Hoorcollege 1, maandag 2 september
Straf is:
- Leed, deprivatie (iets wat onaangenaam wordt gevonden door de
ontvanger)
- Voor een overtreding van een rechtsregel
- Opzettelijk opgelegd en als straf bedoeld door de mensen die het
opleggen
- Opgelegd door mensen die het formele recht hebben om dat te doen
Voorbeeld: Ali B
OvJ: heeft al straf gehad door al die media-aandacht
Maar dat klopt niet; was niet opgelegd door mensen die het formele
recht hebben om dat te doen dus is geen straf
Stuk straf / vergelding wat iemand heeft gehad = strafkorting
Maar dit was een omstandigheid
Straf
= als zodanig bedoeld door de overheid toegebracht leed op grond van
een in het strafwetboek als delict omschreven normschending.
Kern bedoelde / intentionele leedtoevoeging
Waarom toevoegen van leed en niet een andere reactie?
er is een fundamentele en coherente rechtvaardiging nodig.
HLA Hart (1969)
1. General justification Waarom toevoegen van leed en niet iets
anders?
2. Rules for allocation hoe veel moet je dan straffen en met welk
doel?
De belangrijkste benaderingen:
Retributivisme
Vergeldingstheorie
Absolute theorie
Just desert (= verdiende loon)
(Deontologische theorie) straf gerechtvaardigd omdat het intrinsiek
goed is
Utilitarisme
Nutstheorie
Relatieve theorie
Instrumentalisme
(Teleologische theorie) doelen voor de toekomst + nut voor
samenleving
Verenigingstheorie
Hybride theorie
Mixed theory
Herstelrecht
, Restorative justice
, Retributivisme
- Straf is verdiend leed en daarmee intrinsiek goed
- Straf is retrospectief, er worden geen doelen in de toekomst beoogd
Rechtvaardigingen van retributivisme:
- Intuïtionisme (gevoel dat we moeten straffen zit in ons)
o Wraak?
o Waar komt dat gevoel dan vandaan?
- Verstoorde balans herstellen
o ‘Annul the crime to restore the right’ (misdrijf annuleren)
- Oneigenlijk verkregen voordeel ontnemen
o De baten van het misdrijf weer weghalen
o Hoe doe je dat bij type misdrijven die niet vermogensgericht
zijn
o Waarom met leedtoevoeging en niet met een herstellende
interventie?
Negatief retributivisme
Twee regels: Straf moet niet, maar zowel dan:
1. Alleen schuldigen komen in aanmerking voor straf
2. Een schuldige kan niet zwaarder gestraft worden dan wat evenredig
is aan de ernst van het delict en mate van schuld van de persoon
Positief retributivisme
Kant: Straffen is een morele plicht
- Straf heeft intrinsieke morele waarde
Mensen zijn rationele, morele wezens
Door te straffen eer je hun ‘kunde’ om rationele keuzes te maken
= Categorisch imperatief (morele plicht)
Zit niet echt een general justification in
- Oog om oog, tand om tand (Lex Talionis)
- Mens mag nooit als middel worden aangewend voor toekomstig
(collectief) doel
Andrew Von Hirsch
- Waarom straf ipv balans herstellen met iets dat niet het morele
stigma heeft dat straf wel met zich meebrengt?
Hedendaags retributivisme
- Straf is verdiend leed
- Met straf wordt een afkeurende boodschap uitgedragen aan
rationele wezens die in staat zijn tot moreel begrip
- Die afkeuring heeft vorm van leedtoevoeging zodat de boodschap
ook aankomt.
En zodat er voor iedereen in de samenleving een goede reden is om
van misdaad af te zien. (= consequentialistisch argument
teleologisch)
- !!! Die straf moet proportioneel zijn aan de ernst vh misdrijf en
verwijtbaarheid vd dader !!!
Zo niet dan druk je te veel of te weinig afkeuring uit
Straf is:
- Leed, deprivatie (iets wat onaangenaam wordt gevonden door de
ontvanger)
- Voor een overtreding van een rechtsregel
- Opzettelijk opgelegd en als straf bedoeld door de mensen die het
opleggen
- Opgelegd door mensen die het formele recht hebben om dat te doen
Voorbeeld: Ali B
OvJ: heeft al straf gehad door al die media-aandacht
Maar dat klopt niet; was niet opgelegd door mensen die het formele
recht hebben om dat te doen dus is geen straf
Stuk straf / vergelding wat iemand heeft gehad = strafkorting
Maar dit was een omstandigheid
Straf
= als zodanig bedoeld door de overheid toegebracht leed op grond van
een in het strafwetboek als delict omschreven normschending.
Kern bedoelde / intentionele leedtoevoeging
Waarom toevoegen van leed en niet een andere reactie?
er is een fundamentele en coherente rechtvaardiging nodig.
HLA Hart (1969)
1. General justification Waarom toevoegen van leed en niet iets
anders?
2. Rules for allocation hoe veel moet je dan straffen en met welk
doel?
De belangrijkste benaderingen:
Retributivisme
Vergeldingstheorie
Absolute theorie
Just desert (= verdiende loon)
(Deontologische theorie) straf gerechtvaardigd omdat het intrinsiek
goed is
Utilitarisme
Nutstheorie
Relatieve theorie
Instrumentalisme
(Teleologische theorie) doelen voor de toekomst + nut voor
samenleving
Verenigingstheorie
Hybride theorie
Mixed theory
Herstelrecht
, Restorative justice
, Retributivisme
- Straf is verdiend leed en daarmee intrinsiek goed
- Straf is retrospectief, er worden geen doelen in de toekomst beoogd
Rechtvaardigingen van retributivisme:
- Intuïtionisme (gevoel dat we moeten straffen zit in ons)
o Wraak?
o Waar komt dat gevoel dan vandaan?
- Verstoorde balans herstellen
o ‘Annul the crime to restore the right’ (misdrijf annuleren)
- Oneigenlijk verkregen voordeel ontnemen
o De baten van het misdrijf weer weghalen
o Hoe doe je dat bij type misdrijven die niet vermogensgericht
zijn
o Waarom met leedtoevoeging en niet met een herstellende
interventie?
Negatief retributivisme
Twee regels: Straf moet niet, maar zowel dan:
1. Alleen schuldigen komen in aanmerking voor straf
2. Een schuldige kan niet zwaarder gestraft worden dan wat evenredig
is aan de ernst van het delict en mate van schuld van de persoon
Positief retributivisme
Kant: Straffen is een morele plicht
- Straf heeft intrinsieke morele waarde
Mensen zijn rationele, morele wezens
Door te straffen eer je hun ‘kunde’ om rationele keuzes te maken
= Categorisch imperatief (morele plicht)
Zit niet echt een general justification in
- Oog om oog, tand om tand (Lex Talionis)
- Mens mag nooit als middel worden aangewend voor toekomstig
(collectief) doel
Andrew Von Hirsch
- Waarom straf ipv balans herstellen met iets dat niet het morele
stigma heeft dat straf wel met zich meebrengt?
Hedendaags retributivisme
- Straf is verdiend leed
- Met straf wordt een afkeurende boodschap uitgedragen aan
rationele wezens die in staat zijn tot moreel begrip
- Die afkeuring heeft vorm van leedtoevoeging zodat de boodschap
ook aankomt.
En zodat er voor iedereen in de samenleving een goede reden is om
van misdaad af te zien. (= consequentialistisch argument
teleologisch)
- !!! Die straf moet proportioneel zijn aan de ernst vh misdrijf en
verwijtbaarheid vd dader !!!
Zo niet dan druk je te veel of te weinig afkeuring uit
