Samenvatting mediageschiedenis
Samenvatting mediageschiedenis..........................................................................................................1
Les 1....................................................................................................................................................9
Les 2: De geschiedenis van de journalistiek (a)...................................................................................9
Wat is journalistiek?.......................................................................................................................9
Wanneer ‘ontstaat’ de journalistiek?.........................................................................................9
Opdracht.....................................................................................................................................9
Wat voor iets is journalistiek......................................................................................................9
Via etymologie naar de geschiedenis van de journalistiek........................................................10
Handel, religie, politiek, technologie en de vroege ontwikkeling van de journalistiek.................10
Wat is een krant?......................................................................................................................10
Nieuws en de prehistorie van de journalistiek..........................................................................11
Nieuws en politiek bestuur.......................................................................................................11
Nieuws, handel en de voorlopers van de krant........................................................................11
Artikel: Geboorte van een dagblad...................................................................................................12
Les 3: De geschiedenis van de journalistiek (b).................................................................................13
De boekdrukkunst en de krant.....................................................................................................13
Ontwikkeling boekdrukkunst....................................................................................................13
Belang van en voor religie.........................................................................................................13
Krant.........................................................................................................................................13
Factoren die de ontwikkeling van de gedrukte krant bemoeilijkten.........................................13
Ontwikkeling van de krant........................................................................................................13
De evolutie van de krant in de 19e eeuw......................................................................................14
De krant en politiek in de 19e eeuw..........................................................................................14
De pers net voor het ontstaan van de Belgische staat..........................................................14
De Belgische grondwet en de persvrijheid............................................................................14
De 19e -eeuwse opiniepers in België.....................................................................................14
Nederlandstalige kranten.....................................................................................................15
De zegelbelasting en de elitaire pers....................................................................................15
Technologie, snelheid en prijs..................................................................................................15
Goedkoper en sneller drukken..............................................................................................15
De elektrische telegraaf en de snelheid van nieuwsgaring...................................................15
Snellere distributie van kranten............................................................................................16
Krant als massamedium................................................................................................................16
De lezersmarkt groeit...............................................................................................................16
1
, Industrialisering, reclame en de krant als massamedium.........................................................17
De krant wordt een commercieel product....................................................................................17
De populaire pers.....................................................................................................................17
Les 4: De geschiedenis van de journalistiek (c).................................................................................17
Oefening: Reynebeau – De Geboorte van een dagblad................................................................17
1880-1899: De gouden jaren van de pers (in België) en de basis voor het huidige
krantenlandschap.........................................................................................................................18
De pers in België 1880-1899.....................................................................................................18
De katholieke pers....................................................................................................................18
De liberale pers.........................................................................................................................18
De socialistische pers................................................................................................................19
Neutrale pers............................................................................................................................19
De 19e eeuw en het huidige journalistieke landschap..............................................................19
Journalistiek in de 20e eeuw.........................................................................................................19
Concentratie en ontzuiling in de Belgische pers.......................................................................19
WO1......................................................................................................................................19
De nasleep van WO1 en het interbellum: krant en politiek..................................................19
Een sterke opiniepers in het interbellum..............................................................................20
De nasleep van WO1 en het interbellum: verzadiging van de krantenmarkt........................20
De pers tijdens de bezetting WO2........................................................................................20
De nasleep van WO2.............................................................................................................21
Les 5: De geschiedenis van de journalistiek (d).................................................................................21
Journalistiek in de 2e eeuw (b)......................................................................................................21
Een sterke concentratiebeweging vanaf de jaren 1950............................................................21
Concentratie.................................................................................................................................21
Voordelen schaalvergroting......................................................................................................21
Verschillende vormen concentratie..........................................................................................21
Horizontale concentratie..........................................................................................................22
Verticale concentratie...............................................................................................................22
Convergentie tussen mediasectoren en verdere concentratie.................................................22
Concentratie en ontzuiling........................................................................................................22
Concentratie, ontzuiling en pluralisme.....................................................................................23
De geschiedenis van het Europese en het Anglo-Amerikaans model van journalistiek................23
Oefening tekst Mancini.............................................................................................................23
Welke twee modellen van journalistiek contrasteerd Mancini?...............................................23
Is er een Europees model van journalistiek? Waarom wel of niet?..........................................23
2
, Wat is het dominante model van journalistiek? En wat zijn de karakteristieken van dit model?
..................................................................................................................................................24
Op welke dimensies verschillen het Europese en het Anglo-Amerikaanse model van
journalistiek van elkaar?...........................................................................................................24
Wat bedoelt Chalaby met “fact-centered discursive practices”? en hoe houdt dit verband met
zijn claim dat de journalistiek een Amerikaanse uitvinding is?.................................................26
Op welke manier speelt de (welvaart)staat een rol in de journalistiek?...................................26
Les 6: Film (a)....................................................................................................................................26
Samenvatting tekst Gorman & McLean........................................................................................26
Inleiding....................................................................................................................................26
Hoe is film ontstaan en uitgegroeid tot massamedium?..........................................................26
Hoe werd de Amerikaanse filmindustrie tot de jaren ’50 geregeld?........................................27
Hoe is de Amerikaanse filmindustrie dominant geworden in Europa?.....................................27
Hoe werd er censuur toegepast op de Amerikaanse filmindustrie?.........................................27
Hoe heeft de Amerikaanse ideologie invloed gehad op het buitenland door middel van de
filmindustrie?............................................................................................................................28
Quiz vragen...................................................................................................................................28
De voorgeschiedenis van de film..................................................................................................29
Video filmgeschiedenis.............................................................................................................29
Aantekeningen......................................................................................................................29
Vragen..................................................................................................................................29
Projectie van bewegend beeld..................................................................................................29
Technologische innovaties........................................................................................................29
Oefening terminologie van de cinema......................................................................................29
Van technologie naar film als massamedium...............................................................................30
Film als cultuurproduct.............................................................................................................30
Verdere ontwikkeling van film tijdens het interbellum (1918-1939)........................................30
Video the Birth of a Nation.......................................................................................................30
Aantekeningen......................................................................................................................30
Vragen..................................................................................................................................31
De introductie van geluid..............................................................................................................31
Video the Jazz Singer................................................................................................................32
Aantekeningen......................................................................................................................32
Vragen..................................................................................................................................32
Verdere ontwikkeling van film als cultuurproduct: genres...........................................................32
Video genres.............................................................................................................................33
Aantekeningen......................................................................................................................33
3
, Vragen..................................................................................................................................33
De groeiende dominantie van de VS op de filmmarkt..................................................................33
Hollywood: het studiosysteem.................................................................................................33
Hollywoodstudio’s in de jaren 1930.........................................................................................34
Hollywood: filmsterren.............................................................................................................34
De internationale dominantie van Hollywood..........................................................................34
Tegenwicht voor de Amerikaanse dominantie.........................................................................34
Veranderingen in Hollywood: the paramount decision............................................................34
Concentratie en consolidatie in de Amerikaanse filmindustrie................................................35
De jaren 1960-1970: crisis en herstel in Hollywood..................................................................35
Concentratie en consolidatie en de “megapicture mentality”..................................................35
Les 7: Film (b)....................................................................................................................................36
Vragen tekst Biltereyst.................................................................................................................36
Vraag 1: België was in het interbellum een lucratieve filmmarkt, ook voor buitenlandse
spelers. Waarom?.....................................................................................................................36
Vraag 2: Bioscoopbezoek was iets voor alle sociale klassen. Dit was ook te merken aan de
soorten filmzalen die bestonden? Hoe?...................................................................................36
Vraag 3: In de jaren dertig ontstaat een grotere diversiteit aan filmzalen. Welke soorten
filmzalen kende men in die periode? Wat blijft daar vandaag van over?.................................36
Vraag 4: Wat is de relatie tussen filmbezoek, stad en platteland in het interbellum? Hoe
verhoudt dat zich tot de huidige situatie?................................................................................36
Vraag 5: Verklaar de titel ‘de disciplinering van een medium’..................................................36
Vraag 6: Wat is de relatie tussen verzuiling en filmvertoning? (Denk ook al na over verband
tussen ontzuiling en filmvertoning?..........................................................................................37
Quiz...............................................................................................................................................37
Bioscoopzalen die van bestemming zijn veranderd......................................................................37
Vroege ontwikkelingen van filmvertoningen en publiek..............................................................37
Verder ontwikkeling van de film in België tijdens het interbellum...............................................38
Verdere groei van aantal bioscopen.........................................................................................38
Hollywood in België..................................................................................................................38
Van piek naar daling in bioscoopbezoek na WO2.........................................................................38
Bezoekersaantallen dalen, crisis en sluitingen..........................................................................38
Na WO2: veranderende levens- en consumptiepatronen en het verminderende belang van de
bioscoop.......................................................................................................................................38
Filmconsumptie thuis en de filmindustrie................................................................................38
Filmconsumptie thuis en de filmindustrie: de diversifiëring van de filmconsumptie thuis.......39
Antwoord bioscopen op opkomst televisie: veranderende bioscoopervaring..........................39
4
Samenvatting mediageschiedenis..........................................................................................................1
Les 1....................................................................................................................................................9
Les 2: De geschiedenis van de journalistiek (a)...................................................................................9
Wat is journalistiek?.......................................................................................................................9
Wanneer ‘ontstaat’ de journalistiek?.........................................................................................9
Opdracht.....................................................................................................................................9
Wat voor iets is journalistiek......................................................................................................9
Via etymologie naar de geschiedenis van de journalistiek........................................................10
Handel, religie, politiek, technologie en de vroege ontwikkeling van de journalistiek.................10
Wat is een krant?......................................................................................................................10
Nieuws en de prehistorie van de journalistiek..........................................................................11
Nieuws en politiek bestuur.......................................................................................................11
Nieuws, handel en de voorlopers van de krant........................................................................11
Artikel: Geboorte van een dagblad...................................................................................................12
Les 3: De geschiedenis van de journalistiek (b).................................................................................13
De boekdrukkunst en de krant.....................................................................................................13
Ontwikkeling boekdrukkunst....................................................................................................13
Belang van en voor religie.........................................................................................................13
Krant.........................................................................................................................................13
Factoren die de ontwikkeling van de gedrukte krant bemoeilijkten.........................................13
Ontwikkeling van de krant........................................................................................................13
De evolutie van de krant in de 19e eeuw......................................................................................14
De krant en politiek in de 19e eeuw..........................................................................................14
De pers net voor het ontstaan van de Belgische staat..........................................................14
De Belgische grondwet en de persvrijheid............................................................................14
De 19e -eeuwse opiniepers in België.....................................................................................14
Nederlandstalige kranten.....................................................................................................15
De zegelbelasting en de elitaire pers....................................................................................15
Technologie, snelheid en prijs..................................................................................................15
Goedkoper en sneller drukken..............................................................................................15
De elektrische telegraaf en de snelheid van nieuwsgaring...................................................15
Snellere distributie van kranten............................................................................................16
Krant als massamedium................................................................................................................16
De lezersmarkt groeit...............................................................................................................16
1
, Industrialisering, reclame en de krant als massamedium.........................................................17
De krant wordt een commercieel product....................................................................................17
De populaire pers.....................................................................................................................17
Les 4: De geschiedenis van de journalistiek (c).................................................................................17
Oefening: Reynebeau – De Geboorte van een dagblad................................................................17
1880-1899: De gouden jaren van de pers (in België) en de basis voor het huidige
krantenlandschap.........................................................................................................................18
De pers in België 1880-1899.....................................................................................................18
De katholieke pers....................................................................................................................18
De liberale pers.........................................................................................................................18
De socialistische pers................................................................................................................19
Neutrale pers............................................................................................................................19
De 19e eeuw en het huidige journalistieke landschap..............................................................19
Journalistiek in de 20e eeuw.........................................................................................................19
Concentratie en ontzuiling in de Belgische pers.......................................................................19
WO1......................................................................................................................................19
De nasleep van WO1 en het interbellum: krant en politiek..................................................19
Een sterke opiniepers in het interbellum..............................................................................20
De nasleep van WO1 en het interbellum: verzadiging van de krantenmarkt........................20
De pers tijdens de bezetting WO2........................................................................................20
De nasleep van WO2.............................................................................................................21
Les 5: De geschiedenis van de journalistiek (d).................................................................................21
Journalistiek in de 2e eeuw (b)......................................................................................................21
Een sterke concentratiebeweging vanaf de jaren 1950............................................................21
Concentratie.................................................................................................................................21
Voordelen schaalvergroting......................................................................................................21
Verschillende vormen concentratie..........................................................................................21
Horizontale concentratie..........................................................................................................22
Verticale concentratie...............................................................................................................22
Convergentie tussen mediasectoren en verdere concentratie.................................................22
Concentratie en ontzuiling........................................................................................................22
Concentratie, ontzuiling en pluralisme.....................................................................................23
De geschiedenis van het Europese en het Anglo-Amerikaans model van journalistiek................23
Oefening tekst Mancini.............................................................................................................23
Welke twee modellen van journalistiek contrasteerd Mancini?...............................................23
Is er een Europees model van journalistiek? Waarom wel of niet?..........................................23
2
, Wat is het dominante model van journalistiek? En wat zijn de karakteristieken van dit model?
..................................................................................................................................................24
Op welke dimensies verschillen het Europese en het Anglo-Amerikaanse model van
journalistiek van elkaar?...........................................................................................................24
Wat bedoelt Chalaby met “fact-centered discursive practices”? en hoe houdt dit verband met
zijn claim dat de journalistiek een Amerikaanse uitvinding is?.................................................26
Op welke manier speelt de (welvaart)staat een rol in de journalistiek?...................................26
Les 6: Film (a)....................................................................................................................................26
Samenvatting tekst Gorman & McLean........................................................................................26
Inleiding....................................................................................................................................26
Hoe is film ontstaan en uitgegroeid tot massamedium?..........................................................26
Hoe werd de Amerikaanse filmindustrie tot de jaren ’50 geregeld?........................................27
Hoe is de Amerikaanse filmindustrie dominant geworden in Europa?.....................................27
Hoe werd er censuur toegepast op de Amerikaanse filmindustrie?.........................................27
Hoe heeft de Amerikaanse ideologie invloed gehad op het buitenland door middel van de
filmindustrie?............................................................................................................................28
Quiz vragen...................................................................................................................................28
De voorgeschiedenis van de film..................................................................................................29
Video filmgeschiedenis.............................................................................................................29
Aantekeningen......................................................................................................................29
Vragen..................................................................................................................................29
Projectie van bewegend beeld..................................................................................................29
Technologische innovaties........................................................................................................29
Oefening terminologie van de cinema......................................................................................29
Van technologie naar film als massamedium...............................................................................30
Film als cultuurproduct.............................................................................................................30
Verdere ontwikkeling van film tijdens het interbellum (1918-1939)........................................30
Video the Birth of a Nation.......................................................................................................30
Aantekeningen......................................................................................................................30
Vragen..................................................................................................................................31
De introductie van geluid..............................................................................................................31
Video the Jazz Singer................................................................................................................32
Aantekeningen......................................................................................................................32
Vragen..................................................................................................................................32
Verdere ontwikkeling van film als cultuurproduct: genres...........................................................32
Video genres.............................................................................................................................33
Aantekeningen......................................................................................................................33
3
, Vragen..................................................................................................................................33
De groeiende dominantie van de VS op de filmmarkt..................................................................33
Hollywood: het studiosysteem.................................................................................................33
Hollywoodstudio’s in de jaren 1930.........................................................................................34
Hollywood: filmsterren.............................................................................................................34
De internationale dominantie van Hollywood..........................................................................34
Tegenwicht voor de Amerikaanse dominantie.........................................................................34
Veranderingen in Hollywood: the paramount decision............................................................34
Concentratie en consolidatie in de Amerikaanse filmindustrie................................................35
De jaren 1960-1970: crisis en herstel in Hollywood..................................................................35
Concentratie en consolidatie en de “megapicture mentality”..................................................35
Les 7: Film (b)....................................................................................................................................36
Vragen tekst Biltereyst.................................................................................................................36
Vraag 1: België was in het interbellum een lucratieve filmmarkt, ook voor buitenlandse
spelers. Waarom?.....................................................................................................................36
Vraag 2: Bioscoopbezoek was iets voor alle sociale klassen. Dit was ook te merken aan de
soorten filmzalen die bestonden? Hoe?...................................................................................36
Vraag 3: In de jaren dertig ontstaat een grotere diversiteit aan filmzalen. Welke soorten
filmzalen kende men in die periode? Wat blijft daar vandaag van over?.................................36
Vraag 4: Wat is de relatie tussen filmbezoek, stad en platteland in het interbellum? Hoe
verhoudt dat zich tot de huidige situatie?................................................................................36
Vraag 5: Verklaar de titel ‘de disciplinering van een medium’..................................................36
Vraag 6: Wat is de relatie tussen verzuiling en filmvertoning? (Denk ook al na over verband
tussen ontzuiling en filmvertoning?..........................................................................................37
Quiz...............................................................................................................................................37
Bioscoopzalen die van bestemming zijn veranderd......................................................................37
Vroege ontwikkelingen van filmvertoningen en publiek..............................................................37
Verder ontwikkeling van de film in België tijdens het interbellum...............................................38
Verdere groei van aantal bioscopen.........................................................................................38
Hollywood in België..................................................................................................................38
Van piek naar daling in bioscoopbezoek na WO2.........................................................................38
Bezoekersaantallen dalen, crisis en sluitingen..........................................................................38
Na WO2: veranderende levens- en consumptiepatronen en het verminderende belang van de
bioscoop.......................................................................................................................................38
Filmconsumptie thuis en de filmindustrie................................................................................38
Filmconsumptie thuis en de filmindustrie: de diversifiëring van de filmconsumptie thuis.......39
Antwoord bioscopen op opkomst televisie: veranderende bioscoopervaring..........................39
4
