Volksgezondheid
1. Volksgezondheidszonderzoek: algemene inleiding
Wat is gezondheid?
Onder die vraag schuilen veel vragen
*Biomedisch model: afwezigheid van ziekte
*WHO 1948: toestand van volledig psychisch, sociaal en lichamelijk welbevinden
-> kritiek: volledig welbevinden is niet haalbaar, zo is niemand gezond (stijging
levensverwachting en chronische ziektes) + risico voor medicalisering
*Ottawa Charter: sociale en persoonlijke resources + fysieke capaciteit
Vb jongeren kunnen 10km lopen, bompa niet; nieuwe mama heeft slaaptekort no
*Huber 2011: de mogelijkheid om zichzelf aan te passen
- lichamelijk: allostasis > behoud fysiologisch homeostase tijdens wisselende
omstandigheden
- mentaal: sense of coherence > subjectief welbevinden (coping)
- sociaal: dynamische balans tss kansen en beperkingen (met de leeftijd)
*WHO nu: de perceptie vh individu in zijn positie ih leven id context vd cultuur en
waarden waarin hij/zij leeft en in relatie met zijn doelen, verwachtingen en zorgen
Wat is volksgezondheid?
De wetenschap die de gzh van een gemeenschap van mensen (populatie, niet individu)
tracht te beschermen en verbeteren door onderwijs/opleiding, promotiecampagnes en
onderzoek naar ziekte/ongevalpreventie.
- Preventie van epidemieën en verspreiden van ziektes
- Beschermen tegen gevaren van milieu en omgeving
- Preventie van ongevallen/verwondingen
- Promoten en bevorderen van een gezonde levensstijl en goede mentale gzh
- Snel reageren op rampen en de gemeenschap helpen bij heropbouw
- De kwaliteit en toegankelijkheid van gzhszorg verzekeren
Hoeveel ouderen zullen er zijn? Middelen aanpassen
Interventie: kadere, beleid + implementatie met healthy community als doel
Nauw verwoven met epidemiologie
Vb medicine: individuele medische aanpak met genezen als doel
*equality: voor iedereen gelijk vb elke vrouw uitnodiging voor borstkankerscreening
*equity: efforts doen om de meest kwetsbaren te bereiken vb risicoptn meer screening
,The 10 essential publix health survices
Wat is volksgezondheidsonderzoek?
Antwoorden op
*indicatoren: hoe gezond/ziek zijn de inwoners van een populatie?
*determinanten: waardoor wordt dat bepaald?
Welke tijdsevolutie? Welke geografische distributie?
+ implicaties naar de preventieve gzhszorg en het gzhsbeleid
Sociodemografische samenstelling vd bevolking
Obv levensverwachting, geboortecijfer, pensioenleeftijd, onderwijs, immigratie,
participatiegraad, tewerkstellingsgedrag
tijdsevolutie: epidemiologische transitie (Omran)
1 veel geboortes en sterftes
-> hongersnood, infecties, de pest
= kleine tot populatie
2 sterfte neemt af, geboortecijfer veel later
-> welvaart stijgt (koelkast), minder pandemiën
-> tot populatie stijgt
3 daling geboortecijfer na waarnemen deling
sterfte
4 ons niveau; weinig geboortes en sterftes
-> geen gap meer tss beide
-> degeneratieve man-made ziektes
5 piek in populatie bereikt
, Momentopname: sociodemografische samenstelling
Zwaartepunt sterfte leeftijd hoger bij
vrouwen
Piramide -> peer door vergrijzing
*vruchtbaarheidscijfer:
aangroei door geboorte
*mortaliteitscijfers/levensverwachting:
afname door sterfte
aangroei door migratie
Tijdsevolutie: vergrijzing
meer vrouwen invalide door evolutie 2verdieners gezinnen
bot en spieraandoeningen > vrouwen + werken vaak in de zorg
*multimorbiditeit: 2+ chronische aandoeningen
Stijgt met de leeftijd, op 65j: 60%
BBP bruto binnenlands product van chronische zorg neemt relatief het meest toe (x2.5)
Elke sterfte en geboorte moet worden vastgesteld door een arts
-> flowchart (niet eenvoudig)
- doodsoorzaak en welke stappen vooraf zijn gegaan
- kraamafdeling heeft al wat medische gegevens, SPE wordt gestuurd
Bruto-sterftecijfer BE 2020: 10.0/1000 inwoners
- Voor leeftijd gestandardiseerde sterftecijfers
- Leeftijdspecifieke
- Geslachtsspecifieke
- Oorzaakspecifieke
- Proportionele (welk deel is te wijten aan welke oorzaak binnen een bep sociale
groep)
Bruto geboortecijfer BE 2020: 9.4/1000/jaar
Vruchtbaarheidscijfer: het aantal kinderen dat een vrouw ter wereld zou brengen indien
het huidige geboortecijfer zich verderzet = 1.53
-> rekening houdend met leeftijdsopbouw en “vruchtbare” vrouwelijke bevolking
1. Volksgezondheidszonderzoek: algemene inleiding
Wat is gezondheid?
Onder die vraag schuilen veel vragen
*Biomedisch model: afwezigheid van ziekte
*WHO 1948: toestand van volledig psychisch, sociaal en lichamelijk welbevinden
-> kritiek: volledig welbevinden is niet haalbaar, zo is niemand gezond (stijging
levensverwachting en chronische ziektes) + risico voor medicalisering
*Ottawa Charter: sociale en persoonlijke resources + fysieke capaciteit
Vb jongeren kunnen 10km lopen, bompa niet; nieuwe mama heeft slaaptekort no
*Huber 2011: de mogelijkheid om zichzelf aan te passen
- lichamelijk: allostasis > behoud fysiologisch homeostase tijdens wisselende
omstandigheden
- mentaal: sense of coherence > subjectief welbevinden (coping)
- sociaal: dynamische balans tss kansen en beperkingen (met de leeftijd)
*WHO nu: de perceptie vh individu in zijn positie ih leven id context vd cultuur en
waarden waarin hij/zij leeft en in relatie met zijn doelen, verwachtingen en zorgen
Wat is volksgezondheid?
De wetenschap die de gzh van een gemeenschap van mensen (populatie, niet individu)
tracht te beschermen en verbeteren door onderwijs/opleiding, promotiecampagnes en
onderzoek naar ziekte/ongevalpreventie.
- Preventie van epidemieën en verspreiden van ziektes
- Beschermen tegen gevaren van milieu en omgeving
- Preventie van ongevallen/verwondingen
- Promoten en bevorderen van een gezonde levensstijl en goede mentale gzh
- Snel reageren op rampen en de gemeenschap helpen bij heropbouw
- De kwaliteit en toegankelijkheid van gzhszorg verzekeren
Hoeveel ouderen zullen er zijn? Middelen aanpassen
Interventie: kadere, beleid + implementatie met healthy community als doel
Nauw verwoven met epidemiologie
Vb medicine: individuele medische aanpak met genezen als doel
*equality: voor iedereen gelijk vb elke vrouw uitnodiging voor borstkankerscreening
*equity: efforts doen om de meest kwetsbaren te bereiken vb risicoptn meer screening
,The 10 essential publix health survices
Wat is volksgezondheidsonderzoek?
Antwoorden op
*indicatoren: hoe gezond/ziek zijn de inwoners van een populatie?
*determinanten: waardoor wordt dat bepaald?
Welke tijdsevolutie? Welke geografische distributie?
+ implicaties naar de preventieve gzhszorg en het gzhsbeleid
Sociodemografische samenstelling vd bevolking
Obv levensverwachting, geboortecijfer, pensioenleeftijd, onderwijs, immigratie,
participatiegraad, tewerkstellingsgedrag
tijdsevolutie: epidemiologische transitie (Omran)
1 veel geboortes en sterftes
-> hongersnood, infecties, de pest
= kleine tot populatie
2 sterfte neemt af, geboortecijfer veel later
-> welvaart stijgt (koelkast), minder pandemiën
-> tot populatie stijgt
3 daling geboortecijfer na waarnemen deling
sterfte
4 ons niveau; weinig geboortes en sterftes
-> geen gap meer tss beide
-> degeneratieve man-made ziektes
5 piek in populatie bereikt
, Momentopname: sociodemografische samenstelling
Zwaartepunt sterfte leeftijd hoger bij
vrouwen
Piramide -> peer door vergrijzing
*vruchtbaarheidscijfer:
aangroei door geboorte
*mortaliteitscijfers/levensverwachting:
afname door sterfte
aangroei door migratie
Tijdsevolutie: vergrijzing
meer vrouwen invalide door evolutie 2verdieners gezinnen
bot en spieraandoeningen > vrouwen + werken vaak in de zorg
*multimorbiditeit: 2+ chronische aandoeningen
Stijgt met de leeftijd, op 65j: 60%
BBP bruto binnenlands product van chronische zorg neemt relatief het meest toe (x2.5)
Elke sterfte en geboorte moet worden vastgesteld door een arts
-> flowchart (niet eenvoudig)
- doodsoorzaak en welke stappen vooraf zijn gegaan
- kraamafdeling heeft al wat medische gegevens, SPE wordt gestuurd
Bruto-sterftecijfer BE 2020: 10.0/1000 inwoners
- Voor leeftijd gestandardiseerde sterftecijfers
- Leeftijdspecifieke
- Geslachtsspecifieke
- Oorzaakspecifieke
- Proportionele (welk deel is te wijten aan welke oorzaak binnen een bep sociale
groep)
Bruto geboortecijfer BE 2020: 9.4/1000/jaar
Vruchtbaarheidscijfer: het aantal kinderen dat een vrouw ter wereld zou brengen indien
het huidige geboortecijfer zich verderzet = 1.53
-> rekening houdend met leeftijdsopbouw en “vruchtbare” vrouwelijke bevolking
