies van een auto: omniumverzekering



Pagina 4 van 116