Samenvatting boek neurobiologie
,Hoofdstuk 1
Het zenuwstelsel bestaat uit 2 typen cellen: neuronen en glia cellen
● Neuronen: zorgen voor elektrische signalering over lange afstand
● Glia cellen: ondersteunen de signaleringsfunctie van de neuronen & zijn betrokken bij
het herstellen van schade aan het zenuwstelsel
Ze hebben allebei ook organellen: in neuronen zitten bijv. juist veel mitochondria maar bijv.
weer geen ER
Neuronen
Neuronen bestaan uit axonen en dendrieten, waarbij vooral dendrieten vertakkingen hebben
● Axonen
● Dendrieten
○ Hebben veel ribosomen
○ Specifieke cytoskeletale eiwitten
Het aantal dendrieten die een neuron heeft zegt iets over
de manier van informatieverwerking:
Veel dendrieten = informatie van veel verschillende
bronnen
Convergence: het aantal inputs dat een neuron heeft
Divergence: het aantal outputs dat een neuron heeft
Vaak zit de axon terminal van de presynaptische
neuron direct aan de gespecialiseerde regio van de
postsynaptische receptor
MAAR meestal vindt het contact plaats via het
uitscheiden van neurotransmitters in de synaptische spleet
Er zijn verschillende soorten neuronen:
● Interneuronen: hebben korte axonen
● Projectie neuronen: hebben lange axonen
Axonen kunnen elektrische signalen teweegbrengen d.m.v. actiepotentialen: dit zijn
all-or-nothing veranderingen in de elektirsche potentiaal over het zenuwcelmembraan die
informatie van de ene naar de andere plek in het zenuwstelsel verplaatsen
Synaptische transmissie: het proces waarbij informatie (gecodeerd door actiepotentialen)
door synaptische contacten over wordt gebracht op de target cel
Er zijn verschillende soorten synapsen:
● Chemische synaps:
1
, ● Elektrische synaps: komt niet zo vaak voor het in volwassen zenuwstelsel (wel tijdens de
ontwikkeling)
○ Zorgt o.a. voor de synchronisatie van lokale netwerken van neuronen
De positie van de synaptische vesicles op het presynaptische membraan en de fusie van
deze vesicles om neurotransmitter release te initiëren wordt gereguleerd door verschillende
eiwitten
→ neurotransmitters veranderen de elektrische eigenschappen v.d. target cel door te binden
aan receptoren op het postsynaptische membraan
Glia cellen
Glia cellen ondersteunen neuronen in hun elektrische signalering
Cellen met glia karakteristieken zijn de enige stamcellen die nog aanwezig zijn in het volwassen
brein
→ deze stamcellen kunnen nieuwe glia vormen en soms nieuwe neuronen
Functies van glia:
● Het behouden van het ionische milieu van zenuwcellen
● Moduleren van de snelheid van zenuw signaal propagatie
● Moduleren van synaptische actie door het ‘controllen’ van de opname en het
metabolisme van neurotransmitters bij de synaptische spleet
● Scaffold voor sommige aspecten van neurale ontwikkeling
● Helpen bij het herstel van neurale schade
● Het verstrekken van een ‘interface’ tussen het brein en het immuunsysteem
● Het faciliteren van een verbindende flow van interstitiële vloeistof door het brein tijdens
slaap
2
, Typen glia:
● Astrocyten
○ Zitten alleen in het centrale zenuwstelsel (CNS = brein en ruggengraat)
○ Hebben uitgebreide lokale processen die een “ster-achtig” uiterlijk veroorzaken
○ Functie
■ Het behouden van een juiste chemische omgeving voor neuronale
signalering (o.a. door het vormen van de blood-brain barrier)
■ Uitscheiden van stoffen die het vormen van nieuwe synaptische
connecties beïnvloeden
■ Een deel v.d. astrocyten heeft een stamcel functie
● Oligodendrocyten
○ Zitten alleen in het CNS
○ Functie
■ Maken myeline om de meeste axonen
● In het perifere zenuwstelsel heten de cellen die myeline maken
cellen van Schwann
○ In het volwassen zenuwstelsel hebben groepen oligodendrocyten en Schwann
cellen stamcel eigenschappen
● Microglial cellen
○ Worden voornamelijk gevormd uit hematopoietische precursor cellen
○ Delen veel functies met macrofagen
■ Zijn voornamelijk scavenger cellen die cellulair afval verwijderen van
plekken met schade
■ Scheiden signaalmoleculen uit (cytokines)
Naast deze 3 soorten zijn er ook nog glia stamcellen, die nieuwe gliacellen en soms ook
neuronen kunnen vormen. Hierin zijn 2 soorten te onderscheiden:
1. Astroycten die voornamelijk bij de ventrikels in de subventriculaire zone (SVZ) of dicht bij
de ventricular zone blood vessels worden gevonden
a. Kunnen stamcellen, neuronen, volwassen astrocyten & oligodendrocyten vormen
2. Oligodendrocyt precursors die door de witte stof verspreidt zijn (worden soms
polydendrocyten genoemd)
a. Kunnen volwassen oligodendrocyten en een paar soorten astrocyten vormen (in
vitro kunnen ze soms neuronen vormen)
3
,Hoofdstuk 1
Het zenuwstelsel bestaat uit 2 typen cellen: neuronen en glia cellen
● Neuronen: zorgen voor elektrische signalering over lange afstand
● Glia cellen: ondersteunen de signaleringsfunctie van de neuronen & zijn betrokken bij
het herstellen van schade aan het zenuwstelsel
Ze hebben allebei ook organellen: in neuronen zitten bijv. juist veel mitochondria maar bijv.
weer geen ER
Neuronen
Neuronen bestaan uit axonen en dendrieten, waarbij vooral dendrieten vertakkingen hebben
● Axonen
● Dendrieten
○ Hebben veel ribosomen
○ Specifieke cytoskeletale eiwitten
Het aantal dendrieten die een neuron heeft zegt iets over
de manier van informatieverwerking:
Veel dendrieten = informatie van veel verschillende
bronnen
Convergence: het aantal inputs dat een neuron heeft
Divergence: het aantal outputs dat een neuron heeft
Vaak zit de axon terminal van de presynaptische
neuron direct aan de gespecialiseerde regio van de
postsynaptische receptor
MAAR meestal vindt het contact plaats via het
uitscheiden van neurotransmitters in de synaptische spleet
Er zijn verschillende soorten neuronen:
● Interneuronen: hebben korte axonen
● Projectie neuronen: hebben lange axonen
Axonen kunnen elektrische signalen teweegbrengen d.m.v. actiepotentialen: dit zijn
all-or-nothing veranderingen in de elektirsche potentiaal over het zenuwcelmembraan die
informatie van de ene naar de andere plek in het zenuwstelsel verplaatsen
Synaptische transmissie: het proces waarbij informatie (gecodeerd door actiepotentialen)
door synaptische contacten over wordt gebracht op de target cel
Er zijn verschillende soorten synapsen:
● Chemische synaps:
1
, ● Elektrische synaps: komt niet zo vaak voor het in volwassen zenuwstelsel (wel tijdens de
ontwikkeling)
○ Zorgt o.a. voor de synchronisatie van lokale netwerken van neuronen
De positie van de synaptische vesicles op het presynaptische membraan en de fusie van
deze vesicles om neurotransmitter release te initiëren wordt gereguleerd door verschillende
eiwitten
→ neurotransmitters veranderen de elektrische eigenschappen v.d. target cel door te binden
aan receptoren op het postsynaptische membraan
Glia cellen
Glia cellen ondersteunen neuronen in hun elektrische signalering
Cellen met glia karakteristieken zijn de enige stamcellen die nog aanwezig zijn in het volwassen
brein
→ deze stamcellen kunnen nieuwe glia vormen en soms nieuwe neuronen
Functies van glia:
● Het behouden van het ionische milieu van zenuwcellen
● Moduleren van de snelheid van zenuw signaal propagatie
● Moduleren van synaptische actie door het ‘controllen’ van de opname en het
metabolisme van neurotransmitters bij de synaptische spleet
● Scaffold voor sommige aspecten van neurale ontwikkeling
● Helpen bij het herstel van neurale schade
● Het verstrekken van een ‘interface’ tussen het brein en het immuunsysteem
● Het faciliteren van een verbindende flow van interstitiële vloeistof door het brein tijdens
slaap
2
, Typen glia:
● Astrocyten
○ Zitten alleen in het centrale zenuwstelsel (CNS = brein en ruggengraat)
○ Hebben uitgebreide lokale processen die een “ster-achtig” uiterlijk veroorzaken
○ Functie
■ Het behouden van een juiste chemische omgeving voor neuronale
signalering (o.a. door het vormen van de blood-brain barrier)
■ Uitscheiden van stoffen die het vormen van nieuwe synaptische
connecties beïnvloeden
■ Een deel v.d. astrocyten heeft een stamcel functie
● Oligodendrocyten
○ Zitten alleen in het CNS
○ Functie
■ Maken myeline om de meeste axonen
● In het perifere zenuwstelsel heten de cellen die myeline maken
cellen van Schwann
○ In het volwassen zenuwstelsel hebben groepen oligodendrocyten en Schwann
cellen stamcel eigenschappen
● Microglial cellen
○ Worden voornamelijk gevormd uit hematopoietische precursor cellen
○ Delen veel functies met macrofagen
■ Zijn voornamelijk scavenger cellen die cellulair afval verwijderen van
plekken met schade
■ Scheiden signaalmoleculen uit (cytokines)
Naast deze 3 soorten zijn er ook nog glia stamcellen, die nieuwe gliacellen en soms ook
neuronen kunnen vormen. Hierin zijn 2 soorten te onderscheiden:
1. Astroycten die voornamelijk bij de ventrikels in de subventriculaire zone (SVZ) of dicht bij
de ventricular zone blood vessels worden gevonden
a. Kunnen stamcellen, neuronen, volwassen astrocyten & oligodendrocyten vormen
2. Oligodendrocyt precursors die door de witte stof verspreidt zijn (worden soms
polydendrocyten genoemd)
a. Kunnen volwassen oligodendrocyten en een paar soorten astrocyten vormen (in
vitro kunnen ze soms neuronen vormen)
3
