Samenvatting blok 7
Taak 1 Het kleinkind
Leerdoel 1. De student legt uit wat de definitie van
psychomotorische ontwikkeling en psychomotoriek is
Psychomotoriek: de bewuste, vanuit de hersenen gestuurde beweging.
- Afhankelijk van de stemming uit iemand ook hoe hij zich voelt
- Expressieve motoriek en waarnemingsmotoriek
Psychomotorische ontwikkeling: wat te maken heeft met de bewuste, vanuit de hersenen gestuurde
beweging. Een combinatie van cognitief en emotioneel bewustzijn
Leerdoel 2. De student legt de psychomotorische ontwikkeling van
een kind tussen 0 en 12 jaar uit
De psychomotorische ontwikkeling van 0 tot 12 jaar
- Neonatale fase: van de geboorte t/m de 10e dag
- Zuigelingenfase: van de 10e dag t/m de eerste verjaardag
- Peuterfase: van 1 tot 4 jaar
- Kleuterfase: van 4 tot 6 jaar
- Fase van het schoolkind: van 6 tot 12 jaar
- (Puberteit: vanaf ongeveer 12 jaar tot de adolescentie, die aan volwassenheid voorafgaat)
Motorische ontwikkeling
Gouden standaard: ideale motorische ontwikkeling waarmee elk individueel kind kan worden
vergeleken. Hierbij wordt gekeken naar het grondpatroon: beschrijving van motorische ontwikkeling
die voor alle kinderen geldt. In de eerste 2 levensjaren zijn er motorische mijlpalen die bereikt
moeten worden (tot 5 jaar).
Rijpingsfactoren, oefening en leerervaringen in de eerste levensjaren zijn van belang voor het
optreden van verandering in motorisch gedrag.
- Vanaf de geboorte t/m 2 jaar: primair sensorische en motorische gebieden van de cortex zijn
nog niet volgroeid rijpingsfactoren hebben een grote invloed op grof motorisch gedrag
- Na 4e levensjaar: groei van cerebellum voltooid
o Bij regulatie van fijn motorisch gedrag kunnen leerervaringen een grote rol gaan
spelen
o In dit domein komen de fundamentele vaardigheden aan bod
,Fijn motorische mijlpalen Grof motorische mijlpalen
,Veranderingen in de motoriek vanaf de geboorte tot 2 jaar
Leerdoel 3. De student de cognitieve ontwikkeling van een kind
tussen 0 en 12 jaar uit
Cognitieve ontwikkelingsstadia
- Sensorimotorisch stadium: van 0 tot 1,5/2 jaar
- Preoperationeel stadium: van 2 tot 7 jaar
- Concreet operationeel stadium: van 7 tot 12 jaar
- Formeel operationeel stadium: ouder dan 12 jaar
Er zijn belangrijke verschillen in de ontwikkeling van de manier waarop kinderen informatie
herinneren om problemen op te lossen. Fuzzy traces: geheugenpresentaties bestaan op een
continuüm van letterlijk herinneren van woordelijke informatie naar vage, wazige voorstellingen, die
essentiële inhoud behouden zonder alle precieze details. Mensen gebruiken zowel de informatie van
letterlijke als vage voorstellingen en gebruiken de makkelijkste of meest geschikte manier om het
probleem op te lossen. Vage voorstellingen zijn makkelijker toegankelijk en vereisen minder
inspanning om ze te gebruiken, en worden minder snel vergeten.
Leerdoel 4. De student legt de sociale ontwikkeling van een kind
tussen 0 en 12 jaar uit
De sociale ontwikkeling van een kind kan onderverdeeld worden in:
- Persoonlijkheidsontwikkeling: hierdoor kan een kind zich onderscheiden van de andere
individuen in de maatschappij. Deze ontwikkeling is afhankelijk van biologische,
psychologische en sociale factoren.
- Sociale vaardigheden: het communicatieve vermogen van het kind, afhankelijk van
individuele variatie en sociale eisen
, Sociale ontwikkeling
Babyfase - Rond 6 maanden ontwikkelen ze vreemdenangst = voorzichtigheid en
(0-3 jaar) terughoudendheid die een baby vertoont wanneer hij een onbekende
ontmoet
- Rond 8 maanden ontwikkelen ze scheidingsangst die d.m.v.
afwezigheid van hun vaste verzorger wordt opgeroepen
- Vroeg in de babytijd ontwikkelt zich het vermogen om
gezichtsuitdrukkingen en vocale uitingen van anderen te interpreteren
- Rond 12 maanden ontwikkelen ze zelfbesef = bewustzijn dat ze los van
de rest van de wereld bestaan.
Peuter- en - Kinderen ontwikkeling hun zelfbeeld. Eigen waarnemingen, gedrag van
kleutertijd de ouders en de maatschappij spelen hierbij een rol
(3-6 jaar) - De eerste vriendschappen ontwikkelen zich op basis van
karaktereigenschappen, vertrouwen en gemeenschappelijke interesses
- Spellen die kinderen spelen veranderen, ze worden complexer,
interactiever en meer gebaseerd op sociale vaardigheden
Schooltijd - Vergelijkingen met anderen en innerlijke maatstaven van succes
(6-12 jaar) bepalen de eigenwaarde van een kind
- Een vriendschap wordt niet meer alleen gesloten om samen leuke
dingen te doen, maar er wordt ook gekeken naar
karaktereigenschappen, intimiteit en loyaliteit
- Kinderen sluiten meer vriendschappen tussen dezelfde sekten, jongens
hebben vooral groepsvrienden en meisjes vooral vriendinnen in 2 tallen
Ontwikkeling van sociale contacten
0-40 weken - Kind heeft voornamelijk alleen contact met de ouders
- De basis voor het zelfvertrouwen wordt gelegd d.m.v. bemoediging van
ouders naar het kind toe
- Algemene gerichtheid staat centraal in deze periode
28-40 weken - Eenkennigheid: een specifieke hechting van het kind en de ouders
52 weken - Vermindering van eenkennigheid: vanuit de specifieke hechting van
(1 jaar) ouders en kind gaat het kind zich richten op anderen. Dit betekent
voornamelijk contact met andere volwassenen, maar beginnend contact
met kinderen
- In het begin is het kind verlegen, daarna leert het zich te hechten aan
anderen
24 maanden - Toenemend contact met kinderen, maar speelt nog niet samen
(2 jaar) - Het kind is binnen een groep alleen bezig met zijn eigen activiteit
26 maanden - Goed ontwikkelt contact met zowel kinderen als volwassenen
- Het kind begint te spelen met andere kinderen
48 maanden - Spelenderwijs omgaan met het sociaal gedrag
(4 jaar) - Kleuterschoolleeftijd en rollenspellen
Taak 1 Het kleinkind
Leerdoel 1. De student legt uit wat de definitie van
psychomotorische ontwikkeling en psychomotoriek is
Psychomotoriek: de bewuste, vanuit de hersenen gestuurde beweging.
- Afhankelijk van de stemming uit iemand ook hoe hij zich voelt
- Expressieve motoriek en waarnemingsmotoriek
Psychomotorische ontwikkeling: wat te maken heeft met de bewuste, vanuit de hersenen gestuurde
beweging. Een combinatie van cognitief en emotioneel bewustzijn
Leerdoel 2. De student legt de psychomotorische ontwikkeling van
een kind tussen 0 en 12 jaar uit
De psychomotorische ontwikkeling van 0 tot 12 jaar
- Neonatale fase: van de geboorte t/m de 10e dag
- Zuigelingenfase: van de 10e dag t/m de eerste verjaardag
- Peuterfase: van 1 tot 4 jaar
- Kleuterfase: van 4 tot 6 jaar
- Fase van het schoolkind: van 6 tot 12 jaar
- (Puberteit: vanaf ongeveer 12 jaar tot de adolescentie, die aan volwassenheid voorafgaat)
Motorische ontwikkeling
Gouden standaard: ideale motorische ontwikkeling waarmee elk individueel kind kan worden
vergeleken. Hierbij wordt gekeken naar het grondpatroon: beschrijving van motorische ontwikkeling
die voor alle kinderen geldt. In de eerste 2 levensjaren zijn er motorische mijlpalen die bereikt
moeten worden (tot 5 jaar).
Rijpingsfactoren, oefening en leerervaringen in de eerste levensjaren zijn van belang voor het
optreden van verandering in motorisch gedrag.
- Vanaf de geboorte t/m 2 jaar: primair sensorische en motorische gebieden van de cortex zijn
nog niet volgroeid rijpingsfactoren hebben een grote invloed op grof motorisch gedrag
- Na 4e levensjaar: groei van cerebellum voltooid
o Bij regulatie van fijn motorisch gedrag kunnen leerervaringen een grote rol gaan
spelen
o In dit domein komen de fundamentele vaardigheden aan bod
,Fijn motorische mijlpalen Grof motorische mijlpalen
,Veranderingen in de motoriek vanaf de geboorte tot 2 jaar
Leerdoel 3. De student de cognitieve ontwikkeling van een kind
tussen 0 en 12 jaar uit
Cognitieve ontwikkelingsstadia
- Sensorimotorisch stadium: van 0 tot 1,5/2 jaar
- Preoperationeel stadium: van 2 tot 7 jaar
- Concreet operationeel stadium: van 7 tot 12 jaar
- Formeel operationeel stadium: ouder dan 12 jaar
Er zijn belangrijke verschillen in de ontwikkeling van de manier waarop kinderen informatie
herinneren om problemen op te lossen. Fuzzy traces: geheugenpresentaties bestaan op een
continuüm van letterlijk herinneren van woordelijke informatie naar vage, wazige voorstellingen, die
essentiële inhoud behouden zonder alle precieze details. Mensen gebruiken zowel de informatie van
letterlijke als vage voorstellingen en gebruiken de makkelijkste of meest geschikte manier om het
probleem op te lossen. Vage voorstellingen zijn makkelijker toegankelijk en vereisen minder
inspanning om ze te gebruiken, en worden minder snel vergeten.
Leerdoel 4. De student legt de sociale ontwikkeling van een kind
tussen 0 en 12 jaar uit
De sociale ontwikkeling van een kind kan onderverdeeld worden in:
- Persoonlijkheidsontwikkeling: hierdoor kan een kind zich onderscheiden van de andere
individuen in de maatschappij. Deze ontwikkeling is afhankelijk van biologische,
psychologische en sociale factoren.
- Sociale vaardigheden: het communicatieve vermogen van het kind, afhankelijk van
individuele variatie en sociale eisen
, Sociale ontwikkeling
Babyfase - Rond 6 maanden ontwikkelen ze vreemdenangst = voorzichtigheid en
(0-3 jaar) terughoudendheid die een baby vertoont wanneer hij een onbekende
ontmoet
- Rond 8 maanden ontwikkelen ze scheidingsangst die d.m.v.
afwezigheid van hun vaste verzorger wordt opgeroepen
- Vroeg in de babytijd ontwikkelt zich het vermogen om
gezichtsuitdrukkingen en vocale uitingen van anderen te interpreteren
- Rond 12 maanden ontwikkelen ze zelfbesef = bewustzijn dat ze los van
de rest van de wereld bestaan.
Peuter- en - Kinderen ontwikkeling hun zelfbeeld. Eigen waarnemingen, gedrag van
kleutertijd de ouders en de maatschappij spelen hierbij een rol
(3-6 jaar) - De eerste vriendschappen ontwikkelen zich op basis van
karaktereigenschappen, vertrouwen en gemeenschappelijke interesses
- Spellen die kinderen spelen veranderen, ze worden complexer,
interactiever en meer gebaseerd op sociale vaardigheden
Schooltijd - Vergelijkingen met anderen en innerlijke maatstaven van succes
(6-12 jaar) bepalen de eigenwaarde van een kind
- Een vriendschap wordt niet meer alleen gesloten om samen leuke
dingen te doen, maar er wordt ook gekeken naar
karaktereigenschappen, intimiteit en loyaliteit
- Kinderen sluiten meer vriendschappen tussen dezelfde sekten, jongens
hebben vooral groepsvrienden en meisjes vooral vriendinnen in 2 tallen
Ontwikkeling van sociale contacten
0-40 weken - Kind heeft voornamelijk alleen contact met de ouders
- De basis voor het zelfvertrouwen wordt gelegd d.m.v. bemoediging van
ouders naar het kind toe
- Algemene gerichtheid staat centraal in deze periode
28-40 weken - Eenkennigheid: een specifieke hechting van het kind en de ouders
52 weken - Vermindering van eenkennigheid: vanuit de specifieke hechting van
(1 jaar) ouders en kind gaat het kind zich richten op anderen. Dit betekent
voornamelijk contact met andere volwassenen, maar beginnend contact
met kinderen
- In het begin is het kind verlegen, daarna leert het zich te hechten aan
anderen
24 maanden - Toenemend contact met kinderen, maar speelt nog niet samen
(2 jaar) - Het kind is binnen een groep alleen bezig met zijn eigen activiteit
26 maanden - Goed ontwikkelt contact met zowel kinderen als volwassenen
- Het kind begint te spelen met andere kinderen
48 maanden - Spelenderwijs omgaan met het sociaal gedrag
(4 jaar) - Kleuterschoolleeftijd en rollenspellen
