RADIOMETRIE
INHOUDSTAFEL
9.1 Inleiding & link met de vorige (chronostratigrafische) methodes
9.2. Radiometrische datering: oorsprong
9.3. Radiometrische datering: principes, techniek enmethodes
9.4. U-Pb: methode, problemen en oplossingen
9.5. K-Ar en Ar-Ar: methode, problemen en oplossingen
9.6. C-14 en andere methodes voor numerieke dateringen in het Kwartair
9.6. Kalibratie van de GTS
9.7. Onzekerheden: precisie en nauwkeurigheid
RADIOMETRISCH DATERING OORSPRONG
Fossielen: relatieve ouderdom (A is ouder dan B, B is ouder dan C)
Radiometrische dateringen: Absolute (numerieke) ouderdom
RADIOACTIVITEIT
Henri Becquerel, Marie Curie…
Radioactiviteit: ontsstaan bij het spontane verval van onstabiele isotopen
Alfa verval: verlies 2 protonen en 2 neutronen
Betha verval: neutron proton + uitgestoten elektron
Electronen vangst: proton + elektron neutron
Halfleven (t ½): tijd om helft van de atomen van een staal te laten vervallen
o Onafhankelijk van hoeveelheid materiaal, specifiek voor elk element
o Ouder vervalt naar dochter
o Ouderdom staal = # halflevens x duur van elk halfleven
PRINCIPES, TECHNIEK, METHODES
1) C14: zeer recent
= Organisch materiaal dat ooit (deel van) een levenorganisme was
o Schelpen, hout, beenderen
o Zelfs ceramische/ijzeren gebruiksvoorwerpen
2) 40Ar – 39 Ar: spin-off van K-AR methode, populair in Mesozoicum
o Muscoviet, bioteit, hoornblende, sanidien, glauconiet, gehele vulkanische
gesteentes
3) 238U- 206Pb: Kalibratie van AR-AR en de rest vd tijddschaal
o zirkoon en monaziet
Kwaliteit van de meting afh van afsluiting mineraal, erosie, herwerking…
, PROBLEMEN
1) Verlies ouder isotoop: schijnbare ouderdom van staal ouder
2) Verlies dochter isotoop: schijnbare ouderdom van staal jonger
3) Toevoeging van dochterisotoop (contaminatie): schijnbare ouderdom van
staal ouder
Sluit de meeste sedimentaire gesteenten uit
Zandstenen, mudrocks, conglomeraten: ouderdom van vorming van de
mineralen kan worden vastgesteld, maar niet wnr het is opgenomen in de
zandsteen
Kalksteen: aragoniet en calciet niet radiometrisch gedateerd
Uitzondering glauconiet: K voor Ar datering
Vorming kristallijne gesteenten: meest succesvol gedateerd indien niet te veel
gewijzigd.
U-PB METHODE: DATERING, PRINCIPES, PROBLEMEN
= oudste gesteenten dateren Halfwaardetijd:
OPM: niet genoeg dochter producten om jongere gesteenten te dateren
Werkwijze:
CA-ID-TIMS: Chemical Abrasion Isotope Dilution Thermal Ionization Mass Spectrometry
Ingewikkeld proces (niet in detail kennen)
INHOUDSTAFEL
9.1 Inleiding & link met de vorige (chronostratigrafische) methodes
9.2. Radiometrische datering: oorsprong
9.3. Radiometrische datering: principes, techniek enmethodes
9.4. U-Pb: methode, problemen en oplossingen
9.5. K-Ar en Ar-Ar: methode, problemen en oplossingen
9.6. C-14 en andere methodes voor numerieke dateringen in het Kwartair
9.6. Kalibratie van de GTS
9.7. Onzekerheden: precisie en nauwkeurigheid
RADIOMETRISCH DATERING OORSPRONG
Fossielen: relatieve ouderdom (A is ouder dan B, B is ouder dan C)
Radiometrische dateringen: Absolute (numerieke) ouderdom
RADIOACTIVITEIT
Henri Becquerel, Marie Curie…
Radioactiviteit: ontsstaan bij het spontane verval van onstabiele isotopen
Alfa verval: verlies 2 protonen en 2 neutronen
Betha verval: neutron proton + uitgestoten elektron
Electronen vangst: proton + elektron neutron
Halfleven (t ½): tijd om helft van de atomen van een staal te laten vervallen
o Onafhankelijk van hoeveelheid materiaal, specifiek voor elk element
o Ouder vervalt naar dochter
o Ouderdom staal = # halflevens x duur van elk halfleven
PRINCIPES, TECHNIEK, METHODES
1) C14: zeer recent
= Organisch materiaal dat ooit (deel van) een levenorganisme was
o Schelpen, hout, beenderen
o Zelfs ceramische/ijzeren gebruiksvoorwerpen
2) 40Ar – 39 Ar: spin-off van K-AR methode, populair in Mesozoicum
o Muscoviet, bioteit, hoornblende, sanidien, glauconiet, gehele vulkanische
gesteentes
3) 238U- 206Pb: Kalibratie van AR-AR en de rest vd tijddschaal
o zirkoon en monaziet
Kwaliteit van de meting afh van afsluiting mineraal, erosie, herwerking…
, PROBLEMEN
1) Verlies ouder isotoop: schijnbare ouderdom van staal ouder
2) Verlies dochter isotoop: schijnbare ouderdom van staal jonger
3) Toevoeging van dochterisotoop (contaminatie): schijnbare ouderdom van
staal ouder
Sluit de meeste sedimentaire gesteenten uit
Zandstenen, mudrocks, conglomeraten: ouderdom van vorming van de
mineralen kan worden vastgesteld, maar niet wnr het is opgenomen in de
zandsteen
Kalksteen: aragoniet en calciet niet radiometrisch gedateerd
Uitzondering glauconiet: K voor Ar datering
Vorming kristallijne gesteenten: meest succesvol gedateerd indien niet te veel
gewijzigd.
U-PB METHODE: DATERING, PRINCIPES, PROBLEMEN
= oudste gesteenten dateren Halfwaardetijd:
OPM: niet genoeg dochter producten om jongere gesteenten te dateren
Werkwijze:
CA-ID-TIMS: Chemical Abrasion Isotope Dilution Thermal Ionization Mass Spectrometry
Ingewikkeld proces (niet in detail kennen)
