selectietentamen UU
Biopsychology of Emotion, introduction:
Vroege mijlpalen in het biopsychologische onderzoek naar emoties:
H1.1: Samenvatting van de belangrijkste gebeurtenissen in de geschiedenis van
het onderzoek naar de biopsychologie van emotie (chronologisch).
1. Phineas Gage, tragisch ongeval waarbij een ijzeren staaf volledig door zijn
gezicht, schedel en hersenen werd geboord. Hij overleefde het ongeluk,
maar zijn persoonlijkheid en emotie waren totaal veranderd
(onaardig/impulsief). Zijn prefrontale kwabben raakten beschadigd
(voorste hersengebied).
2. Darwins theorie over de evolutie van emotie:
Drie hoofdideeën:
- Uitdrukkingen van emoties komen voortuit gedragingen die aangeven
wat een dier waarschijnlijk vervolgens gaat doen.
- Als de signalen die door dergelijk gedrag voortkomen ten goede komen
aan het dier dat ze vertoont, zullen ze evolueren op manieren die hun
communicatieve functie versterken, en kan hun oorspronkelijke functie
verloren gaan.
- Tegengestelde boodschappen worden vaak gesignaleerd door
tegengestelde bewegingen en houdingen, een idee dat het principe
van antithese wordt genoemd.
Darwins theorie over de evolutie van dreigingsvertoningen. Als de vijand
signalen van dreigende agressie herkennen bij de aanvaller, kan de
aanvaller de vijand intimideren zonder daadwerkelijk te vechten, hierdoor
namen de gevechten af. Hierbij moeten signalen van agressie en
onderwerping duidelijk zijn.
3. James-Lange en Cannon-Bard theorieën:
Gebruikelijke causale verband tussen de ervaring van emoties (oorzaak) door
prikkels van gebeurtenis en de lichamelijke/autonome uitdrukking ervan
(gevolg). De James-Lange theorie draait deze om. Hierbij geldt:
gebeurtenissen of prikkels uit de omgeving geven aanleiding tot bepaalde
lichamelijke reacties, zoals een verhoogde hartslag of weglopen (oorzaak).
Emoties of gevoelens zijn het gevolg van de beleving van deze lichamelijke
reacties.
Cannon en Bard stelde een alternatief voor de James-Lange-theorie van
emotie. De CannonBard-theorie beschouwt emotionele ervaring en
emotionele expressie/uitdrukking als parallelle processen (tegelijk) die geen
directe causale relatie hebben.
Moderne biopsychologische visie, elk van de drie belangrijke factoren bij een
emotionele reactie – de perceptie van de emotie-inducerende stimulus
(waarneming van gebeurtenis, aanleiding), de autonome/somatische reacties op
de stimuli en de emotionele ervaring - de andere twee beïnvloeden.
, 4. Sham Rage (schijnwoede):
Gedecorticeerde (decorticate) katten, katten waarvan de cortex/schors (de
buitenste laag hersens) is verwijderd tot aan de hypothalamus, agressief
reageren op de kleinste uitlokking. De agressieve reacties van
decorticaatdieren zijn in twee opzichten abnormaal: ze zijn ongepast ernstig
(overdreven) en ze zijn niet op een bepaalde doelen gericht. -> Sham Rage.
Bard concludeerde dat de hypothalamus
cruciaal is voor de expressie van agressieve
reacties en dat het de functie van de cortex
is om deze reacties te remmen en te sturen.
5. Limbic systeem en emotie:
Papez stelde dat emotionele expressie wordt
gecontroleerd/beïnvloed door verschillende
onderling verbonden kernen en kanalen die
de thalamus omringen, zoals de amygdala,
mammillary body, de hippocampus, de