Macro-economische bedrijfsomgeving
H1: A tour of the world
- Wat is macro-economie? De beste manier om deze vraag te beantwoorden, is om je mee te nemen
op een economische reis rond de wereld.
- Het doel van dit hoofdstuk is om je te laten kennismaken met een aantal recente gebeurtenissen en
te laten proeven van macro-economische vraagstukken waarmee we vandaag geconfronteerd
worden.
Basisidee om mee te nemen uit dit hoofdstuk:
Economieën kunnen net als mensen “ziek” worden (hoge werkloosheid, recessies, financiële crisissen,
lage groei, dalende productiviteit …). Macro-economen bestuderen de onderliggende redenen, en gaan
op zoek naar oplossingen.
Macro-econoom proberen de proberen de problemen in de economie op te lossen
- Systeemcrisissen – systeemfalen
Waar wordt er op gefocust – BBP, kijken naar de omvang van de economie, niet de verdeling of grenzen
Recessie = negatieve BBP groei
- Output daalt op dat moment
- Krimpende economie
De pandemie van 2020
- December 2019: berichten over nieuw virus in Wuhan (China), stad gaat in lockdown op 23 januari
2020
- Row (rest of world) eerst bezorgd over impact op Chinese economie en deze van handelspartners ~
global supply chains
- Januari 2020: eerste gevallen in Europa (Italië en beyond), in februari eerste cases gerapporteerd in
VS
- Aantal ziekenhuisopnames en sterfgevallen steeg zorgwekkend snel
- Maart 2020: lockdown in meeste landen, ook in België
1
, WERELD
BELGIE
Economie kromp met 14,5% in kwartaal 2 2020 - meest
geimpacteerde europese landen
Dalende output heeft zich niet vertaald in een stijdende
werkloosheidgraad
- Systeem van tijdelijke werkloosheid, mensen verloren
hun job niet door tijdelijke tussenkomst van de overheid
- Was niet het geval in de VS – bedrijven failliet laten
gaan om ze erna terug te laten openen na de crisis
- Oorsprong van de crisis uitzonderlijk:
o Doorgaans: onevenwichten (huizenmarkt, dot.com bubble)
o Hier: exogene en onverwachte schok ~ virus
2
,- Drie “kanalen” ~ zware recessie volgde wereldwijd
o Productieketens werden verstoord
o Bedrijven / sectoren waar telewerk niet mogelijk was, gingen dicht
o Daling van de inkomens leidde tot daling van de vraag naar g&d
- Hoe lang zou de recessie duren? (kijken naar Spaanse griep in 1918)
o Keuze(s): hardere lockdown (voorrang aan gezondheid)
o Lengte van de recessie ten opzichte van omvang
Geen systeemfout in de economie
- Geeft wel aan dat de economie heel erg wereldwijd en verbonden was
We worden sterker afhankelijk van het buitenland – vb. Energie, olie..
Economie redden of impact beperken of moeten we de
gezondheid voorrang geven?
Zelfs een land waar de lockdown minder hard is, gaan mensen
zichzelf willen beschermen waardoor de output ook daalt
Welke groei we kunnen verwachten
- Er werd een snelle heropleving verwacht omdat het een
externe schok was
- Verwacht dat we snel terug op het oude groeipad komen
3
, De crisis van 2008-2009
- Tussen 2000 en 2007 kende de wereldeconomie een periode van economische groei.
- In 2007 stortte de huizenmarkt in in de VS, wat leidde tot een grootschalige financiële crisis.
- Deze financiële crisis luidde een sterke economische recessie in, waarbij ook de aandelenprijzen
kelderden.
- In het derde kwartaal van 2008 werd de outputgroei in de VS negatief (tot einde 2009).
- Internationale handel en financiële verwevenheid zorgden ervoor dat de crisis in de VS de ganse
wereld raakte.
Huizenprijzen stegen door een beleidsbeslissing, banken gaven te veel leningen aan mensen met risico
dat die niet konden terugbetalen
- Vraag op korte tijd heel erg gestegen, aanbod is stabiel
- Financieel konden ze de schok niet opvangen
2000-2007 stabiele periode met economische groei
2008 recessie (negatieve outputgroei) van +/- 3,5%
Daling van aandelenkoersen
- Waardering van financiele producten nam sterk af
- Fire sales: banken kwamen in problemen door de
kredieten, hadden niet genoeg activa in bezit en kozen
ervoor deze te verkopen onder de prijs
Vergelijking van de twee crisissen
- Beide crisissen kennen een verschillende oorsprong
- Financiële crisis: schok in de VS in 2008 was relatief beperkt (instorting huizenmarkt)
o Balansen van banken werden getroken op eenzelfde manier als een daling van de
aandelenkoersen met 4%...
o Crisis legde een aantal problemen in de financiële wereld bloot
- Covid-pandemie: daling van output (door lockdowns)
o Eerst: gezondheidscrisis, nadien: focus op ondersteuning
o Beperkte impact op financiële systeem
o Korte(re) doorlooptijd? (cfr. Spaanse griep 1918)
4
H1: A tour of the world
- Wat is macro-economie? De beste manier om deze vraag te beantwoorden, is om je mee te nemen
op een economische reis rond de wereld.
- Het doel van dit hoofdstuk is om je te laten kennismaken met een aantal recente gebeurtenissen en
te laten proeven van macro-economische vraagstukken waarmee we vandaag geconfronteerd
worden.
Basisidee om mee te nemen uit dit hoofdstuk:
Economieën kunnen net als mensen “ziek” worden (hoge werkloosheid, recessies, financiële crisissen,
lage groei, dalende productiviteit …). Macro-economen bestuderen de onderliggende redenen, en gaan
op zoek naar oplossingen.
Macro-econoom proberen de proberen de problemen in de economie op te lossen
- Systeemcrisissen – systeemfalen
Waar wordt er op gefocust – BBP, kijken naar de omvang van de economie, niet de verdeling of grenzen
Recessie = negatieve BBP groei
- Output daalt op dat moment
- Krimpende economie
De pandemie van 2020
- December 2019: berichten over nieuw virus in Wuhan (China), stad gaat in lockdown op 23 januari
2020
- Row (rest of world) eerst bezorgd over impact op Chinese economie en deze van handelspartners ~
global supply chains
- Januari 2020: eerste gevallen in Europa (Italië en beyond), in februari eerste cases gerapporteerd in
VS
- Aantal ziekenhuisopnames en sterfgevallen steeg zorgwekkend snel
- Maart 2020: lockdown in meeste landen, ook in België
1
, WERELD
BELGIE
Economie kromp met 14,5% in kwartaal 2 2020 - meest
geimpacteerde europese landen
Dalende output heeft zich niet vertaald in een stijdende
werkloosheidgraad
- Systeem van tijdelijke werkloosheid, mensen verloren
hun job niet door tijdelijke tussenkomst van de overheid
- Was niet het geval in de VS – bedrijven failliet laten
gaan om ze erna terug te laten openen na de crisis
- Oorsprong van de crisis uitzonderlijk:
o Doorgaans: onevenwichten (huizenmarkt, dot.com bubble)
o Hier: exogene en onverwachte schok ~ virus
2
,- Drie “kanalen” ~ zware recessie volgde wereldwijd
o Productieketens werden verstoord
o Bedrijven / sectoren waar telewerk niet mogelijk was, gingen dicht
o Daling van de inkomens leidde tot daling van de vraag naar g&d
- Hoe lang zou de recessie duren? (kijken naar Spaanse griep in 1918)
o Keuze(s): hardere lockdown (voorrang aan gezondheid)
o Lengte van de recessie ten opzichte van omvang
Geen systeemfout in de economie
- Geeft wel aan dat de economie heel erg wereldwijd en verbonden was
We worden sterker afhankelijk van het buitenland – vb. Energie, olie..
Economie redden of impact beperken of moeten we de
gezondheid voorrang geven?
Zelfs een land waar de lockdown minder hard is, gaan mensen
zichzelf willen beschermen waardoor de output ook daalt
Welke groei we kunnen verwachten
- Er werd een snelle heropleving verwacht omdat het een
externe schok was
- Verwacht dat we snel terug op het oude groeipad komen
3
, De crisis van 2008-2009
- Tussen 2000 en 2007 kende de wereldeconomie een periode van economische groei.
- In 2007 stortte de huizenmarkt in in de VS, wat leidde tot een grootschalige financiële crisis.
- Deze financiële crisis luidde een sterke economische recessie in, waarbij ook de aandelenprijzen
kelderden.
- In het derde kwartaal van 2008 werd de outputgroei in de VS negatief (tot einde 2009).
- Internationale handel en financiële verwevenheid zorgden ervoor dat de crisis in de VS de ganse
wereld raakte.
Huizenprijzen stegen door een beleidsbeslissing, banken gaven te veel leningen aan mensen met risico
dat die niet konden terugbetalen
- Vraag op korte tijd heel erg gestegen, aanbod is stabiel
- Financieel konden ze de schok niet opvangen
2000-2007 stabiele periode met economische groei
2008 recessie (negatieve outputgroei) van +/- 3,5%
Daling van aandelenkoersen
- Waardering van financiele producten nam sterk af
- Fire sales: banken kwamen in problemen door de
kredieten, hadden niet genoeg activa in bezit en kozen
ervoor deze te verkopen onder de prijs
Vergelijking van de twee crisissen
- Beide crisissen kennen een verschillende oorsprong
- Financiële crisis: schok in de VS in 2008 was relatief beperkt (instorting huizenmarkt)
o Balansen van banken werden getroken op eenzelfde manier als een daling van de
aandelenkoersen met 4%...
o Crisis legde een aantal problemen in de financiële wereld bloot
- Covid-pandemie: daling van output (door lockdowns)
o Eerst: gezondheidscrisis, nadien: focus op ondersteuning
o Beperkte impact op financiële systeem
o Korte(re) doorlooptijd? (cfr. Spaanse griep 1918)
4