Thema 2
Huid: epitheel
Weefsel: groepen cellen die samen één of meerdere functies vervullen.
4 typen weefsels:
- Epitheelweefsel bescherming, afscheiding (huid, oppervlakten, holtes/gangen)
- Spierweefsel beweging (skelet-, hart- en glad spierweefsel)
- Zenuwweefsel signaaloverdracht (hersenen, ruggenmerg en zenuwen)
- Bindweefsel verbinding (cellen en extracellulaire matrix (bot, kraakbeen, bloed en
lymfe, elementair bindweefsel))
Het epitheel vormt een beschermde barrière en reguleert de opname en afgifte van stoffen.
Bedekkend epitheel vormt een afgrenzende laag aan inwendige oppervlakten. Klierepitheel
bestaat uit een aantal (aaneengesloten) cellen dat tot secretie in staat is. Er bestaan ook
bedekkende epithelia waarin kliercellen zich los bevinden.
Epitheel heeft de volgende kenmerken:
- Aaneengesloten (celverbindingsstructuren)
- Polariteit (apicaal, baso-lateraal)
- Specialisaties (microvilli, villi, speciale cellen)
- Basale membraan, daar staan de cellen op
- Niet doorbloed (bloedvaten liggen in onderliggend bindweefsel)
Celverbindingsstructuren
Cellen in het epitheel liggen door celverbindingsstructuren dicht tegen elkaar aan. Er zijn 3
soorten celverbindingsstructuren:
- Afsluitende verbindingen;
o Tight junctions (zonula occludens)
- Hechtende verbindingen;
o Adhesion belt (zonula adherens) geeft
stevigheid en bestaat uit actine
o Desmosomen (macula adherens) voorkomen
het uit elkaar gaan van cellen als er druk op
spanning op komt. Het zit tussen de cellen in
en bestaat uit intermediaire filamenten.
o Hemidesmosomen aan basale membraan
bestaat uit intermediaire filamenten
o Focal adhesions aan basale membraan en
bestaan uit actine
- Communicerende verbindingen;
o Gap junctions zijn kleine gaatjes in de cellen,
connexines. Hierdoor worden moleculen
tussen de cellen uitgewisseld. Het zijn
buisvormige structuren die zich alleen
bevinden waar cellen aan elkaar binden.
, Polariteit
Polariteit is functioneel voor het epitheel. De cellen hebben een basale, laterale en apicale
membraan. De functie van het laterale en basale membraan is de uitwisseling van stoffen,
deze kant wordt daarom ook wel baso-laterale kant genoemd. De tight junctions zorgen
ervoor dat de eiwitsamenstelling van het apicale membraan anders is dan die van het baso-
laterale membraan. Dit wordt gedaan met poorten en pompen, hierdoor ontstaat er
polariteit.
Specialisaties
Microvilli hebben een oppervlakte
vergrotende functie voor de opname
en afgifte van stoffen.
Trilharen hebben als functie dat ze stof en vocht weghalen
doordat ze bewegen. In trilharen zitten microtubuli, geen
actine.
Niet doorbloed
Bloedvaten liggen in het onderliggende bindweefsel. De aan- en afvoer van voedingsstoffen
gaat door middel van diffusie.
Basaal membraan
Het epitheel staat op een basale membraan. Het basale membraan bestaat uit collageen
fibers, glycoproteïnen en proteoglycanen.
Functies:
- Stevige verbinding en bindweefsel
- Compartimentalisatie
- Filtratie
- Structuur voor cellen tijdens regeneratie
- Regulatie en signaaloverdracht
Vernieuwen van epitheel
De vernieuwing van epitheel de delende cellen staan op de basale membraan.
De vervangingssnelheid is variabel;
Epitheel huid = 6-8 weken
Epitheel darm = 1-4 dagen
De stamcellen zitten in de crypten, schuiven langzaam omhoog naar de en differentiëren zich
daar. (darmepitheel)
Huid: epitheel
Weefsel: groepen cellen die samen één of meerdere functies vervullen.
4 typen weefsels:
- Epitheelweefsel bescherming, afscheiding (huid, oppervlakten, holtes/gangen)
- Spierweefsel beweging (skelet-, hart- en glad spierweefsel)
- Zenuwweefsel signaaloverdracht (hersenen, ruggenmerg en zenuwen)
- Bindweefsel verbinding (cellen en extracellulaire matrix (bot, kraakbeen, bloed en
lymfe, elementair bindweefsel))
Het epitheel vormt een beschermde barrière en reguleert de opname en afgifte van stoffen.
Bedekkend epitheel vormt een afgrenzende laag aan inwendige oppervlakten. Klierepitheel
bestaat uit een aantal (aaneengesloten) cellen dat tot secretie in staat is. Er bestaan ook
bedekkende epithelia waarin kliercellen zich los bevinden.
Epitheel heeft de volgende kenmerken:
- Aaneengesloten (celverbindingsstructuren)
- Polariteit (apicaal, baso-lateraal)
- Specialisaties (microvilli, villi, speciale cellen)
- Basale membraan, daar staan de cellen op
- Niet doorbloed (bloedvaten liggen in onderliggend bindweefsel)
Celverbindingsstructuren
Cellen in het epitheel liggen door celverbindingsstructuren dicht tegen elkaar aan. Er zijn 3
soorten celverbindingsstructuren:
- Afsluitende verbindingen;
o Tight junctions (zonula occludens)
- Hechtende verbindingen;
o Adhesion belt (zonula adherens) geeft
stevigheid en bestaat uit actine
o Desmosomen (macula adherens) voorkomen
het uit elkaar gaan van cellen als er druk op
spanning op komt. Het zit tussen de cellen in
en bestaat uit intermediaire filamenten.
o Hemidesmosomen aan basale membraan
bestaat uit intermediaire filamenten
o Focal adhesions aan basale membraan en
bestaan uit actine
- Communicerende verbindingen;
o Gap junctions zijn kleine gaatjes in de cellen,
connexines. Hierdoor worden moleculen
tussen de cellen uitgewisseld. Het zijn
buisvormige structuren die zich alleen
bevinden waar cellen aan elkaar binden.
, Polariteit
Polariteit is functioneel voor het epitheel. De cellen hebben een basale, laterale en apicale
membraan. De functie van het laterale en basale membraan is de uitwisseling van stoffen,
deze kant wordt daarom ook wel baso-laterale kant genoemd. De tight junctions zorgen
ervoor dat de eiwitsamenstelling van het apicale membraan anders is dan die van het baso-
laterale membraan. Dit wordt gedaan met poorten en pompen, hierdoor ontstaat er
polariteit.
Specialisaties
Microvilli hebben een oppervlakte
vergrotende functie voor de opname
en afgifte van stoffen.
Trilharen hebben als functie dat ze stof en vocht weghalen
doordat ze bewegen. In trilharen zitten microtubuli, geen
actine.
Niet doorbloed
Bloedvaten liggen in het onderliggende bindweefsel. De aan- en afvoer van voedingsstoffen
gaat door middel van diffusie.
Basaal membraan
Het epitheel staat op een basale membraan. Het basale membraan bestaat uit collageen
fibers, glycoproteïnen en proteoglycanen.
Functies:
- Stevige verbinding en bindweefsel
- Compartimentalisatie
- Filtratie
- Structuur voor cellen tijdens regeneratie
- Regulatie en signaaloverdracht
Vernieuwen van epitheel
De vernieuwing van epitheel de delende cellen staan op de basale membraan.
De vervangingssnelheid is variabel;
Epitheel huid = 6-8 weken
Epitheel darm = 1-4 dagen
De stamcellen zitten in de crypten, schuiven langzaam omhoog naar de en differentiëren zich
daar. (darmepitheel)
