D1 – Hoofdpijn en angst
HoofdpijN
Op de hersenen zelf zitten geen nociceptoren, wel bij de bloedvaten en hersenvliezen.
In een hoofdpijn anamnese moeten aan bod komen:
Wijze van ontstaan (acuut = van een andere seconde, subacuut, progressief over langere
tijd)
Beloop in de tijd (aanvallen of continu)
Lokalisatie pijn (waar: halfzijdig, hele hoofd, rond oog etc?)
Aard pijn (bonzend, stekend, drukkend?)
Optreden bijkomende symptomen (koorts, algehele malaise, misselijkheid, braken, focale
uitvalsverschijnselen of positieve verschijnselen (er komt iets bij wat er normaal niet is, zoals
lichtflitsen)
Duur aanval/episode Aanvalspatroon Past bij
Uren tot dagen Meer dan vijftien dagen per Chronische
maand gedurende maanden spanningshoofdpijn
Uren tot een paar dagen Paar keer per jaar tot zes keer Migraine
per maand
Kwartier tot een paar uur Meerder aanvallen per dag Clusterhoofdpijn
Seconden tot minuten Meerdere aanvallen per dag Trigeminale autonome
cefalalgieën anders dan
clusterhoofdpijn
Als het om aanvallen gaat, laat de patiënt dan een aanval beschrijven (zo concreet mogelijk,
bijvoorbeeld de laatste aanval). Waar zit de pijn vooral, in een helft van het hoofd (migraine), het
hele hoofd (spanningshoofdpijn) of rond een oog (trigeminale autonome cefalalgieën)? Gaat de
patiënt het liefst liggen (migraine) of loopt hij juist rond (clusterhoofdpijn)? Hoe lang duurt de
aanval? Gaat het om een bonzende pijn bij inspanning (migraine) of een meer continue, borende
pijn (clusterhoofdpijn)? Gaat de aanval gepaard met misselijkheid en braken? Waren er voorafgaand
of tijdens de aanval andere verschijnselen, zoals bewegende sterretjes of streepjes, vlekken in het
gezichtsveld, een doof gevoel rond een mondhoek en in een hand (aura bij migraine)? Had hij last
van een tranend oog en zag zijn oog er anders uit (spiegel, door anderen opgemerkt; bij trigeminale
autonome cefalalgieën)?
Acuut Subacuut Aanvalsgewijs Chronisch
Spierspanningshoofdpij X
n
Migraine X
Clusterhoofdpijn X
Trigeminusneuralgie X
Medicatie-afhankelijke X
hoofdpijn
Subarachnoïdale X
bloeding
Meningitis X
Hydrocefalus X
Chroische paroxysmale X X
, hemicrania
Intracerebrale bloeding X
Sinusitis X
Thunderclap headache X
Hersentumor X
Arteriitis temporalis X
Ideopatische X
intracraniele
hypertensie
Cervicogene hoofdpijn X
Pijn uit het kaakgewricht X
Sinustrombose X
Diffuus Specifieke plek
Spierspanningshoofdpijn X
Migraine X
Clusterhoofdpijn X
Trigeminusneuralgie X
Medicatie-afhankelijke X
hoofdpijn
Subarachnoïdale bloeding X
Meningitis X
Hydrocefalus X
Chronische paroxysmale X
hemicrania
Intracerebrale bloeding X
Sinusitis X
Thunderclap headache X
Hersentumor X
Arteriitis temporalis X
Ideopatische intracraniele X
hypertensie
Cervicogene hoofdpijn X
Pijn uit het kaakgewricht X
Sinustrombose X
Migraine en spierspanningshoofdpijn zijn de meest voorkomende vorm van hoofdpijn. Vul
onderstaande tabel in. Welk symptoom is passend bij migraine en welk symptoom meer passend bij
spierspanningshoofdpijn?
Migraine Spierspanningshoofdpijn
Bonzende hoofdpijn X
Bandvormige hoofdpijn X
Misselijkheid en braken X
Overgevoeligheid voor licht X
Noodzaak tot naar bed gaan X
Dubbelzijdig X
Toename bij traplopen X
Mogelijke diagnosen bij alarmerende vormen van hoofdpijn:
, Vorm van hoofdpijn Mogelijke diagnose
Acuut ontstane hevige hoofdpijn - subarachnoïdale bloeding
- cerebellair hematoom
- hypertensieve encefalopathie
- cerebrale sinustrombose
- reversibel cerebral vasoconstrictiesyndroom
Hoofdpijn met koorts - meningitis
Continue hoofdpijn bij oude mensen - arteriitis temporalis
Recent ontstane hoofdpijn bij patiënten met - metastasen (intracerebraal of meningeaal)
kanker of hiv-infecties - intracraniële infecties
Bij primaire hoofdpijn is er geen bekende onderliggende oorzaak, bij secundaire hoofdpijn wel. Een
aparte soort hoofdpijn, namelijk de crainiale neuropathieën, is pijn aan de hersenzenuwen.
Primaire hoofdpijn:
Migraine (met en zonder aura)
Spierspanningshoofdpijn
Trigeminale autonome cephalagieën (onder andere clusterhoofdpijn en paroxysmale
hemicrainia)
Secundaire hoofdpijn:
Post-traumatisch
Vasculair, bijvoorbeeld bij een hersenbloeding
Niet vasculair, bijvoorbeeld bij een tumor
Intoxicatie of onttrekking
HoofdpijN
Op de hersenen zelf zitten geen nociceptoren, wel bij de bloedvaten en hersenvliezen.
In een hoofdpijn anamnese moeten aan bod komen:
Wijze van ontstaan (acuut = van een andere seconde, subacuut, progressief over langere
tijd)
Beloop in de tijd (aanvallen of continu)
Lokalisatie pijn (waar: halfzijdig, hele hoofd, rond oog etc?)
Aard pijn (bonzend, stekend, drukkend?)
Optreden bijkomende symptomen (koorts, algehele malaise, misselijkheid, braken, focale
uitvalsverschijnselen of positieve verschijnselen (er komt iets bij wat er normaal niet is, zoals
lichtflitsen)
Duur aanval/episode Aanvalspatroon Past bij
Uren tot dagen Meer dan vijftien dagen per Chronische
maand gedurende maanden spanningshoofdpijn
Uren tot een paar dagen Paar keer per jaar tot zes keer Migraine
per maand
Kwartier tot een paar uur Meerder aanvallen per dag Clusterhoofdpijn
Seconden tot minuten Meerdere aanvallen per dag Trigeminale autonome
cefalalgieën anders dan
clusterhoofdpijn
Als het om aanvallen gaat, laat de patiënt dan een aanval beschrijven (zo concreet mogelijk,
bijvoorbeeld de laatste aanval). Waar zit de pijn vooral, in een helft van het hoofd (migraine), het
hele hoofd (spanningshoofdpijn) of rond een oog (trigeminale autonome cefalalgieën)? Gaat de
patiënt het liefst liggen (migraine) of loopt hij juist rond (clusterhoofdpijn)? Hoe lang duurt de
aanval? Gaat het om een bonzende pijn bij inspanning (migraine) of een meer continue, borende
pijn (clusterhoofdpijn)? Gaat de aanval gepaard met misselijkheid en braken? Waren er voorafgaand
of tijdens de aanval andere verschijnselen, zoals bewegende sterretjes of streepjes, vlekken in het
gezichtsveld, een doof gevoel rond een mondhoek en in een hand (aura bij migraine)? Had hij last
van een tranend oog en zag zijn oog er anders uit (spiegel, door anderen opgemerkt; bij trigeminale
autonome cefalalgieën)?
Acuut Subacuut Aanvalsgewijs Chronisch
Spierspanningshoofdpij X
n
Migraine X
Clusterhoofdpijn X
Trigeminusneuralgie X
Medicatie-afhankelijke X
hoofdpijn
Subarachnoïdale X
bloeding
Meningitis X
Hydrocefalus X
Chroische paroxysmale X X
, hemicrania
Intracerebrale bloeding X
Sinusitis X
Thunderclap headache X
Hersentumor X
Arteriitis temporalis X
Ideopatische X
intracraniele
hypertensie
Cervicogene hoofdpijn X
Pijn uit het kaakgewricht X
Sinustrombose X
Diffuus Specifieke plek
Spierspanningshoofdpijn X
Migraine X
Clusterhoofdpijn X
Trigeminusneuralgie X
Medicatie-afhankelijke X
hoofdpijn
Subarachnoïdale bloeding X
Meningitis X
Hydrocefalus X
Chronische paroxysmale X
hemicrania
Intracerebrale bloeding X
Sinusitis X
Thunderclap headache X
Hersentumor X
Arteriitis temporalis X
Ideopatische intracraniele X
hypertensie
Cervicogene hoofdpijn X
Pijn uit het kaakgewricht X
Sinustrombose X
Migraine en spierspanningshoofdpijn zijn de meest voorkomende vorm van hoofdpijn. Vul
onderstaande tabel in. Welk symptoom is passend bij migraine en welk symptoom meer passend bij
spierspanningshoofdpijn?
Migraine Spierspanningshoofdpijn
Bonzende hoofdpijn X
Bandvormige hoofdpijn X
Misselijkheid en braken X
Overgevoeligheid voor licht X
Noodzaak tot naar bed gaan X
Dubbelzijdig X
Toename bij traplopen X
Mogelijke diagnosen bij alarmerende vormen van hoofdpijn:
, Vorm van hoofdpijn Mogelijke diagnose
Acuut ontstane hevige hoofdpijn - subarachnoïdale bloeding
- cerebellair hematoom
- hypertensieve encefalopathie
- cerebrale sinustrombose
- reversibel cerebral vasoconstrictiesyndroom
Hoofdpijn met koorts - meningitis
Continue hoofdpijn bij oude mensen - arteriitis temporalis
Recent ontstane hoofdpijn bij patiënten met - metastasen (intracerebraal of meningeaal)
kanker of hiv-infecties - intracraniële infecties
Bij primaire hoofdpijn is er geen bekende onderliggende oorzaak, bij secundaire hoofdpijn wel. Een
aparte soort hoofdpijn, namelijk de crainiale neuropathieën, is pijn aan de hersenzenuwen.
Primaire hoofdpijn:
Migraine (met en zonder aura)
Spierspanningshoofdpijn
Trigeminale autonome cephalagieën (onder andere clusterhoofdpijn en paroxysmale
hemicrainia)
Secundaire hoofdpijn:
Post-traumatisch
Vasculair, bijvoorbeeld bij een hersenbloeding
Niet vasculair, bijvoorbeeld bij een tumor
Intoxicatie of onttrekking
