Inleiding
DOUANE EN ACCIJNZEN
H1 INLEIDING
1 DOUANEBELEID
1.1 INDIRECTE BELASTINGEN
- Indirect = belastingbetaler niet bij fiscus bekend
o Btw, douane en accijnzen
- Direct = bekend bij fiscus; direct betaald aan overheid
1.2 DOUANEBELEID GEBASEERD OP HET PRINCIPE VAN DE DOUANE-UNIE
- Douane-unie = een groep van twee of meer landen die streven naar economische integra-
tie zonder beperkingen aan de interne grenzen
- Kenmerken
o 1 gemeenschappelijk douanetarief/ invoerrechten (IR)
o 1 gemeenschappelijke douanewetgeving
UCC (Union Customs Code)
o 1 gemeenschappelijke handelspolitiek
Bv contingent (= max aantal van een goed dat binnen mag ~quotum)
o Harmonisatie van overige indirecte belastingen
- Vrij verkeer van Uniegoederen in douane-unie:
o Geheel en al verkregen OF IR betaald
o Geen IR meer verschuldigd
- Binnen Europa (EU <-> EU)
- Industriële producten of verwerkte landbouwproducten
o EU <-> TR
1.3 DOUANEBELEID GEBASEERD OP HET PRINCIPE VAN DE VRIJHANDELSZONE
- Bv. EVA-landen (Europese Vrijhandelsassociatie)
o Noorwegen, Liechtenstein, Zwitserland, IJsland
- Kenmerken
o Geen gemeenschappelijk douanetarief
o Geen gemeenschappelijke handelspolitiek
o Geen gemeenschappelijke douanewetgeving
o Geen harmonisatie van andere indirecte belastingen
- Land van oorsprong in vrijhandelszone
o Geheel en al verkregen OF toereikende van be- of verwerking verkregen
o Oorsprong = partnerland
o Geen IR meer verschuldigd
- Vrijhandelszone
o EVA <-> EVA
o EU <-> EVA
Sarah Lootens 1
, Inleiding
o EU <-> alle landen verdrag
- Basislandbouwproducten
o TR <-> EU
2 INTERNATIONALE INSTELLINGEN M.B.T. DOUANE
2.1 WERELDHANDELSORGANISATIE (WHO)
- 1947: GATT (General Agreement on Tariffs and Trade)
- Belangrijkste principes:
o MFN (most favoured nations) = meestbegunstigingsclausule -> geen discriminatie
in handelsverkeer
o Bescherming van nationale nijverheid mag niet
o Regelmatige verlaging van invoerrechten moeten worden afgesproken
o Bepalingen over douanewaarde: niet bedoeling opbrengst van rechten te handha-
ven door waarde van ingevoerde goederen te verhogen
2.2 ORGANISATIE VOOR ECONOMISCHE SAMENWERKING EN ONTWIKKELING
- Voorloper OESO (Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling): 1947:
OEES (Organisatie voor Europese Economische Samenwerking)
- Oorspronkelijke doel: heropbouw van West-Europa na WOII
o Nu: landen bijstaan bij het uitwerken van oplossingen voor gemeenschappelijke
knelpunten en bij coördinatie van nationale en internationale beleidslijnen
- Gericht op economisch beleid
2.3 WERELDDOUANEORGANISATIE (WDO)
- Promoten en faciliteren van veilige internationale handel, inclusief vereenvoudiging en
harmonisatie van douaneprocedures
- Harmonised system: systeem/ nomenclatuur voor indeling van goederen dat door de
WDO gepromoot werd én onderhouden werd
o Basis voor indeling van goederen in nomenclatuur
3 EUROPESE INTEGRATIE
3.1 BLEU-VERDRAG
- Belgisch, Luxemburgs Economische Unie
- 1921: eenzelfde invoertarief
- Op intraverkeer invoerrechten afgeschaft
3.2 BENELUX-CONVENTIE
- 1944
- Eenzelfde invoertarief
- Harmonisatie
Sarah Lootens 2
, Inleiding
3.3 VERDRAG VAN PARIJS OF EGKS-VERDRAG
- 1951: °EDGKS (Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal)
- 6 landen: Benelux, FR, DU en IT
3.4 VERDRAG VAN ROME
- 1957: °EEG (Europese Economische Gemeenschap) & EURATOM (Europese Gemeen-
schap voor Atoomenergie)
3.5 AKKOORD VAN SCHENGEN
- 1985: afschaffing controles op onderlinge personenverkeer
o Douane = goederenverkeer
3.6 ECONOMISCHE EN MONETAIRE UNIE (EMU)
- Laatste stap naar EMU: invoering van de euro
3.7 EUROPESE ECONOMISCHE RUIMTE (EER)
- EU en EVA-landen (Zwitserland, Noorwegen, IJsland en Liechtenstein)
- Maar nooit door Zwitserland ondertekend <-> wordt wel gezien als dat zij het hebben on-
dertekend
4 EUROPESE UNIE
- Onderscheid tussen gebieden:
o Douanegebied
Europese douanewetgeving van toepassing
Gebieden die tot douanegebied horen maar niet tot fiscaal gebied:
Canarische Eilanden
Franse Departementen
o Frans-Guyana, Guadeloupe, Martinique en Réunion
Athos
Äland-eilanden
Douanewetgeving
Grootste gebied
o BTW gebied/ fiscale gebied
Europese douanewetgeving en Europese fiscale wetgeving van toepassing
Btw-richtlijnen van toepassing
o Accijnsgebied
Accijnswetgeving geüniformeerd
Btw-gebied
San Marino + Athos
5 EUROPESE INSTELLINGEN
Sarah Lootens 3
, Inleiding
5.1 EUROPEES HOF VAN JUSTITIE
- Zorgt ervoor dat EU-wetgeving in alle lidstaten op dezelfde wijze geïnterpreteerd en toe-
gepast wordt
- Behandelt klachten van particulieren, bedrijven of organisaties die menen dat hun rech-
ten door een EU-instelling geschonden zijn
- Schadevergoedingen & wetgeving nietig verklaren
- Regelt juridische geschillen tussen nationale regeringen en EU-instellingen
6 WETGEVING IN DE EU
6.1 VERORDENING
- Algemene strekking + verbindend in al hun onderdelen
- Rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat op tijdstip van bekendmaking in Publicatieblad
- Vb: UCC (Douanewetboek van de Unie) (Union Customs Code)
6.2 BESCHIKKING
- Bindend in al hun onderdelen voor diegenen tot wie zij uitdrukkelijk gericht zijn
- Regeringen ve bepaalde lidstaat, ondernemingen, bepaalde burgers
6.3 RICHTLIJN
- Bindend ten aanzien vh te bereiken resultaat
- Nationale instanties hebben vanaf publicatie een bepaalde periode om dit in nationale
wetgeving om te zetten
6.4 AANBEVELINGEN EN ADVIEZEN
- Geen bindende kracht
- Van politieke of morele aard
7 BEKENDMAKING EU-WETGEVING
- Publicatieblad van de Europese Unie
- Kan geraadpleegd worden op EUR-lex
8 UNIEDOUANEWETBOEK
- Bevat volledige douanerecht vd EU
- Publicatieblad: verordeningen of gedelegeerde verordeningen of uitvoeringsverordenin-
gen gepubliceerd
- Europese wetgeving heeft voorrand op nationale wetgeving
- Gedelegeerde verordening: regels betreffende een aantal bepalingen van het Douanewet-
boek van de Unie
- Uitvoeringsverordening: uitvoeringsvoorschriften voor enkele bepalingen van een veror-
dening van Europees Parlement en Raad van het Douanewetboek
- Europese wetboek heeft voorrang op nationale wetgeving van lidstaten
Sarah Lootens 4
DOUANE EN ACCIJNZEN
H1 INLEIDING
1 DOUANEBELEID
1.1 INDIRECTE BELASTINGEN
- Indirect = belastingbetaler niet bij fiscus bekend
o Btw, douane en accijnzen
- Direct = bekend bij fiscus; direct betaald aan overheid
1.2 DOUANEBELEID GEBASEERD OP HET PRINCIPE VAN DE DOUANE-UNIE
- Douane-unie = een groep van twee of meer landen die streven naar economische integra-
tie zonder beperkingen aan de interne grenzen
- Kenmerken
o 1 gemeenschappelijk douanetarief/ invoerrechten (IR)
o 1 gemeenschappelijke douanewetgeving
UCC (Union Customs Code)
o 1 gemeenschappelijke handelspolitiek
Bv contingent (= max aantal van een goed dat binnen mag ~quotum)
o Harmonisatie van overige indirecte belastingen
- Vrij verkeer van Uniegoederen in douane-unie:
o Geheel en al verkregen OF IR betaald
o Geen IR meer verschuldigd
- Binnen Europa (EU <-> EU)
- Industriële producten of verwerkte landbouwproducten
o EU <-> TR
1.3 DOUANEBELEID GEBASEERD OP HET PRINCIPE VAN DE VRIJHANDELSZONE
- Bv. EVA-landen (Europese Vrijhandelsassociatie)
o Noorwegen, Liechtenstein, Zwitserland, IJsland
- Kenmerken
o Geen gemeenschappelijk douanetarief
o Geen gemeenschappelijke handelspolitiek
o Geen gemeenschappelijke douanewetgeving
o Geen harmonisatie van andere indirecte belastingen
- Land van oorsprong in vrijhandelszone
o Geheel en al verkregen OF toereikende van be- of verwerking verkregen
o Oorsprong = partnerland
o Geen IR meer verschuldigd
- Vrijhandelszone
o EVA <-> EVA
o EU <-> EVA
Sarah Lootens 1
, Inleiding
o EU <-> alle landen verdrag
- Basislandbouwproducten
o TR <-> EU
2 INTERNATIONALE INSTELLINGEN M.B.T. DOUANE
2.1 WERELDHANDELSORGANISATIE (WHO)
- 1947: GATT (General Agreement on Tariffs and Trade)
- Belangrijkste principes:
o MFN (most favoured nations) = meestbegunstigingsclausule -> geen discriminatie
in handelsverkeer
o Bescherming van nationale nijverheid mag niet
o Regelmatige verlaging van invoerrechten moeten worden afgesproken
o Bepalingen over douanewaarde: niet bedoeling opbrengst van rechten te handha-
ven door waarde van ingevoerde goederen te verhogen
2.2 ORGANISATIE VOOR ECONOMISCHE SAMENWERKING EN ONTWIKKELING
- Voorloper OESO (Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling): 1947:
OEES (Organisatie voor Europese Economische Samenwerking)
- Oorspronkelijke doel: heropbouw van West-Europa na WOII
o Nu: landen bijstaan bij het uitwerken van oplossingen voor gemeenschappelijke
knelpunten en bij coördinatie van nationale en internationale beleidslijnen
- Gericht op economisch beleid
2.3 WERELDDOUANEORGANISATIE (WDO)
- Promoten en faciliteren van veilige internationale handel, inclusief vereenvoudiging en
harmonisatie van douaneprocedures
- Harmonised system: systeem/ nomenclatuur voor indeling van goederen dat door de
WDO gepromoot werd én onderhouden werd
o Basis voor indeling van goederen in nomenclatuur
3 EUROPESE INTEGRATIE
3.1 BLEU-VERDRAG
- Belgisch, Luxemburgs Economische Unie
- 1921: eenzelfde invoertarief
- Op intraverkeer invoerrechten afgeschaft
3.2 BENELUX-CONVENTIE
- 1944
- Eenzelfde invoertarief
- Harmonisatie
Sarah Lootens 2
, Inleiding
3.3 VERDRAG VAN PARIJS OF EGKS-VERDRAG
- 1951: °EDGKS (Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal)
- 6 landen: Benelux, FR, DU en IT
3.4 VERDRAG VAN ROME
- 1957: °EEG (Europese Economische Gemeenschap) & EURATOM (Europese Gemeen-
schap voor Atoomenergie)
3.5 AKKOORD VAN SCHENGEN
- 1985: afschaffing controles op onderlinge personenverkeer
o Douane = goederenverkeer
3.6 ECONOMISCHE EN MONETAIRE UNIE (EMU)
- Laatste stap naar EMU: invoering van de euro
3.7 EUROPESE ECONOMISCHE RUIMTE (EER)
- EU en EVA-landen (Zwitserland, Noorwegen, IJsland en Liechtenstein)
- Maar nooit door Zwitserland ondertekend <-> wordt wel gezien als dat zij het hebben on-
dertekend
4 EUROPESE UNIE
- Onderscheid tussen gebieden:
o Douanegebied
Europese douanewetgeving van toepassing
Gebieden die tot douanegebied horen maar niet tot fiscaal gebied:
Canarische Eilanden
Franse Departementen
o Frans-Guyana, Guadeloupe, Martinique en Réunion
Athos
Äland-eilanden
Douanewetgeving
Grootste gebied
o BTW gebied/ fiscale gebied
Europese douanewetgeving en Europese fiscale wetgeving van toepassing
Btw-richtlijnen van toepassing
o Accijnsgebied
Accijnswetgeving geüniformeerd
Btw-gebied
San Marino + Athos
5 EUROPESE INSTELLINGEN
Sarah Lootens 3
, Inleiding
5.1 EUROPEES HOF VAN JUSTITIE
- Zorgt ervoor dat EU-wetgeving in alle lidstaten op dezelfde wijze geïnterpreteerd en toe-
gepast wordt
- Behandelt klachten van particulieren, bedrijven of organisaties die menen dat hun rech-
ten door een EU-instelling geschonden zijn
- Schadevergoedingen & wetgeving nietig verklaren
- Regelt juridische geschillen tussen nationale regeringen en EU-instellingen
6 WETGEVING IN DE EU
6.1 VERORDENING
- Algemene strekking + verbindend in al hun onderdelen
- Rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat op tijdstip van bekendmaking in Publicatieblad
- Vb: UCC (Douanewetboek van de Unie) (Union Customs Code)
6.2 BESCHIKKING
- Bindend in al hun onderdelen voor diegenen tot wie zij uitdrukkelijk gericht zijn
- Regeringen ve bepaalde lidstaat, ondernemingen, bepaalde burgers
6.3 RICHTLIJN
- Bindend ten aanzien vh te bereiken resultaat
- Nationale instanties hebben vanaf publicatie een bepaalde periode om dit in nationale
wetgeving om te zetten
6.4 AANBEVELINGEN EN ADVIEZEN
- Geen bindende kracht
- Van politieke of morele aard
7 BEKENDMAKING EU-WETGEVING
- Publicatieblad van de Europese Unie
- Kan geraadpleegd worden op EUR-lex
8 UNIEDOUANEWETBOEK
- Bevat volledige douanerecht vd EU
- Publicatieblad: verordeningen of gedelegeerde verordeningen of uitvoeringsverordenin-
gen gepubliceerd
- Europese wetgeving heeft voorrand op nationale wetgeving
- Gedelegeerde verordening: regels betreffende een aantal bepalingen van het Douanewet-
boek van de Unie
- Uitvoeringsverordening: uitvoeringsvoorschriften voor enkele bepalingen van een veror-
dening van Europees Parlement en Raad van het Douanewetboek
- Europese wetboek heeft voorrang op nationale wetgeving van lidstaten
Sarah Lootens 4