Thema 1: Zwellingen van de buik en genitalia
HC – Anatomie buikwand, lieskanaal, externe genitalia
BUIKWAND
Buikwand is relevant voor operatie incisies.
Buikwand
Buikwandspieren
Ze verschillen van elkaar in de vezelrichting.
McBurney appendectomie wisselsnede
Je snijdt het open in de vezelrichting. Voordeel hiervan is dat je hiervan zo min
mogelijk beschadigt, en het geneest heel makkelijk.
Buikwandspieren
,Je hebt voor en achter een rectusschede, en de m.rectus abdominis vormt als het ware ‘2
kokers’ in deze rectusschede.
Een aantal bijzondere lijnen:
• Linea alba. Witte lijn. Bindweefsel. Deze snijd je door bij mediale laparotomie.
• Linea semilunaris.
o Handig want als je hem vervolgt tot je ribbenkas zit je op de galblaas.
• Linea arcuata. Je kijkt nu op de achterste rectusschede.
Boven de linea arcuata is het symmetrisch (het gaat voor- en achterlangs),
terwijl onder de linea arcuata gaan alle drie de aponeuroses voorlangs. Er is
daar geen achterste aponeurose meer. Er zit alleen een dun laagje fascia
transversalis.
Mediane laporotomie
Hier snijd je gewoon de linea alba (bindweefsel) door.
, Voordelen:
- Je spaart de zenuwen/bloedvaten/etc,
Nadelen:
- Geneest slecht (want slechte doorbloeding).
Innervatie buikwand - thoracoabdominale zenuwen
Pfannenstiel ‘bikini’ incisie
Wordt gebruik voor keizersnede, of bijv. verwijderen van een nier.
Eerst snijd je door de huid heen. Je bent onder de linea arcuata, en daar zit dus geen
achterste rectusschede dus kan je de spier gewoon opzij duwen. Vervolgens kun je een gat
maken (2) die groot genoeg is om een baby door naar buiten te krijgen. Achteraf trekt de
rectusspier gewoon weer aan en zal het vanzelf dichtgaan.
Nog meer wonder van… de linea arcuata.
Methode voor laparoscopische liesbreukoperatie gaat als volgt:
- Toegang laparoscopische liesbreukoperatie = je gaat via de navel naar binnen en komt
tussen de rectus en achterste rectusschede.
- Scoop gaat verder naar beneden.
- Scoop zakt door tot onder de linea arcuata -> nu zit het in de buikholte.
De scoop bevindt zich nu buiten de peritoneale holte. Zo hoef je deze helemaal niet open te
maken!
, Buikwand – samenvatting
• 3 lagen laterale buikwandspieren:
o M.obliquus abdominis externus.
o M.obliquus abdominis internus.
o M.transversus abdominis.
Vezelrichting.
Aponeuroses.
• 1 verticale spier in het midden:
o M.rectus abdominis.
Rectusschede – voorste en achterste laag.
• 3 ‘lijnen’:
o Linea alba.
o Linea semilunaris.
o Linea arcuata.
• Innervatie (thoracoabdominale zenuwen) verloopt segmentaal.
LIESKANAAL
Lieskanaal = doorgang voor structuren* van binnen in de buik naar buiten.
* bij mannen: ductus deferens en de a./v. testicularis.
* bij vrouwen: lig.teres uteri.
Waarom ‘kanaal’?
De structuren lopen schuin door de wand. Er is een ingang (anulus
internus) en uitgang (anulus externus).
“Afdaling” testis vormt canalis inguinalis
Bij de man -> de lagen van de buikwand komen terug in lagen van de
funiculus en het scrotum.
Lieskanaal
Het is belangrijk omdat er breuken kunnen voorkomen. Een liesbreuk (hernia
inguinalis) = wanneer het peritoneum (en mogelijk darm) uitpuilt door een zwakke
plek in de buikwand.
Anatomie is relevant voor liesbreukoperaties. Twee benaderingen:
(1) Open (van buiten).
(2) Laparoscopisch (van binnen).
Geheel ander beeld!
Lieskanaal – uitwendige benadering
HC – Anatomie buikwand, lieskanaal, externe genitalia
BUIKWAND
Buikwand is relevant voor operatie incisies.
Buikwand
Buikwandspieren
Ze verschillen van elkaar in de vezelrichting.
McBurney appendectomie wisselsnede
Je snijdt het open in de vezelrichting. Voordeel hiervan is dat je hiervan zo min
mogelijk beschadigt, en het geneest heel makkelijk.
Buikwandspieren
,Je hebt voor en achter een rectusschede, en de m.rectus abdominis vormt als het ware ‘2
kokers’ in deze rectusschede.
Een aantal bijzondere lijnen:
• Linea alba. Witte lijn. Bindweefsel. Deze snijd je door bij mediale laparotomie.
• Linea semilunaris.
o Handig want als je hem vervolgt tot je ribbenkas zit je op de galblaas.
• Linea arcuata. Je kijkt nu op de achterste rectusschede.
Boven de linea arcuata is het symmetrisch (het gaat voor- en achterlangs),
terwijl onder de linea arcuata gaan alle drie de aponeuroses voorlangs. Er is
daar geen achterste aponeurose meer. Er zit alleen een dun laagje fascia
transversalis.
Mediane laporotomie
Hier snijd je gewoon de linea alba (bindweefsel) door.
, Voordelen:
- Je spaart de zenuwen/bloedvaten/etc,
Nadelen:
- Geneest slecht (want slechte doorbloeding).
Innervatie buikwand - thoracoabdominale zenuwen
Pfannenstiel ‘bikini’ incisie
Wordt gebruik voor keizersnede, of bijv. verwijderen van een nier.
Eerst snijd je door de huid heen. Je bent onder de linea arcuata, en daar zit dus geen
achterste rectusschede dus kan je de spier gewoon opzij duwen. Vervolgens kun je een gat
maken (2) die groot genoeg is om een baby door naar buiten te krijgen. Achteraf trekt de
rectusspier gewoon weer aan en zal het vanzelf dichtgaan.
Nog meer wonder van… de linea arcuata.
Methode voor laparoscopische liesbreukoperatie gaat als volgt:
- Toegang laparoscopische liesbreukoperatie = je gaat via de navel naar binnen en komt
tussen de rectus en achterste rectusschede.
- Scoop gaat verder naar beneden.
- Scoop zakt door tot onder de linea arcuata -> nu zit het in de buikholte.
De scoop bevindt zich nu buiten de peritoneale holte. Zo hoef je deze helemaal niet open te
maken!
, Buikwand – samenvatting
• 3 lagen laterale buikwandspieren:
o M.obliquus abdominis externus.
o M.obliquus abdominis internus.
o M.transversus abdominis.
Vezelrichting.
Aponeuroses.
• 1 verticale spier in het midden:
o M.rectus abdominis.
Rectusschede – voorste en achterste laag.
• 3 ‘lijnen’:
o Linea alba.
o Linea semilunaris.
o Linea arcuata.
• Innervatie (thoracoabdominale zenuwen) verloopt segmentaal.
LIESKANAAL
Lieskanaal = doorgang voor structuren* van binnen in de buik naar buiten.
* bij mannen: ductus deferens en de a./v. testicularis.
* bij vrouwen: lig.teres uteri.
Waarom ‘kanaal’?
De structuren lopen schuin door de wand. Er is een ingang (anulus
internus) en uitgang (anulus externus).
“Afdaling” testis vormt canalis inguinalis
Bij de man -> de lagen van de buikwand komen terug in lagen van de
funiculus en het scrotum.
Lieskanaal
Het is belangrijk omdat er breuken kunnen voorkomen. Een liesbreuk (hernia
inguinalis) = wanneer het peritoneum (en mogelijk darm) uitpuilt door een zwakke
plek in de buikwand.
Anatomie is relevant voor liesbreukoperaties. Twee benaderingen:
(1) Open (van buiten).
(2) Laparoscopisch (van binnen).
Geheel ander beeld!
Lieskanaal – uitwendige benadering
