Samenvatting Deontologie van de accountant

H1.1 HET DILLEMA VAN DE ACCOUNTANT
1. Ethiek, deontologie en moraal
 om ethische vragen te beantwoorden moet je:
- een oordeel vormen
- een morele afweging maken
- om dan het juiste alternatief te kiezen

Filosofie:

 = wijsbegeerte
 Zoektocht naar waarheid en essentie

Ethiek:

 = moraalfilosofie
 Zoektocht naar het goede en het slechte
 Juiste keuzes maken

Deontologie:

 = plichtenleer (vooral plichten en een beetje recht)
 Zoektocht naar correct professioneel handelen
 Deels wet  vooral bij vrije beroepen
MAAR wet geeft geen antwoord op alles want je moet je:
o Sociaal gedragen
o Sociaal reageren
o MVO (maatschappelijk verantwoord ondernemen)

Moraal:

 = geheel van principes en handelingen die een bepaalde (het is niet overal
hetzelfde) samenleving als correct en wenselijk worden gezien op basis van
de heersende normen en aarden en de traditie
 Zeden (goedgedrag & zeden), mores (normen & waarden), fatsoen (fatsoenlijk)
 Immoreel gedrag EX!!
o = niet volgens de ethiek (je WEET dat het niet mag)
 Amoreel gedrag EX!!
o = niet goed noch slecht (komt NIET voor bij de mens, want wij hebben
een geweten)



2. Dilemma van de accountant EX!! 4 vuren + 1 vb. kennen!
= bestaat uit 4 puntjes/vuren/dilemma’s (situaties met alternatieve keuzes)

 Cliënt
 Overheid
 Samenleving
 Zichzelf




Deontologie van de accountant Pagina 1 van 47

,2.1 Cliënt

Cliënt:

 Wat verwacht die van de accountant?
 Wat is de rol v/d accountant tegenover cliënt?
 Welk beeld heeft de cliënt tegenover accountant?
 Welke verwachtingen heeft cliënt van een accountant?
 In welke mate kan een accountant tegemoetkomingen aan met de eisen?
 Hoeveel wil de cliënt betalen?

Accountant:

 Cliënt aansporen om dossier tijdig in orde te brengen
 Voorschriften op boekhoudkundig en fiscaal gebied naleven
 Optimale & proactieve aanpak op fiscaal vlak (problemen voor zijn & advies)
 Waken over financiële gezondheid
 Aanspreekpunt voor tal van aangelegenheden
 Vertrouwenspersoon

2.2 Overheid (het moet in orde zijn)

Overheid:

 Wat verwacht die van de accountant?
 Wat is de rol v/d accountant tegenover overheid?
 Regelende en regulariserend instantie

Accountant:

 ‘Waakhond’, zorgen dat cliënt handelt in overeenstemming met wet
 Aanzetten tot naleven van economische, sociale, financiële en eco wet
 ‘Agent’, naleven van boekhoudkundige/fiscale verplichtingen

! verticale controle = fiscus controleert o’ing (afhankelijk van #sterren o’ing)
! horizontale controle = accountant controleert o’ing

2.3 Samenleving (MVO wordt meer en meer verwacht)

Samenleving:

 Wat verwacht die van de accountant?
 Wat is de rol v/d accountant tegenover samenleving?
 Correcte houding

Accountant:

 Voldoende oog voor verzuchtingen (klachten) van stakeholders
 Beschermen van cohesie (solidair) en belangen v/d maatschappij door
verstrekken van correcte financiële informatie over de o’ing
 Aandacht voor niet-financiële rapportering
 Aanzetten tot MVO en ethisch gedrag




Deontologie van de accountant Pagina 2 van 47

,2.4 Zichzelf

Accountant:

 Wat verwacht de accountant zelf van zijn beroep?
 Opdracht in eer en geweten vervullen
 Continu aandacht voor de grens tss het toelaatbare en het
onverantwoorde als het gaat over belangen van de 4 vuren
 Beschikken over een sterk eigen moreel kompas dat idealiter afstraalt op
de medewerkers én cliënten (leider moet het voorbeeld geven want meestal
volgt de rest DUS accountant moet goed ethisch zijn zodat klanten dat ook zijn)


DUS:

 Stakeholders hebben verschillende percepties en verwachtingen
 Verwachtingen zijn vaak tegenstrijdig
 DUS hoe kan accountant in eer en geweten deze verwachtingen voldoen?
 accountant heeft moreel kompas nodig waarbij integriteit (oprechtheid)
de richtinggevende factor is


4. Integere accountant
 venndiagram van goede accountant = 3 factoren die samenvallen




Integriteit (wat zie jij als ideaal) zorgt voor ethisch bestaan:
= Dankzij ethiek hebben we een integer leven
 als je een integer leven wilt  ethisch ingesteldheid noodzakelijk!

Interne integriteit:

 STAP 1: ideaalbeeld
o Wanneer ben je een goed mens en leid je een goed leven?
 STAP 2: zelfbeeld
o Hoe ben ik op dit moment en welk leven leid ik?
 STAP 3: als stap 1 en 2 overeenstemmen
o Interne integriteit bereikt!

Externe integriteit:

 Je laat de buitenwereld kennismaken met je ethische ingesteldheid
 Je leeft volgens ethische principes, ethisch karakter en ethisch gedrag
 Jouw ethisch handelen stemt overeen met wat door de meerderheid v/d
groep als ethisch beschouwd wordt




Deontologie van de accountant Pagina 3 van 47

, Kenmerken integer persoon:

 Vasthouden aan normen en waarden, ook bij groepsdruk
 Onafhankelijk opstellen, conflicten vermijden
 Eerlijk en betrouwbaar
 Over eigen gedrag en keuzes verantwoording afleggen

Voorbeelden voor integer gedrag op werk:

 Belangenconflicten voorkomen
 Zorgvuldig omgaan met gevoelige informatie
 Beloftes, verplichtingen en afspraken nakomen
 Klachten serieus nemen


BESLUIT: accountant heeft een moreel kompas nodig
MAAR waar vind je zo’n moreel kompas?




Deontologie van de accountant Pagina 4 van 47