Overzicht:
Week 1: De aard van het recht
Fuller: auteur van grotverkenners. 5 rechters:
Truepenny Veroordeling: Rechtspositivisme:
Volgt de letter van de wet, maar steunt wel het Scheiding tussen recht en
gratieverzoek (zodat doodstaf niet wordt moraal
toegepast)
Er is bij het overeenkomen van
Kijkt naar de positieve wet: daar staat het in, dus recht wel sprake van moraal,
we moeten ze veroordelen maar bij de toepassing van
geschreven recht hoor je je
niet bezig te houden met de
moreel wenselijke uitkomsten.
Foster Foster 1: vrijspraak Foster 1: natuurrecht:
Het positieve recht van Newgarth is niet van Verband tussen recht en
toepassing, want er is geen sprake van moraal
vreedzaam samenleven, maar van overleven.
Foster 2: constructivisme:
De gevangenen zijn buiten de gelding van het Geen scheiding tussen recht en
positieve recht van de staat gevallen. Je sluit een moraal. Het gaat om het doel
sociaal contract om als groep mensen vreedzaam van de wet: de achterliggende
te kunnen bestaan dat vreedzame bestaan waarden en rechtsbeginselen
valt weg in de grot, dus het recht valt weg. van het rechtssysteem.
Daardoor belanden ze in een natuurtoestand. Ze
sluiten een nieuw sociaal contract door te
dobbelen.
Foster 2: vrijspraak
Je moet op een intelligente manier trouw zijn
aan de wet (kijken naar de achterliggende
gedachte van de wet).
Deze wet is er voor afschrikking. Er is ook een
uitzondering voor zelfverdediging (dan valt doel
van afschrikking weg). Hier is sprake van zo’n
geval, want de gevangenen hadden zich ook
redelijkerwijs niet kunnen laten afschrikken om
dit te doen.
Tatting Weet het niet. Rechtsrealisme:
“Voor ieder argument dat ik hier kan aanvoeren, Sceptische visie op het recht.
is ook wel weer een tegenargument.” Rechtsregels zijn onbepaald:
rechters kunnen veel kanten
Heeft kritiek op Foster: op (het is dus niet altijd eerlijk,
- Wat is het “doel van de wet”? er is veel willekeur).
meerdere doelen.
- Bij zelfverdediging ontbreekt opzet, CLS:
terwijl hier in de grot afspraken zijn Het geldende recht (ook
, gemaakt en de gevangenen er dus lang beginselen, etc.) leidt niet tot 1
over hebben kunnen nadenken: er is dus juist antwoord – omdat het
geen sprake van opzet. voortkomt uit politieke
- Je kunt meerdere kanten op met de compromissen – je kunt met
argumenten van Foster 2. het recht daardoor alle kanten
op (het is multi-interpretabel).
Keen Veroordeling. Rechtspositivisme:
“Het is onze taak niet om naar het gratieverzoek Scheiding tussen recht en
te kijken, dus dat moeten we niet doen.” moraal.
Legt nadruk op trias politica: rechters oordelen Het toepassen van een slechte
alleen over de juridische vraag, niet de morele wet op een moeilijke zaak
vraag of de vraag om gratie. geeft een signaal aan de
Als je kijkt naar wat in de wet staat, is het niet wetgevende macht om die wet
moeilijk: veroordeling. aan te passen.
Handy Vrijspraak Juridisch pragmatisme:
Kijkt naar wat de meerderheid vindt. Kijkt alleen naar het doel.
90% vindt vrijspraak dus hij vindt dat er Minder aandacht voor
vrijspraak moet volgen. argumenten en de weg naar
het doel.
Hij is dus niet trouw aan het recht (kijkt alleen De rechter moet rekening
naar mening meerderheid en niet naar het houden met hoe de uitspraak
recht). in de praktijk uitvalt.
Week 2: Het rechtsbegrip
, Natuurrecht Recht is normatief,
gericht op een goede
samenleving en op
mensen die uiteindelijk
goed terecht komen.
Een onrechtvaardige
wet is geen recht.
Rechtvaardigheid is de
belangrijkste functie van
het recht.
Geen scheiding tussen
recht en moraal.
(Rechts)positivisme Als iets de uiterlijke John Austin: Kritiek van Hart:
vorm van recht heeft, is Recht = het Rechtsregel
het recht, ongeacht hoe gesanctioneerde (gesanctioneerd)
rechtvaardig het is. wilsbevel van de wat doe je met
Onrechtvaardig recht soeverein. privaatrecht? Niet elke
kan ook bestaan. regel is
Soeverein = de persoon gesanctioneerd.
Rechtszekerheid is de of groep personen die
belangrijkste functie van gewoonlijk wordt Soeverein (gewoon)
het recht. gehoorzaamd door de wanneer is er een
meerderheid zonder gewoonte?
Wel een scheiding zelf de gewoonte te
tussen recht en moraal. hebben aan een andere Wat is recht (extern)
persoon of groep te beschouwen
gehoorzamen mensen zelf dat hun
gedrag recht is? Intern
Wat is recht? (kijkt perspectief.
extern
(buitenstaander) naar Kritiek op Austin van
wat recht is) hermeneutische of
Zijn mensen gewoon moderne positivisten:
om de soeverein te Austin maakt
gehoorzamen? Hoe onvoldoende
gedragen ze zich? onderscheid tussen
gewoonten en regels.
*Heeft het niet over
hard cases: wat de
soeverein bepaalt, is
recht.
Hermeneutische of Scherp onderscheid Hart: Kritiek Dworkin:
moderne tussen recht en moraal. Legt het verschil tussen Hard cases
positivisten gewoonte en (sociale) (discretionaire
Recht is een sociaal regel uit: bevoegdheid)
fenomeen. Recht 1 Kritiek het recht is nooit
Week 1: De aard van het recht
Fuller: auteur van grotverkenners. 5 rechters:
Truepenny Veroordeling: Rechtspositivisme:
Volgt de letter van de wet, maar steunt wel het Scheiding tussen recht en
gratieverzoek (zodat doodstaf niet wordt moraal
toegepast)
Er is bij het overeenkomen van
Kijkt naar de positieve wet: daar staat het in, dus recht wel sprake van moraal,
we moeten ze veroordelen maar bij de toepassing van
geschreven recht hoor je je
niet bezig te houden met de
moreel wenselijke uitkomsten.
Foster Foster 1: vrijspraak Foster 1: natuurrecht:
Het positieve recht van Newgarth is niet van Verband tussen recht en
toepassing, want er is geen sprake van moraal
vreedzaam samenleven, maar van overleven.
Foster 2: constructivisme:
De gevangenen zijn buiten de gelding van het Geen scheiding tussen recht en
positieve recht van de staat gevallen. Je sluit een moraal. Het gaat om het doel
sociaal contract om als groep mensen vreedzaam van de wet: de achterliggende
te kunnen bestaan dat vreedzame bestaan waarden en rechtsbeginselen
valt weg in de grot, dus het recht valt weg. van het rechtssysteem.
Daardoor belanden ze in een natuurtoestand. Ze
sluiten een nieuw sociaal contract door te
dobbelen.
Foster 2: vrijspraak
Je moet op een intelligente manier trouw zijn
aan de wet (kijken naar de achterliggende
gedachte van de wet).
Deze wet is er voor afschrikking. Er is ook een
uitzondering voor zelfverdediging (dan valt doel
van afschrikking weg). Hier is sprake van zo’n
geval, want de gevangenen hadden zich ook
redelijkerwijs niet kunnen laten afschrikken om
dit te doen.
Tatting Weet het niet. Rechtsrealisme:
“Voor ieder argument dat ik hier kan aanvoeren, Sceptische visie op het recht.
is ook wel weer een tegenargument.” Rechtsregels zijn onbepaald:
rechters kunnen veel kanten
Heeft kritiek op Foster: op (het is dus niet altijd eerlijk,
- Wat is het “doel van de wet”? er is veel willekeur).
meerdere doelen.
- Bij zelfverdediging ontbreekt opzet, CLS:
terwijl hier in de grot afspraken zijn Het geldende recht (ook
, gemaakt en de gevangenen er dus lang beginselen, etc.) leidt niet tot 1
over hebben kunnen nadenken: er is dus juist antwoord – omdat het
geen sprake van opzet. voortkomt uit politieke
- Je kunt meerdere kanten op met de compromissen – je kunt met
argumenten van Foster 2. het recht daardoor alle kanten
op (het is multi-interpretabel).
Keen Veroordeling. Rechtspositivisme:
“Het is onze taak niet om naar het gratieverzoek Scheiding tussen recht en
te kijken, dus dat moeten we niet doen.” moraal.
Legt nadruk op trias politica: rechters oordelen Het toepassen van een slechte
alleen over de juridische vraag, niet de morele wet op een moeilijke zaak
vraag of de vraag om gratie. geeft een signaal aan de
Als je kijkt naar wat in de wet staat, is het niet wetgevende macht om die wet
moeilijk: veroordeling. aan te passen.
Handy Vrijspraak Juridisch pragmatisme:
Kijkt naar wat de meerderheid vindt. Kijkt alleen naar het doel.
90% vindt vrijspraak dus hij vindt dat er Minder aandacht voor
vrijspraak moet volgen. argumenten en de weg naar
het doel.
Hij is dus niet trouw aan het recht (kijkt alleen De rechter moet rekening
naar mening meerderheid en niet naar het houden met hoe de uitspraak
recht). in de praktijk uitvalt.
Week 2: Het rechtsbegrip
, Natuurrecht Recht is normatief,
gericht op een goede
samenleving en op
mensen die uiteindelijk
goed terecht komen.
Een onrechtvaardige
wet is geen recht.
Rechtvaardigheid is de
belangrijkste functie van
het recht.
Geen scheiding tussen
recht en moraal.
(Rechts)positivisme Als iets de uiterlijke John Austin: Kritiek van Hart:
vorm van recht heeft, is Recht = het Rechtsregel
het recht, ongeacht hoe gesanctioneerde (gesanctioneerd)
rechtvaardig het is. wilsbevel van de wat doe je met
Onrechtvaardig recht soeverein. privaatrecht? Niet elke
kan ook bestaan. regel is
Soeverein = de persoon gesanctioneerd.
Rechtszekerheid is de of groep personen die
belangrijkste functie van gewoonlijk wordt Soeverein (gewoon)
het recht. gehoorzaamd door de wanneer is er een
meerderheid zonder gewoonte?
Wel een scheiding zelf de gewoonte te
tussen recht en moraal. hebben aan een andere Wat is recht (extern)
persoon of groep te beschouwen
gehoorzamen mensen zelf dat hun
gedrag recht is? Intern
Wat is recht? (kijkt perspectief.
extern
(buitenstaander) naar Kritiek op Austin van
wat recht is) hermeneutische of
Zijn mensen gewoon moderne positivisten:
om de soeverein te Austin maakt
gehoorzamen? Hoe onvoldoende
gedragen ze zich? onderscheid tussen
gewoonten en regels.
*Heeft het niet over
hard cases: wat de
soeverein bepaalt, is
recht.
Hermeneutische of Scherp onderscheid Hart: Kritiek Dworkin:
moderne tussen recht en moraal. Legt het verschil tussen Hard cases
positivisten gewoonte en (sociale) (discretionaire
Recht is een sociaal regel uit: bevoegdheid)
fenomeen. Recht 1 Kritiek het recht is nooit
