Sturing en stofwisseling thema 6 aantekeningen (zelf een 10 mee gehaald)

HC – voedingsanamnese
Leerdoelen:
1. Je kunt beschrijven welke groepen voedingsstoffen er zijn en uitleggen wat hun rol in het
lichaam is
2. Je kunt beschrijven waar en op welke wijze voedingsstoffen worden verteerd in het
verteringsstelsel en verklaren op welke wijze factoren dit kunnen beïnvloeden
3. Je kunt beschrijven waar en op welke wijze voedingsstoffen worden opgenomen in het
verteringsstelsel en welke factoren daarop van invloed zijn
4. Je kunt beredeneren wanneer, waar en op welke wijze voedingsstoffen in het lichaam worden
opgeslagen
5. Je kunt beargumenteren wat gezonde voeding is volgens de schijf van vijf en wat de
gezondheidsrisico’s zijn van ongezonde of van te veel voeding

Schijf van vijf
 Veel groente en fruit
 Minder vlees en meer plantaardig – ook vis, peulvruchten, handje ongezouten noten, genoeg
zuivel, eieren & vegetarisch
 Vooral volkoren
 Zachte en vloeibare oliën en vetten
 Dranken zonder suiker
3-5 x per dag iets kleins en max 3 keer per week iets groots buiten schijf van vijf

KC – gezond eten: hoe doe je dat?
Oorzaken chronische ziekten
 Verouderingsproces
 Leefstijl: chronische stress, fysieke activiteit, slechte slaap, roken, alcohol, toxines & voeding
 in combinatie met genetische architectuur & microbiota: chronische laaggradige ontsteking

Bij elke maaltijd ontstaat een ontstekingsreactie, voornamelijk bij bewerkt voedsel:
 Smaakstoffen – geen calorieën, wel smaak  verzadigingssysteem in de war  eten
 Suiker/zetmeel– glucose  ontstekingsreactie  verzadigingssysteem in de war  eten
 Vetten – palmitinezuur  ontstekingsreactie  verzadigingssysteem in de war  eten
 Zouten – hart, bloedvaten & nieren
 Emulgatoren – schade microbioom
 Energie-dicht – veel calorieën en weinig nuttige voedingsstoffen

Groei vetcellen:
 Productie adipokines  ontstekingsreactie
 Imuuncellen aantrekken  ontstekingsreactie  cytokines  systemische
ontstekingsreactie
Dus ontsteking door eten + chronische ontsteking door overgewicht  chronische aandoeningen

Voeding
- Vermijd industrieel geproduceerde voedingsmiddelen - Handje ongezouten noten
- Groente en fruit basis van dagelijkse voeding - Eet matig vlees
- Wees zuinig met geraffineerd zetmeel - 2 x per week vette vis
- Gebruik altijd volkoren graanproducten - olijfolie als dressing & braden
- Gebruik volvette melkproducten: yoghurt, kwark en kaas. - Water/koffie/thee

, KC – introductie voeding
Maagdarmkanaal:
 Opname water
 Uitscheiding afvalstoffen
 Opname voedingsstoffen
Macronutriënten: koolhydraten, eiwitten & vetten = brandstof & bouwstof voor lichaam
Micronutriënten: vitaminen, mineralen & spoorelementen = geen energiebronnen, maar essentieel
voor het imuunsysteem, metabolisme, spierkracht & bloedstolling
ADH = aanbevolen dagelijkse hoeveelheid voor micronutriënten

Schijf van vijf = visuele voorstelling van de voedingsrichtlijnen voor een divers dieet om genoeg
macro- en micronutriënten binnen te krijgen

Digestie = vertering voedingsstoffen
Absorptie = opname voedingsstoffen

KC – eiwitten
Voeding
20 aminozuren – 9 essentiële aminozuren = alleen via voeding binnenkrijgen
 Dierlijke eiwitten: vlees, vis, melkproducten & eieren
 Plantaardige eiwitten: brood, volkoren, granen, peulvruchten, tofu, tempé & noten

Functie aminozuren
 Bouwstof = cellen vernieuwen continu, waarvoor nieuwe bouwstenen nodig zijn
 Brandstof/energiebron
 Regelsystemen: hormonen, antilichamen, enzymen, transporteiwitten & neurotransmitters

Behoefte
0,8 gram/kg – zwangeren, ouderen, patiënten na operatie & sporters meer

Digestie & absorptie
1. Pepsinogeen  pepsine (maag): eiwitten  oligopeptiden
2. Pancreasproteasen (trypsine, chymotrypsine, carboxypeptdiasen A & B, elastase) &
borstelzoompeptidasen (dipeptidylaminodasen, dipeptidasen, aminopeptidasen)
(duodenum): oligopeptiden  ..
3. Enterocyten: peptiden  aminozuren dmv intracellulaire hydrolyse

KC – koolhydraten
Voeding
Monosachariden, oligosachariden & polysachariden
 Normale koolhydraten: graanproducten, peulvruchten, aardappelen, groente & fruit
 Geraffineerde koolhydraten: frisdrank, snoep & ander bewerkt voedsel

Functie koolhydraten
 Brandstof/energiebron: voornamelijk glucose
 Bouwstof: DNA & andere celstructuren

Digestie & absorptie
1. Alpha-amylase (speeksel): polysachariden  oligosachariden 5%
2. Maag: digestie door alpha-amylase onderbroken door lage pH
3. Alpha-amylase (pancreas)
4. Borstelzoom bevat lactase, maltase & sucrase: disachariden  monosachariden
5. Enterocyten: natrium-glucose symporter (SGLT1) (fructose: GLUT5) & suikertransporteiwit
(GLUT2)




KC – lipiden