1
OPERATIONEEL BEHEER EN LOGISTIEK - 2024/2025
HOOFDSTUK 1: BASICS OF OPERATIONS MANAGEMENT
➔ Operations management zijn succesvol als ze zorgen voor waardecreatie (= hoeveel de
consumenten meer willen betalen dan enkel de inputs.
WAARDE CREËREN
Waardeketen van Porter
Bedrijven hebben een waardepropositie, om deze waarde te gaan realiseren gaat het bedrijf
bepaalde activiteiten moeten realiseren.
➔ Primaire activiteiten: rechtstreeks aan de waardecreatie gebonden, verschillende activiteiten
moeten aan elkaar gebonden zijn.
Inbound logistics: zorgen dat alle inputs aanwezig zijn op de juiste moment.
Operations: transformatieproces tot een product waarnaar de klant vraagt.
Outbound logistics: distributieproces
Marketing & sales: wat gaan we aanbieden? Aan wie? Via welke kanalen?
Services: dienst na verkoop, technische ondersteuning, ...
➔ Secundaire activiteiten: ondersteunende activiteiten die niet rechtstreeks bijdragen aan de
waardecreatie, bv.: HR, firm infrastructure, technology development, ...
Als alles goed loopt ga je een bepaalde winstmarge creëren, de klant is bereid voor je product meer
te betalen dan al de inputs die je nodig hebt: winst.
HET TRANSFORMATIEPROCES
Fysieke stroom
Inputs via productieproces transformeren tot outputs, kunnen fysieke en niet-tastbare goederen zijn.
Informatiestromen
Klantenfeedback en performance information (kwaliteitscontrole) worden gebruikt om de inputs, het
transformatieproces en de karakteristieken van de outputs continu te wijzigen. Het
transformatieproces is dynamisch zodat het zich kan aanpassen aan veranderingen in de omgeving.
OPERATIONS MANAGEMENT
Zit in de kern van de bedrijfsfunctie, ongeacht de grootte van het bedrijf. Focus op het omzetten van
inputs (materialen, technologie, informatie, ...) naar outputs (afgewerkte goederen/diensten).
Verantwoordelijk voor planning, coördinatie en controle van middelen tijdens het
transformatieproces. Efficiëntie stelt een bedrijf in staat beter, goedkoper en sneller te werken:
concurrentievoordeel.
Typisch 3 bedrijfsfuncties in de kern van een bedrijf (vicepresidenten), rapporteren direct aan CEO:
Marketingfunctie: promoties voor de koopwaar.
Financiële functie: zorgen voor benodigde kapitaal.
Operationele functie: planten en coördineren middelen om goederen te produceren.
Luca Pleysier - 2024/2025
, 2
OPERATIONEEL BEHEER BESLISSINGEN
Strategisch niveau
Minder frequente, LT-beslissingen die een brede reikwijdte hebben en de richting aangeven voor de
hele organisatie, bv.: wat produceren? Waar faciliteiten gelegen? ...
Tactisch/operationeel niveau
Frequente, KT-beslissingen, die worden afgebakend door strategische beslissingen en gericht zijn
op specifieke afdelingen en taken (worden beïnvloed door strategische beslissingen). Strategische
beslissingen worden eerst gemaakt en bepalen de richting van de later tactische beslissingen.
Tactische beslissingen moeten dus ook in lijn zijn met de strategische, want zij zijn de sleutel tot de
effectiviteit van een onderneming op LT.
TOEGEVOEGDE WAARDE
Operationeel beheer is gericht op maximalisering van de toegevoegde waarde (= netto toename
tussen de waarde van het eindproduct en de waarde van alle inputs), een grotere waarde wijst op
een productiever bedrijf, of productiviteit.
Maximaliseren door:
Minimaliseren verspilling, elimineren activiteiten die geen waarde toevoegen.
Maximaliseren efficiëntie, activiteiten goed uitvoeren tegen zo laag mogelijke kosten.
SOORTEN ONDERNEMINGEN
Manufacturing organization Service organization
Fysieke/tastbare goederen, goederen Niet-tastbare goederen die je niet op
kunnen op voorhand geproduceerd worden. voorhand kan produceren.
Kapitaalintensief. Arbeidsintensief.
Weinig contact met klanten, hoge Veel contact met klanten, lage responstijden
responstijden. (klant is aanwezig bij dienst).
Quasi-manufacturing diensten
Dit onderscheid tussen goederen en diensten is niet altijd zwart-wit. Er zijn ondernemingen die over
kenmerken van beide soorten beschikken: de meeste manufacturing ondernemingen leveren
diensten als onderdeel van hun business, daarnaast produceren veel service ondernemingen
fysieke goederen die ze aan hun klanten leveren.
Bv.: een postbedrijf levert diensten, maar hebben weinig contact met klanten en zijn kapitaalintensief.
Beide soorten zijn op vele vlakken gewoon gelijk: ze gebruiken allebei technologie, hebben beide
problemen omtrent kwaliteit op te lossen, moeten beide de vraag voorspellen, ... . Het belangrijkste
is hoe beide soorten te managen.
Luca Pleysier - 2024/2025
, 3
OPERATIONS MANAGEMENT DOORHEEN DE TIJD
Industriële revolutie
James Watt: stoommachine, verder gelegen markten bereiken.
Adam Smith: arbeidsverdeling, specialisatie en hogere productie.
Eli Whitney: uitwisselbare/gestandaardiseerde onderdelen die overal passen, vereiste
voor massaproductie.
Wetenschappelijk management (Taylorisme)
Frederik Taylor: loongerelateerde prestatienormen, nadruk op winst/marge. Oorzaak was
dat werknemers trager werkten om langer te werken en meer betaalt te worden.
Henry Ford: bewegende assemblagelijn, binnen een bepaalde tijd een actie uitvoeren,
massaproductie.
Human Resources Movement
Hawthorne-effect, productiviteit neemt toe als werknemers aandacht krijgen. Besef dat andere
dingen dan geld ook bijdragen tot de productiviteit van een onderneming.
➔ Taakuitbreiding: groter deel van de taken doen.
➔ Taakverrijking: grotere rol spelen in het doen van de taken.
Management Science
Kwantitatieve besluitvormingsinstrumenten (bv.: voorraadmodellen, planningstechnieken, ...) om
operationele problemen op te lossen, ontwikkeld ter ondersteuning militaire logistiek tijdens WOII.
HOOFDSTUK 2: STRATEGY AND PRODUCTIVITY
BEDRIJFSSTRATEGIE
Een LT-plan, gebaseerd op inzicht in de markt, dat bepaalt hoe een bedrijf zich wil onderscheiden
van concurrenten. Bedrijven hebben een LT-plan nodig om competitief te blijven. Deze strategie
moet vertaald worden naar de functionele domeinen.
Missie
Eén zin waarin een bedrijf aangeeft wie hun klanten zijn, hoe ze waarde gaan creëren en wat de
waardes zijn waarvoor ze staan. Het is essentieel dit niet uit het oog te verliezen, om te voorkomen
dat je de foute keuzes maakt.
Externe analyse
Analyseren bedrijfsomgeving op markttrends, bedreigingen en kansen (economisch, politiek, ...). Dit
moet op een constante basis gebeuren om competitief te blijven, ook moet men bereid zijn de
strategie aan te passen aan veranderingen in omgeving.
Interne analyse
Interne sterktes en kerncompetenties opsporen en deze gebruiken om zich te onderscheiden van
concurrentie, in de juiste markt. Ontwikkel een strategie dat voordeel haalt uit deze sterktes en
kerncompetenties. Verhoogde globale competitie heeft veel bedrijven aangezet op deze kern te
focussen en andere activiteiten te gaan outsourcen.
Luca Pleysier - 2024/2025
, 4
OPERATIONS STRATEGY
Set van beleidslijnen en plannen voor het gebruik van middelen om de bedrijfsstrategie te
ondersteunen. De link tussen bedrijfsstrategie en operationele functies. Zorgt ervoor dat alle taken
die worden uitgevoerd, de juiste zijn om te concurreren op de markt.
≠ Efficiëntie van de operaties (betekent niet dat alle taken goed worden uitgevoerd).
Operationele strategie focust op specifieke eigenschappen dat een competitief voordeel creëren,
competitive priorities. Resources zijn gelimiteerd dus er moet een trade off gemaakt worden. Blink
als bedrijf uit in één van die prioriteiten, maar heb een basis in elk van de prioriteiten.
Kosten
Producten aanbieden aan een lage prijs vergeleken met de concurrentie. Rol van operationele
strategie is een plan uit te werken voor gebruik van de resources om dit te ondersteunen,
bv.: automatisering om eenheidskosten te verlagen, efficiënte processen, hoge productiviteit, hoog-
volume producten, ... . Lage kosten impliceren niet noodzakelijk lage kwaliteit.
Kwaliteit (subjectief, hangt af van wie definieert)
➔ Productkwaliteit: ervoor zorgen dat producten aan de vereisten van klanten voldoen.
Hoogwaardig ontwerp, superieure functies, duurzaamheid en klantenservice.
➔ Proceskwaliteit: proces ontwikkelen dat foutloze producten ontwikkelt (ontwerpspecificaties).
Consistentie van product en service, nauwe tolerantie.
Tijd
Gaat om een snelle levering (korte tijd tussen orderplaatsing en levering), maar ook een tijdige
levering. Bij een te late levering volgen vertragingen, en bij een te vroege levering is er overtollige
voorraad (JIT = Just In Time).
Flexibiliteit
Omgeving verandert snel en bedrijven moeten op deze veranderingen inspelen.
➔ Productflexibiliteit: makkelijk overschakelen van productie ene artikel naar productie andere
en makkelijk aanpassingen doen om aan eisen van de klant te voldoen.
➔ Flexibiliteit in volume: mogelijkheid om productie op te voeren en te verminderen om aan de
marktvraag te voldoen.
Het nadeel is dat bedrijven die hierop concurreren, niet meer op iets anders kunnen concurreren.
ORDER QUALIFIERS VS ORDER WINNERS
Order qualifiers
Competitieve prioriteiten waaraan een bedrijf moet voldoen om te overleven in een bepaalde markt,
die door alle concurrenten op deze markt worden gedeeld. Voor elk van deze prioriteiten moet ten
minste een basisniveau worden bereikt.
Order winners
Competitieve prioriteiten die een concurrentievoordeel voor een onderneming opleveren op de
markt. Er kan een evolutie met de tijd zijn, waarin order winners in de toekomst order qualifiers
worden, bv.: airco in een auto.
Luca Pleysier - 2024/2025
, 5
PRODUCTIVITEIT
Productiviteitsmetingen kunnen informatie verschaffen over hoe een bedrijf presteert ten opzichte
van wat van kritiek belang is voor het bedrijf. Het laat zien hoe efficiënt inputs omgebracht worden
tot outputs.
➔ Gedeeltelijke/single-factor productiviteit: verhouding tussen outputs ten opzichte van één
input, bv.: machinegebruik, arbeidsproductiviteit, ... .
➔ Multifactorproductiviteit: verhouding outputs en meerdere (niet alle) inputs.
➔ Totale productiviteit: verhouding outputs en alle inputs. Het is heel algemeen, je kan jezelf
vergelijken met concurrenten doorheen de tijd, maar je gaat hier weinig informatie uit halen.
FORMULEBLAD
HOOFDSTUK 3: PRODUCT AND PROCESS DESIGN
INLEIDING
Productontwerp
Bedrijven beslissen over de unieke kenmerken en eigenschappen van hun product (uiterlijk,
materialen, prestaties, ...).
Proceskeuze
Bedrijven ontwikkelen het proces dat nodig is om het ontworpen product te vervaardigen.
Deze twee keuzes moeten samen gemaakt worden, ze beïnvloeden de kwaliteit, kosten,
maakbaarheid en de klantentevredenheid.
PRODUCTONTWERP
Ontwikkeling van het idee
Door middel van marktonderzoek gaat men vaststellen aan welke behoeften van de klant moet
worden voldaan. Klanten kennen hun noden niet altijd, dus is het belangrijk om hun voorkeuren te
voorspellen aan de hand van marketing (link tussen klant en product). Men vergelijkt ook best met
andere bedrijven (benchmarking). Doe aan reverse engineering, ontleedt en bestudeer de
kenmerken van het product van de concurrent.
Product screening
We gaan de kans op succes van het idee evalueren. Het idee wordt geëvalueerd door te kijken naar
de noden van de hoge functies binnen het bedrijf:
Luca Pleysier - 2024/2025
, 6
Operations: impact op de benodigde middelen.
Marketing: verkooppotentieel van het product.
Financiën: studie van de vereiste investeringen en hun rendement.
➔ Break-even analyse: hoeveel goederen moet men verkopen om de kosten net te dekken?
Waar zijn de kosten gelijk aan de opbrengsten?
Voorontwerp en testen
Technische specificaties worden ontwikkeld en prototypes worden gebouwd. Deze prototypes
worden herzien op basis van testresultaten, met gaat op kleine schaal (minder kosten) testen om
eventuele problemen te identificeren.
Definitief ontwerp
Definitieve specificaties worden vertaald in productie-instructies.
PROCESSELECTIE
Intermitterende bewerkingen
Verscheidenheid aan producten in kleinere volumes produceren. De producten hebben
verschillende verwerkingseisen en volgen geen standaard route door de fabriek. Het volume is
rechtstreeks gekoppeld aan het aantal bestellingen. De werknemer moet zeer flexibel zijn, het is
zeer arbeidsintensief, en er is geen sprake van automatisatie (niet kostenefficiënt).
Repetitieve bewerkingen
Eén of enkele gestandaardiseerde producten in grote hoeveelheden produceren. De middelen zijn
georganiseerd in een lijnstroom en het volume is gebaseerd op prognoses van de vraag. Hier is wel
sprake van automatisering en technologie, het is kapitaalintensief.
Deze 2 soorten kunnen we verder opsplitsen op basis van volume (van unieke producten tot zeer
hoog volume dezelfde producten op zelfde moment) en standaardisatie (variëteit in de producten).
Een bedrijf kan in meerdere categorieën vallen, maar indien het niet ergens op deze lijn ligt hebben
ze misschien niet de beste beslissingen genomen.
➔ Projectprocessen: veel personalisatie en weinig
volume. Unieke producten exact op aanvraag klant
maken, elk product is anders. Klant wordt meestal
betrokken bij het proces.
➔ Batchprocessen: kleine hoeveelheden (batches) op
basis van productspecificaties. Volumes zijn nog
steeds klein en er is nog steeds een hoge mate van
personalisatie.
➔ Lijnprocessen: weinig of geen personalisatie, groot
volume van een gestandaardiseerd product voor
massaproductie.
➔ Continue processen: zeer hoog volume van een volledig gestandaardiseerd product.
Doorgaans zeer kapitaalintensief en geautomatiseerd. Bevinden zich meestal in continue
plaats van discrete eenheden (individuele, afzonderlijke producten of onderdelen die los van
elkaar geproduceerd en behandeld worden).
Luca Pleysier - 2024/2025
OPERATIONEEL BEHEER EN LOGISTIEK - 2024/2025
HOOFDSTUK 1: BASICS OF OPERATIONS MANAGEMENT
➔ Operations management zijn succesvol als ze zorgen voor waardecreatie (= hoeveel de
consumenten meer willen betalen dan enkel de inputs.
WAARDE CREËREN
Waardeketen van Porter
Bedrijven hebben een waardepropositie, om deze waarde te gaan realiseren gaat het bedrijf
bepaalde activiteiten moeten realiseren.
➔ Primaire activiteiten: rechtstreeks aan de waardecreatie gebonden, verschillende activiteiten
moeten aan elkaar gebonden zijn.
Inbound logistics: zorgen dat alle inputs aanwezig zijn op de juiste moment.
Operations: transformatieproces tot een product waarnaar de klant vraagt.
Outbound logistics: distributieproces
Marketing & sales: wat gaan we aanbieden? Aan wie? Via welke kanalen?
Services: dienst na verkoop, technische ondersteuning, ...
➔ Secundaire activiteiten: ondersteunende activiteiten die niet rechtstreeks bijdragen aan de
waardecreatie, bv.: HR, firm infrastructure, technology development, ...
Als alles goed loopt ga je een bepaalde winstmarge creëren, de klant is bereid voor je product meer
te betalen dan al de inputs die je nodig hebt: winst.
HET TRANSFORMATIEPROCES
Fysieke stroom
Inputs via productieproces transformeren tot outputs, kunnen fysieke en niet-tastbare goederen zijn.
Informatiestromen
Klantenfeedback en performance information (kwaliteitscontrole) worden gebruikt om de inputs, het
transformatieproces en de karakteristieken van de outputs continu te wijzigen. Het
transformatieproces is dynamisch zodat het zich kan aanpassen aan veranderingen in de omgeving.
OPERATIONS MANAGEMENT
Zit in de kern van de bedrijfsfunctie, ongeacht de grootte van het bedrijf. Focus op het omzetten van
inputs (materialen, technologie, informatie, ...) naar outputs (afgewerkte goederen/diensten).
Verantwoordelijk voor planning, coördinatie en controle van middelen tijdens het
transformatieproces. Efficiëntie stelt een bedrijf in staat beter, goedkoper en sneller te werken:
concurrentievoordeel.
Typisch 3 bedrijfsfuncties in de kern van een bedrijf (vicepresidenten), rapporteren direct aan CEO:
Marketingfunctie: promoties voor de koopwaar.
Financiële functie: zorgen voor benodigde kapitaal.
Operationele functie: planten en coördineren middelen om goederen te produceren.
Luca Pleysier - 2024/2025
, 2
OPERATIONEEL BEHEER BESLISSINGEN
Strategisch niveau
Minder frequente, LT-beslissingen die een brede reikwijdte hebben en de richting aangeven voor de
hele organisatie, bv.: wat produceren? Waar faciliteiten gelegen? ...
Tactisch/operationeel niveau
Frequente, KT-beslissingen, die worden afgebakend door strategische beslissingen en gericht zijn
op specifieke afdelingen en taken (worden beïnvloed door strategische beslissingen). Strategische
beslissingen worden eerst gemaakt en bepalen de richting van de later tactische beslissingen.
Tactische beslissingen moeten dus ook in lijn zijn met de strategische, want zij zijn de sleutel tot de
effectiviteit van een onderneming op LT.
TOEGEVOEGDE WAARDE
Operationeel beheer is gericht op maximalisering van de toegevoegde waarde (= netto toename
tussen de waarde van het eindproduct en de waarde van alle inputs), een grotere waarde wijst op
een productiever bedrijf, of productiviteit.
Maximaliseren door:
Minimaliseren verspilling, elimineren activiteiten die geen waarde toevoegen.
Maximaliseren efficiëntie, activiteiten goed uitvoeren tegen zo laag mogelijke kosten.
SOORTEN ONDERNEMINGEN
Manufacturing organization Service organization
Fysieke/tastbare goederen, goederen Niet-tastbare goederen die je niet op
kunnen op voorhand geproduceerd worden. voorhand kan produceren.
Kapitaalintensief. Arbeidsintensief.
Weinig contact met klanten, hoge Veel contact met klanten, lage responstijden
responstijden. (klant is aanwezig bij dienst).
Quasi-manufacturing diensten
Dit onderscheid tussen goederen en diensten is niet altijd zwart-wit. Er zijn ondernemingen die over
kenmerken van beide soorten beschikken: de meeste manufacturing ondernemingen leveren
diensten als onderdeel van hun business, daarnaast produceren veel service ondernemingen
fysieke goederen die ze aan hun klanten leveren.
Bv.: een postbedrijf levert diensten, maar hebben weinig contact met klanten en zijn kapitaalintensief.
Beide soorten zijn op vele vlakken gewoon gelijk: ze gebruiken allebei technologie, hebben beide
problemen omtrent kwaliteit op te lossen, moeten beide de vraag voorspellen, ... . Het belangrijkste
is hoe beide soorten te managen.
Luca Pleysier - 2024/2025
, 3
OPERATIONS MANAGEMENT DOORHEEN DE TIJD
Industriële revolutie
James Watt: stoommachine, verder gelegen markten bereiken.
Adam Smith: arbeidsverdeling, specialisatie en hogere productie.
Eli Whitney: uitwisselbare/gestandaardiseerde onderdelen die overal passen, vereiste
voor massaproductie.
Wetenschappelijk management (Taylorisme)
Frederik Taylor: loongerelateerde prestatienormen, nadruk op winst/marge. Oorzaak was
dat werknemers trager werkten om langer te werken en meer betaalt te worden.
Henry Ford: bewegende assemblagelijn, binnen een bepaalde tijd een actie uitvoeren,
massaproductie.
Human Resources Movement
Hawthorne-effect, productiviteit neemt toe als werknemers aandacht krijgen. Besef dat andere
dingen dan geld ook bijdragen tot de productiviteit van een onderneming.
➔ Taakuitbreiding: groter deel van de taken doen.
➔ Taakverrijking: grotere rol spelen in het doen van de taken.
Management Science
Kwantitatieve besluitvormingsinstrumenten (bv.: voorraadmodellen, planningstechnieken, ...) om
operationele problemen op te lossen, ontwikkeld ter ondersteuning militaire logistiek tijdens WOII.
HOOFDSTUK 2: STRATEGY AND PRODUCTIVITY
BEDRIJFSSTRATEGIE
Een LT-plan, gebaseerd op inzicht in de markt, dat bepaalt hoe een bedrijf zich wil onderscheiden
van concurrenten. Bedrijven hebben een LT-plan nodig om competitief te blijven. Deze strategie
moet vertaald worden naar de functionele domeinen.
Missie
Eén zin waarin een bedrijf aangeeft wie hun klanten zijn, hoe ze waarde gaan creëren en wat de
waardes zijn waarvoor ze staan. Het is essentieel dit niet uit het oog te verliezen, om te voorkomen
dat je de foute keuzes maakt.
Externe analyse
Analyseren bedrijfsomgeving op markttrends, bedreigingen en kansen (economisch, politiek, ...). Dit
moet op een constante basis gebeuren om competitief te blijven, ook moet men bereid zijn de
strategie aan te passen aan veranderingen in omgeving.
Interne analyse
Interne sterktes en kerncompetenties opsporen en deze gebruiken om zich te onderscheiden van
concurrentie, in de juiste markt. Ontwikkel een strategie dat voordeel haalt uit deze sterktes en
kerncompetenties. Verhoogde globale competitie heeft veel bedrijven aangezet op deze kern te
focussen en andere activiteiten te gaan outsourcen.
Luca Pleysier - 2024/2025
, 4
OPERATIONS STRATEGY
Set van beleidslijnen en plannen voor het gebruik van middelen om de bedrijfsstrategie te
ondersteunen. De link tussen bedrijfsstrategie en operationele functies. Zorgt ervoor dat alle taken
die worden uitgevoerd, de juiste zijn om te concurreren op de markt.
≠ Efficiëntie van de operaties (betekent niet dat alle taken goed worden uitgevoerd).
Operationele strategie focust op specifieke eigenschappen dat een competitief voordeel creëren,
competitive priorities. Resources zijn gelimiteerd dus er moet een trade off gemaakt worden. Blink
als bedrijf uit in één van die prioriteiten, maar heb een basis in elk van de prioriteiten.
Kosten
Producten aanbieden aan een lage prijs vergeleken met de concurrentie. Rol van operationele
strategie is een plan uit te werken voor gebruik van de resources om dit te ondersteunen,
bv.: automatisering om eenheidskosten te verlagen, efficiënte processen, hoge productiviteit, hoog-
volume producten, ... . Lage kosten impliceren niet noodzakelijk lage kwaliteit.
Kwaliteit (subjectief, hangt af van wie definieert)
➔ Productkwaliteit: ervoor zorgen dat producten aan de vereisten van klanten voldoen.
Hoogwaardig ontwerp, superieure functies, duurzaamheid en klantenservice.
➔ Proceskwaliteit: proces ontwikkelen dat foutloze producten ontwikkelt (ontwerpspecificaties).
Consistentie van product en service, nauwe tolerantie.
Tijd
Gaat om een snelle levering (korte tijd tussen orderplaatsing en levering), maar ook een tijdige
levering. Bij een te late levering volgen vertragingen, en bij een te vroege levering is er overtollige
voorraad (JIT = Just In Time).
Flexibiliteit
Omgeving verandert snel en bedrijven moeten op deze veranderingen inspelen.
➔ Productflexibiliteit: makkelijk overschakelen van productie ene artikel naar productie andere
en makkelijk aanpassingen doen om aan eisen van de klant te voldoen.
➔ Flexibiliteit in volume: mogelijkheid om productie op te voeren en te verminderen om aan de
marktvraag te voldoen.
Het nadeel is dat bedrijven die hierop concurreren, niet meer op iets anders kunnen concurreren.
ORDER QUALIFIERS VS ORDER WINNERS
Order qualifiers
Competitieve prioriteiten waaraan een bedrijf moet voldoen om te overleven in een bepaalde markt,
die door alle concurrenten op deze markt worden gedeeld. Voor elk van deze prioriteiten moet ten
minste een basisniveau worden bereikt.
Order winners
Competitieve prioriteiten die een concurrentievoordeel voor een onderneming opleveren op de
markt. Er kan een evolutie met de tijd zijn, waarin order winners in de toekomst order qualifiers
worden, bv.: airco in een auto.
Luca Pleysier - 2024/2025
, 5
PRODUCTIVITEIT
Productiviteitsmetingen kunnen informatie verschaffen over hoe een bedrijf presteert ten opzichte
van wat van kritiek belang is voor het bedrijf. Het laat zien hoe efficiënt inputs omgebracht worden
tot outputs.
➔ Gedeeltelijke/single-factor productiviteit: verhouding tussen outputs ten opzichte van één
input, bv.: machinegebruik, arbeidsproductiviteit, ... .
➔ Multifactorproductiviteit: verhouding outputs en meerdere (niet alle) inputs.
➔ Totale productiviteit: verhouding outputs en alle inputs. Het is heel algemeen, je kan jezelf
vergelijken met concurrenten doorheen de tijd, maar je gaat hier weinig informatie uit halen.
FORMULEBLAD
HOOFDSTUK 3: PRODUCT AND PROCESS DESIGN
INLEIDING
Productontwerp
Bedrijven beslissen over de unieke kenmerken en eigenschappen van hun product (uiterlijk,
materialen, prestaties, ...).
Proceskeuze
Bedrijven ontwikkelen het proces dat nodig is om het ontworpen product te vervaardigen.
Deze twee keuzes moeten samen gemaakt worden, ze beïnvloeden de kwaliteit, kosten,
maakbaarheid en de klantentevredenheid.
PRODUCTONTWERP
Ontwikkeling van het idee
Door middel van marktonderzoek gaat men vaststellen aan welke behoeften van de klant moet
worden voldaan. Klanten kennen hun noden niet altijd, dus is het belangrijk om hun voorkeuren te
voorspellen aan de hand van marketing (link tussen klant en product). Men vergelijkt ook best met
andere bedrijven (benchmarking). Doe aan reverse engineering, ontleedt en bestudeer de
kenmerken van het product van de concurrent.
Product screening
We gaan de kans op succes van het idee evalueren. Het idee wordt geëvalueerd door te kijken naar
de noden van de hoge functies binnen het bedrijf:
Luca Pleysier - 2024/2025
, 6
Operations: impact op de benodigde middelen.
Marketing: verkooppotentieel van het product.
Financiën: studie van de vereiste investeringen en hun rendement.
➔ Break-even analyse: hoeveel goederen moet men verkopen om de kosten net te dekken?
Waar zijn de kosten gelijk aan de opbrengsten?
Voorontwerp en testen
Technische specificaties worden ontwikkeld en prototypes worden gebouwd. Deze prototypes
worden herzien op basis van testresultaten, met gaat op kleine schaal (minder kosten) testen om
eventuele problemen te identificeren.
Definitief ontwerp
Definitieve specificaties worden vertaald in productie-instructies.
PROCESSELECTIE
Intermitterende bewerkingen
Verscheidenheid aan producten in kleinere volumes produceren. De producten hebben
verschillende verwerkingseisen en volgen geen standaard route door de fabriek. Het volume is
rechtstreeks gekoppeld aan het aantal bestellingen. De werknemer moet zeer flexibel zijn, het is
zeer arbeidsintensief, en er is geen sprake van automatisatie (niet kostenefficiënt).
Repetitieve bewerkingen
Eén of enkele gestandaardiseerde producten in grote hoeveelheden produceren. De middelen zijn
georganiseerd in een lijnstroom en het volume is gebaseerd op prognoses van de vraag. Hier is wel
sprake van automatisering en technologie, het is kapitaalintensief.
Deze 2 soorten kunnen we verder opsplitsen op basis van volume (van unieke producten tot zeer
hoog volume dezelfde producten op zelfde moment) en standaardisatie (variëteit in de producten).
Een bedrijf kan in meerdere categorieën vallen, maar indien het niet ergens op deze lijn ligt hebben
ze misschien niet de beste beslissingen genomen.
➔ Projectprocessen: veel personalisatie en weinig
volume. Unieke producten exact op aanvraag klant
maken, elk product is anders. Klant wordt meestal
betrokken bij het proces.
➔ Batchprocessen: kleine hoeveelheden (batches) op
basis van productspecificaties. Volumes zijn nog
steeds klein en er is nog steeds een hoge mate van
personalisatie.
➔ Lijnprocessen: weinig of geen personalisatie, groot
volume van een gestandaardiseerd product voor
massaproductie.
➔ Continue processen: zeer hoog volume van een volledig gestandaardiseerd product.
Doorgaans zeer kapitaalintensief en geautomatiseerd. Bevinden zich meestal in continue
plaats van discrete eenheden (individuele, afzonderlijke producten of onderdelen die los van
elkaar geproduceerd en behandeld worden).
Luca Pleysier - 2024/2025
