100% satisfaction guarantee Immediately available after payment Both online and in PDF No strings attached 4.2 TrustPilot
logo-home
Summary

Samenvatting Politiek 18/20 - Politicologie: algemene inleiding

Rating
-
Sold
1
Pages
104
Uploaded on
03-03-2025
Written in
2024/2025

Dit is een samenvatting voor het vak Politicologie: algemene inleiding gedoceerd aan de VUB in het eerste bachelorjaar Politieke wetenschappen en sociologie. Het bevat de slides en is aangevuld met het boek. Het is een uitgebreide samenvatting met alle nodige informatie, de auteur heeft met deze samenvatting een 18/20 gehaald op het examen in eerste zit.

Show more Read less
Institution
Course











Whoops! We can’t load your doc right now. Try again or contact support.

Connected book

Written for

Institution
Study
Course

Document information

Summarized whole book?
Yes
Uploaded on
March 3, 2025
Number of pages
104
Written in
2024/2025
Type
Summary

Subjects

Content preview

Inhoudsopgave
H1: Wat is politiek......................................................................................................................................... 4

Waarom nood sturing?........................................................................................................................................4

Variaties in politiek...............................................................................................................................................4

Iets politiek maken?.............................................................................................................................................6

Politicologie..........................................................................................................................................................7

Instrumenten van de politieke wetenschappen...................................................................................................7
1. Concepten....................................................................................................................................................7
2. Modellen......................................................................................................................................................8
3. Theorieën.....................................................................................................................................................9

Conclusie...............................................................................................................................................................9

H2: Staat en Macht........................................................................................................................................ 9

1.1 Macht en gezag............................................................................................................................................10
Max Weber (1864-1920)................................................................................................................................10

Hoe Macht meten...............................................................................................................................................11
Robert Dahl (1961), Who Governs................................................................................................................11
Steven Lukes (1974), Power. A radical view..................................................................................................12

Overzicht............................................................................................................................................................12

Hebben wij ook macht?......................................................................................................................................13

Centraliteit van de staat.....................................................................................................................................13

De legitimiteit van de staat................................................................................................................................15
Plato (427-374 v.C.).......................................................................................................................................15
Aristoteles (384 – 322 v.C.)............................................................................................................................15

Contract theorie.................................................................................................................................................16
Hobbes (1588-1679) 16-17E..........................................................................................................................16
John Locke 17E...............................................................................................................................................18
Rousseau (1712-1778) 18E............................................................................................................................18

H3: Breuklijnen en ideologiën...................................................................................................................... 19

Politieke breuklijnen...........................................................................................................................................19

Ideologieën.........................................................................................................................................................20

Klassieke breuklijnen..........................................................................................................................................21

Partijfamilie’s => Goed kennen..........................................................................................................................22

Nieuwe breuklijnentheorie.................................................................................................................................25
Silent Revolution (1971) Ronald Inglehart.....................................................................................................25
Feminisme......................................................................................................................................................26
Multiculturalisme...........................................................................................................................................27
Ecologisme.....................................................................................................................................................27

Nieuwe breuklijnen: na Inglehart.......................................................................................................................27

1

, Extreem-rechts populisme..................................................................................................................................28

Fascisme.............................................................................................................................................................29

Conclusie............................................................................................................................................................29

H4: Democratie en politieke vertegenwoordiging.........................................................................................30

Wat is democratie?............................................................................................................................................30

Een definitie toepasbaar op verschillende types politieke sturing.....................................................................30

minimumVoorwaarden democratie...................................................................................................................31

Illiberale democratie..........................................................................................................................................31

Autoritarisme.....................................................................................................................................................31

Hoe meten we democratie?...............................................................................................................................32

Argumenten voor democratie............................................................................................................................32

Argumenten tegen democratie..........................................................................................................................32

Visies op politieke vertegenwoordiging.............................................................................................................33

Wat is politieke vertegenwoordiging nu precies?..............................................................................................34

Welke vormen kan vertegenwoordiging aannemen?........................................................................................35
1. Mandaat vs. Onafhankelijkheid.................................................................................................................35

Natie vs Deelbelang............................................................................................................................................36

Vertegenwoordiging als afspiegeling.................................................................................................................36

Is de democratie in gevaar( H14 p.431-40).................................................................................................... 37

Golven van democratisering..............................................................................................................................37

Democratic backsliding / democratische regressie............................................................................................38

Democratie in gevaar? => Democratic deficit? => Indicatoren..........................................................................38

Daling politiek vertrouwen.................................................................................................................................39

Democratische audit..........................................................................................................................................39

Conclusie............................................................................................................................................................40

H5: Politieke participatie en sociale bewegingen.......................................................................................... 40

Wat is politieke participatie?.............................................................................................................................40

Patronen in politieke participatie.......................................................................................................................42

Pressiegroepen en Sociale Bewegingen.............................................................................................................43

Zijn PG en SB goede zaken voor de democratie?...............................................................................................44

Wat is het belang van politieke cultuur?...........................................................................................................45

The Civic Culture, Gabriel Almond en Sidney Verba (1963)...............................................................................45

H6 Politieke partijen en partijsystemen........................................................................................................ 47

Historische evolutie van Partijen (historische typologieën)...............................................................................47


2

, Hoe kunnen we partijen classificeren?...............................................................................................................49

Partijsystemen....................................................................................................................................................52

Hoe beweeglijk is het partijlandschap?..............................................................................................................54

H7: Kiessystemen en stemgedrag................................................................................................................. 56

Wat zijn democratische verkiezingen en welke functies vervullen ze?..............................................................56

Wie mag stemmen?...........................................................................................................................................56

Wie gaat (niet) stemmen?.................................................................................................................................57

Hoe kunnen we kiessytemen classificeren.........................................................................................................58

Welke kandidaten zijn gekozen?........................................................................................................................61

Wat zijn de gevolgen van kiessystemen?...........................................................................................................62

Hoe kunnen we stemgedrag verklaren?............................................................................................................63

Conclusie............................................................................................................................................................65

H8: Parlement en regering........................................................................................................................... 65

Scheiding der machten.......................................................................................................................................65

Hoe organiseren parlementen zich?..................................................................................................................66

Welke functies vervullen parlementen...............................................................................................................68

Verhouding parlement-regering........................................................................................................................70

Hoe worden (coalitie)regeringen gevormd?......................................................................................................71

Welke vorm en functie neemt het staatshoofd aan?.........................................................................................71

H11: Federalisme en decentralisatie............................................................................................................. 73

Historische Context............................................................................................................................................73

Staat de staat onder druk?.................................................................................................................................73

Welke vorm van territoriale organisatie bestaan er?........................................................................................74

Hoe ontstaan federaties.....................................................................................................................................75

Voor en nadelen van federalisme.......................................................................................................................76
Hoe worden bevoegdheden verdeeld in federale staten?.................................................................................77

Hoe worden conflicten opgelost?.......................................................................................................................78

Welke rol spelen lokale besturen?.....................................................................................................................80

H12 Internationale Politiek.......................................................................................................................... 80

Geschiedenis van Internationale betrekkingen..................................................................................................81
Globalisering veroorzaakt een “tijd-ruimtecompressie”...............................................................................82
Impact Globalisering......................................................................................................................................83

Waarom een subdiscipline IB?...........................................................................................................................83
Anarchie en de internationale orde..............................................................................................................83

Wat zijn de belangrijkste theorieën van IB?......................................................................................................85

3

, Idealisme........................................................................................................................................................85
Realisme.........................................................................................................................................................89
Kritiek t.a.v. het realisme...............................................................................................................................91
Idealisme vs Realisme....................................................................................................................................92

H13: De Europese Unie................................................................................................................................ 93

Geschiedenis.......................................................................................................................................................93

De instellingen en werking van de Europese Unie.............................................................................................96
Intergouvernementeel...................................................................................................................................96
Supranationaal...............................................................................................................................................96
De Europese Raad..........................................................................................................................................97
De Europese Commissie................................................................................................................................97
De Ministerraad.............................................................................................................................................98
Het Europees Parlement................................................................................................................................98
Het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ-EU).....................................................................................99
Hoe werken deze instellingen samen?..........................................................................................................99
De europese wetgeving.................................................................................................................................99

De Europese unie en politieke wetenschap......................................................................................................100
Multi-level governance................................................................................................................................100
De EU als consensusdemocratie..................................................................................................................101
Democratie en participatie..........................................................................................................................102
Betekenis Europese verkiezingen................................................................................................................103
Toekomst van de Europese Unie: 2 visies...................................................................................................104




H1: WAT IS POLITIEK

 Alles wat te maken heeft met het sturen van de samenleving

POLIS (= stad) = samenleving (geldt voor elke vorm van samen-leven/gemeenschap) vb.
VUB

WAAROM NOOD STURING?

 MENS ALS ZOON POLITIKON (Aristotles) => mensen willen deel uitmaken van de
samenleving en nadenken over sturing => deels correct maar er is nog altijd nood aan
sturing

 Want altijd mogelijkheid tot conflict
 DIVERSITEIT (noden, voorkeuren, visie)
 SCHAARSTE (herverdelen middelen)
 Zorgt voor orde, rust (vb. eigen gezin, je weet wat mag/niet mag => creëert rust en orde)

VARIATIES IN POLITIEK



4
$19.16
Get access to the full document:

100% satisfaction guarantee
Immediately available after payment
Both online and in PDF
No strings attached

Get to know the seller
Seller avatar
Polwetvub

Get to know the seller

Seller avatar
Polwetvub Vrije Universiteit Brussel
Follow You need to be logged in order to follow users or courses
Sold
1
Member since
2 year
Number of followers
0
Documents
2
Last sold
1 week ago

0.0

0 reviews

5
0
4
0
3
0
2
0
1
0

Recently viewed by you

Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Frequently asked questions