Samenvatting verbinden met leerlingen - Vives Brugge - 2de jaar (1ste semester)

INLEIDING
SITUERING

Centraal: basiscompetentie ‘leraar als opvoeder’
 Doel: lln veilig en welkom laten voelen op school  welbevinden van iedereen op school

WAAROM DIT VAK?

Welbevinden = basisvoorwaarde om doel van onderwijs te realiseren

VERBINDINGSPIRAMIDE

Welbevinden = voorwaarde voor leren




Lagen:

- Fundament = uitgangspunten die we meenemen in denken over opvoeden, welbevinden en
diversiteit
- School & samenleving = school is ingebed in de samenleving
- Op school: werken aan welzijnsgerichte (niet-probleemgerichte) en probleemgerichte
aanpak
o Sterker inzetten op welzijnsgerichte aanpak, hoe minder probleemgerichte aanpak
nodig




1

,FUNDAMENTEN
- Onderste laag piramide
- Visies, theoretische kaders
- Zonder: niet mogelijk om te verbinden met lln

OPVOEDINGSVISIE, OPVOEDINGSSTIJLEN EN LEIDERSCHAPSSTIJLEN

Visies op opvoeding verschillen  afh van persoon, tendensen in samenleving, tijd en context

OPVOEDINGSVISIE

- Leraar als opvoeder
- Opvoeden vaak gezien in licht van socialisatie
o = zorgen dat jongeren constructieve burgers in de samenleving worden
o Socialisatie staat tegenover individualisatie
 individuele opvoedingsdoelen staan voorop
 Gelukkig worden, talenten ontplooien, carrière maken en persoonlijk
welbevinden

Psychologen

- ‘Opvoeden kan je leren’  geven trainingen aan ouders en lkr
- Ouders en lkr die getraind worden in basale opvoedingsvaardigheden  hebben kdn met …
o Betere schoolprestaties
o Minder emotionele en gedragsproblemen
o Meer prosociaal gedrag
- Goed opvoeden = ontwikkelingsstimulering en gedragshantering

Pedagogen

- Opvoeden = ‘gewone dagelijkse doen’ tussen volwassenen en kinderen waarbij waarden en
normen & wat volwassenen belangrijk vinden worden doorgegeven
- Opvoeding: geen instrument om doelstellingen te bereiken
o Hechting, prosociaal gedrag, …
- Opvoeding blijft iets tussen mensen + wordt steeds opnieuw uitgevonden
- Geen opleiding of wetenschappelijke achtergrond nodig voor goed opvoeden
- Kinderen:
o Stellen uit zichzelf juiste opvoedingsvragen
o Zorgen voor wederkerige beïnvloeding tussen ouders en kinderen

Achter bepaald opvoedingsvisie schuilt een bepaald kindbeeld
Ook leiderschapsstijl hanteert een bepaald kindbeeld
 sturende stijl -> onbekwaam kindbeeld

Vrijheid van kdn maar mogelijk wanneer de grenzen duidelijk zijn aangegeven door opvoeder


2

,OPVOEDINGSSTIJLEN

Pg. 152 – 160 in handboek psychologie

Pwp opvoedingsvisie

LEIDERSCHAPSSTIJLEN

Verclyte en Dekeyser  ontwikkelden kwadrant om leiderschapsstijlen te beschrijven (op basis van
opvoedingsstijlen)

Leiderschapsstijl = gedragspatroon (woorden en daden) van diegene die de leiding geeft, zoals dat
door andere mensen wordt ervaren

- Gekenmerkt door mate van
o Sturend gedrag
o Ondersteunend gedrag

Sturend leiderschap

- Sterk gestuurd van leider naar ondergeschikte
- Zelden toelichting bij beslissingen
- Leider: taakgericht gedrag
o Verduidelijken van plichten en verantwoordelijkheden van individu of groep
o Taken: taken verduidelijken, manier waarop ze gedaan moeten worden, hoe het
moet gebeuren, wanneer, waar en wie
- Sturing houdt éénrichtingscommunicatie in: leider -> volgeling

Democratisch leiderschap

- Ondersteunend gedrag
o Doelen: inzicht laten krijgen in beschikbare informatie, zelf beslissingen nemen en
zelf problemen oplossen
- Tweerichtingscommunicatie
- Relatiegericht gedrag
o Taken: luisteren, aanmoedigen, voorwaarden scheppen, toelichten, begrip tonen en
op ander ingaan




3

, Instrueren:

- Sterk directief optreden nodig
o Lkr deelt bevelen uit & controleert lln nauwkeurig
- Éénrichtingscommunicatie
o Lkr stuurt lln aan tot volbrengen van taken & halen van doelen

Overtuigen:

- Lkr geeft nog richting
- Hoge mate van sturing + geven van uitleg + uitnodiging tot stellen van vragen

Overleggen:

- Lkr geeft veel aanmoedigingen en bevordert discussies
- Vraagt aan lln om bijdrage te leveren voor gesprek

Delegeren

Situationeel leidinggeven = leiderschapsstijl is aangepast aan het competentieniveau van lln
 competentieniveau = combinatie van bereidheid en bekwaamheid waarmee iemand een taak
verricht




Instrueren:

- Laag competentieniveau
- Lkr zegt wat lln moeten doen en waar, wanneer en hoe
- Dosering van ondersteunend gedrag
o Te veel: geïnterpreteerd worden als toegeeflijkheid of belonen van onvoldoende
prestaties

Overtuigen:

- Middelmatig competentieniveau
- Sturing en richtlijnen
- Waarom uitleggen + taak toelichten  probeert lln te overtuigen

Overleggen:

- Vrij hoog competentieniveau
- Lkr en lln leveren elk hun aandeel in sturen en richting geven
- Lkr: aanmoedigen + betrokkenheid stimuleren

Delegeren:

- Hoog competentieniveau
- Verantwoordelijk voor nemen en uitvoeren van besluiten: lkr -> lln

4