Leerstof MK 2..4
Inhoudsopgave
Week 1........................................................................................................................................4
Hoofdstuk 18 Na de geboorte.................................................................................................4
18.4 Sterven en dood..........................................................................................................4
Hoofdstuk 15 Motoriek / Beweging........................................................................................5
15.3 Osteoporose................................................................................................................5
15.4 Enkele reumatische afwijkingen.................................................................................5
Hoofdstuk 3 Bijwerkingen, interacties en farmacokinetiek van medicijnen..........................6
3.1 Farmacokinetiek: wat het lichaam met geneesmiddelen doet....................................6
3.2 Hoe geneesmiddelen bijwerkingen kunnen veroorzaken..........................................10
3.3 Geneesmiddeleninteracties........................................................................................12
3.4 Factoren die de juiste dosering van geneesmiddelen bepalen..................................13
3.5 Geneesmiddelen en bijzondere groepen patiënten...................................................14
Week 2......................................................................................................................................15
Hoofdstuk 6 Circulatiestelsel................................................................................................15
Hoofdstuk 9 Bloed.................................................................................................................16
9.3 Anemie / bloedarmoede.............................................................................................16
9.5 Diepe veneuze trombose............................................................................................16
9.6 Verhoogde bloedingsneiging......................................................................................18
Hoofdstuk 4 Het cardiovasculaire systeem (1).....................................................................18
4.3 Geneesmiddelen voor de behandeling van coronaire hartziekten............................18
Week 3......................................................................................................................................21
Hoofdstuk 12 Zenuwstelsel...................................................................................................21
Hoofdstuk 10 Zenuwstelsel / Neurologie.............................................................................24
10.8 Dementie...................................................................................................................24
Hoofdstuk 11 Enkele psychiatrische aandoeningen.............................................................25
11.1 Delier.........................................................................................................................25
Hoofdstuk 11 Geneesmiddelen voor de behandeling van psychische en neurologische
stoornissen............................................................................................................................25
11.3 Geneesmiddelen voor de behandeling van psychische/psychiatrische stoornissen
(psychofarmaca)................................................................................................................25
11.4 Geneesmiddelen voor de behandeling van neurologische stoornissen
(neurofarmaca).................................................................................................................27
1
, 10 Neurocognitieve stoornissen...........................................................................................27
10.1 Delier.........................................................................................................................28
10.2 Uitgebreide en beperkte neurocognitieve stoornis..................................................28
10.3 Uitgebreide of beperkte neurocognitieve stoornis door de ziekte van Alzheimer. .29
10.4 Vasculaire neurocognitieve stoornis.........................................................................30
Hoofdstuk 17 Ouderenpsychiatrie........................................................................................30
17.2 Veranderingen bij ouderen.......................................................................................30
17.3 Psychiatrische problematiek bij ouderen.................................................................31
Week 4......................................................................................................................................32
Hoofdstuk 6 Circulatiestelsel................................................................................................32
6.1 Het hart.......................................................................................................................32
6.2 Hartfunctie..................................................................................................................34
6.5 Bloeddruk....................................................................................................................36
Hoofdstuk 8 Hart en vaten....................................................................................................38
8.1 Hart en vaten..............................................................................................................38
8.2 Shock...........................................................................................................................39
8.3 SIRS, sepsis en septische shock...................................................................................41
8.8 Hartfalen......................................................................................................................43
Hoofdstuk 4 Het cardiovasculaire systeem (1).....................................................................44
4.3 Geneesmiddelen voor de behandeling van coronaire hartziekten............................44
Hoofdstuk 5 Het cardiovasculaire systeem (2).....................................................................45
5.3 Antihypertensiva.........................................................................................................45
Week 5......................................................................................................................................49
Hoofdstuk 13 Spijsvertering/digestivus................................................................................49
13.1 Spijsvertering/digestief.............................................................................................49
13.2 Peritonitis / Ileus.......................................................................................................49
13.3 Ulcus pepticum.........................................................................................................51
13.4 Ziekte van Crohn en colitus ulcerosa........................................................................52
13.5 Obstipatie..................................................................................................................53
Hoofdstuk 7 Het spijsverteringsstelsel.................................................................................53
7.3 Middelen voor de behandeling van stoornissen van het spijsverteringsstelsel.........53
Hoofdstuk 8 Energie en stofwisseling...................................................................................54
8.3 Energiebehoefte..........................................................................................................54
8.4 Lichaamsgewicht en andere antropometrische indices.............................................55
8.5 Overgewicht................................................................................................................56
2
, Hoofdstuk 7 Overgewicht en obesitas..................................................................................57
Week 6......................................................................................................................................59
Hoofdstuk 7 Spijsverteringsstelsel........................................................................................59
7.4 Peritoneum.................................................................................................................61
Hoofdstuk 13 Spijsvertering/digestivus................................................................................62
13.6 Levercirrose...............................................................................................................62
Week 7......................................................................................................................................64
Hoofdstuk 28 Voeding bij kanker..........................................................................................64
28.1 Voedingsadviezen bij kanker....................................................................................64
28.2 Voedingsadviezen bij de behandeling van kanker....................................................64
28.3 Verminderde afweer.................................................................................................65
Week 8......................................................................................................................................66
Hoofdstuk 29 Voedselovergevoeligheid...............................................................................66
29.1 Vormen van voedselovergevoeligheid......................................................................66
29.2 Diagnose en behandeling van voedselovergevoeligheid..........................................67
29.3 Prognose en preventie van voedselovergevoeligheid..............................................68
3
, Week 1
Hoofdstuk 18 Na de geboorte
18.4 Sterven en dood
Anatomisch en fysiologisch gezien kan de veroudering en uiteindelijk het sterven
toegeschreven worden aan de endogene en exogene factoren die ook de voorafgaande
menselijke ontwikkelingsgang bepalen.
Sterven
Bij de stervende mens kunnen verschijnselen waargenomen worden die duiden op de
desintegratie van het organisme als geheel.
Het huidgevoel is meestal het eerste zintuig dat afsterft; de pijngewaarwording
verdwijnt.
Het gezichtsvermogen wordt binder
Het gehoor blijft meestal het langst intact
De circulatie wordt slechter: de verst van het hart gelegen lichaamsdelen koelen snel
af. De bloedruk daalt en de hartslag wordt vlak voordat de dood intreedt snel en
onregelmatig.
De ademhaling verloopt traag, onregelmatig en moeizaam. In de luchtwegen hoopt
zich slijm op.
Het spierweefsel verslapt: de stervende kan geen goede lichaamshouding meer
handhaven. Het hoofd zakt op de borst, de mond en ogen zijn halfgeopend, de
mogelijkheid tot slikken vermindert.
Typische gelaatsuitdrukking, de facies hippocratica: spitse, bleke en koele neuspunt,
spitse kin, ingevallen slapen, koele oren, slappe, bewegingloze lippen, slaphangende
wangen, die met elke ademhaling meebewegen, een bleke tot asgrauwe huidskleur en
koud zweet op het voorhoofd.
De dood treedt in door zuurstofgebrek in de hersenen. Het hart blijft gewoonlijk nog even
kloppen nadat de ademhaling van de stervende ophoudt.
De overledene
De dood is ingetreden wanneer alle voor het leven belangrijke functies zijn uitgevallen:
ademhaling, circulatie, hersenfuncties en reflexen. Een aantal verschijnselen treden op:
De ogen zijn dof en troebel, pupilreflex is verdwenen. Een kwartier na de dood neemt
de oogboldruk af.
Lijkvlekken, bruine of paarse verkleuringen, ontstaan na ongeveer een kwartier tot
een half uur. Dit is het gevolg van ophopingen van het stilstaande en deels gestolde
bloed.
Rigor mortis (lijkstijfheid) ontstaat twee tot drie uur nadat het leven geweken is. Deze
begint bij het hoofd. Het is het gevolg van verstijving van dwarsgestreepte spieren in
verband met een hoge calciumconcentratie in de spieren. Na acht tot twaalf uren is het
lichaam geheel verstijfd.
De lijkstijfheid verdwijnt na ongeveer dertig uur, wanneer de eiwitten gaan ontbinden.
Deze ontbinding wordt van binnenuit veroorzaakt door bacteriën die afkomstig zijn
van het maag-darmkanaal. Tegelijkertijd komen in de weefsels enzymen vrij die
autolyse (zelfvertering) van de cellen veroorzaken. Bij de ontbindingsprocessen treedt
gasvorming op, waardoor de buik van de overledene opzet.
4
Inhoudsopgave
Week 1........................................................................................................................................4
Hoofdstuk 18 Na de geboorte.................................................................................................4
18.4 Sterven en dood..........................................................................................................4
Hoofdstuk 15 Motoriek / Beweging........................................................................................5
15.3 Osteoporose................................................................................................................5
15.4 Enkele reumatische afwijkingen.................................................................................5
Hoofdstuk 3 Bijwerkingen, interacties en farmacokinetiek van medicijnen..........................6
3.1 Farmacokinetiek: wat het lichaam met geneesmiddelen doet....................................6
3.2 Hoe geneesmiddelen bijwerkingen kunnen veroorzaken..........................................10
3.3 Geneesmiddeleninteracties........................................................................................12
3.4 Factoren die de juiste dosering van geneesmiddelen bepalen..................................13
3.5 Geneesmiddelen en bijzondere groepen patiënten...................................................14
Week 2......................................................................................................................................15
Hoofdstuk 6 Circulatiestelsel................................................................................................15
Hoofdstuk 9 Bloed.................................................................................................................16
9.3 Anemie / bloedarmoede.............................................................................................16
9.5 Diepe veneuze trombose............................................................................................16
9.6 Verhoogde bloedingsneiging......................................................................................18
Hoofdstuk 4 Het cardiovasculaire systeem (1).....................................................................18
4.3 Geneesmiddelen voor de behandeling van coronaire hartziekten............................18
Week 3......................................................................................................................................21
Hoofdstuk 12 Zenuwstelsel...................................................................................................21
Hoofdstuk 10 Zenuwstelsel / Neurologie.............................................................................24
10.8 Dementie...................................................................................................................24
Hoofdstuk 11 Enkele psychiatrische aandoeningen.............................................................25
11.1 Delier.........................................................................................................................25
Hoofdstuk 11 Geneesmiddelen voor de behandeling van psychische en neurologische
stoornissen............................................................................................................................25
11.3 Geneesmiddelen voor de behandeling van psychische/psychiatrische stoornissen
(psychofarmaca)................................................................................................................25
11.4 Geneesmiddelen voor de behandeling van neurologische stoornissen
(neurofarmaca).................................................................................................................27
1
, 10 Neurocognitieve stoornissen...........................................................................................27
10.1 Delier.........................................................................................................................28
10.2 Uitgebreide en beperkte neurocognitieve stoornis..................................................28
10.3 Uitgebreide of beperkte neurocognitieve stoornis door de ziekte van Alzheimer. .29
10.4 Vasculaire neurocognitieve stoornis.........................................................................30
Hoofdstuk 17 Ouderenpsychiatrie........................................................................................30
17.2 Veranderingen bij ouderen.......................................................................................30
17.3 Psychiatrische problematiek bij ouderen.................................................................31
Week 4......................................................................................................................................32
Hoofdstuk 6 Circulatiestelsel................................................................................................32
6.1 Het hart.......................................................................................................................32
6.2 Hartfunctie..................................................................................................................34
6.5 Bloeddruk....................................................................................................................36
Hoofdstuk 8 Hart en vaten....................................................................................................38
8.1 Hart en vaten..............................................................................................................38
8.2 Shock...........................................................................................................................39
8.3 SIRS, sepsis en septische shock...................................................................................41
8.8 Hartfalen......................................................................................................................43
Hoofdstuk 4 Het cardiovasculaire systeem (1).....................................................................44
4.3 Geneesmiddelen voor de behandeling van coronaire hartziekten............................44
Hoofdstuk 5 Het cardiovasculaire systeem (2).....................................................................45
5.3 Antihypertensiva.........................................................................................................45
Week 5......................................................................................................................................49
Hoofdstuk 13 Spijsvertering/digestivus................................................................................49
13.1 Spijsvertering/digestief.............................................................................................49
13.2 Peritonitis / Ileus.......................................................................................................49
13.3 Ulcus pepticum.........................................................................................................51
13.4 Ziekte van Crohn en colitus ulcerosa........................................................................52
13.5 Obstipatie..................................................................................................................53
Hoofdstuk 7 Het spijsverteringsstelsel.................................................................................53
7.3 Middelen voor de behandeling van stoornissen van het spijsverteringsstelsel.........53
Hoofdstuk 8 Energie en stofwisseling...................................................................................54
8.3 Energiebehoefte..........................................................................................................54
8.4 Lichaamsgewicht en andere antropometrische indices.............................................55
8.5 Overgewicht................................................................................................................56
2
, Hoofdstuk 7 Overgewicht en obesitas..................................................................................57
Week 6......................................................................................................................................59
Hoofdstuk 7 Spijsverteringsstelsel........................................................................................59
7.4 Peritoneum.................................................................................................................61
Hoofdstuk 13 Spijsvertering/digestivus................................................................................62
13.6 Levercirrose...............................................................................................................62
Week 7......................................................................................................................................64
Hoofdstuk 28 Voeding bij kanker..........................................................................................64
28.1 Voedingsadviezen bij kanker....................................................................................64
28.2 Voedingsadviezen bij de behandeling van kanker....................................................64
28.3 Verminderde afweer.................................................................................................65
Week 8......................................................................................................................................66
Hoofdstuk 29 Voedselovergevoeligheid...............................................................................66
29.1 Vormen van voedselovergevoeligheid......................................................................66
29.2 Diagnose en behandeling van voedselovergevoeligheid..........................................67
29.3 Prognose en preventie van voedselovergevoeligheid..............................................68
3
, Week 1
Hoofdstuk 18 Na de geboorte
18.4 Sterven en dood
Anatomisch en fysiologisch gezien kan de veroudering en uiteindelijk het sterven
toegeschreven worden aan de endogene en exogene factoren die ook de voorafgaande
menselijke ontwikkelingsgang bepalen.
Sterven
Bij de stervende mens kunnen verschijnselen waargenomen worden die duiden op de
desintegratie van het organisme als geheel.
Het huidgevoel is meestal het eerste zintuig dat afsterft; de pijngewaarwording
verdwijnt.
Het gezichtsvermogen wordt binder
Het gehoor blijft meestal het langst intact
De circulatie wordt slechter: de verst van het hart gelegen lichaamsdelen koelen snel
af. De bloedruk daalt en de hartslag wordt vlak voordat de dood intreedt snel en
onregelmatig.
De ademhaling verloopt traag, onregelmatig en moeizaam. In de luchtwegen hoopt
zich slijm op.
Het spierweefsel verslapt: de stervende kan geen goede lichaamshouding meer
handhaven. Het hoofd zakt op de borst, de mond en ogen zijn halfgeopend, de
mogelijkheid tot slikken vermindert.
Typische gelaatsuitdrukking, de facies hippocratica: spitse, bleke en koele neuspunt,
spitse kin, ingevallen slapen, koele oren, slappe, bewegingloze lippen, slaphangende
wangen, die met elke ademhaling meebewegen, een bleke tot asgrauwe huidskleur en
koud zweet op het voorhoofd.
De dood treedt in door zuurstofgebrek in de hersenen. Het hart blijft gewoonlijk nog even
kloppen nadat de ademhaling van de stervende ophoudt.
De overledene
De dood is ingetreden wanneer alle voor het leven belangrijke functies zijn uitgevallen:
ademhaling, circulatie, hersenfuncties en reflexen. Een aantal verschijnselen treden op:
De ogen zijn dof en troebel, pupilreflex is verdwenen. Een kwartier na de dood neemt
de oogboldruk af.
Lijkvlekken, bruine of paarse verkleuringen, ontstaan na ongeveer een kwartier tot
een half uur. Dit is het gevolg van ophopingen van het stilstaande en deels gestolde
bloed.
Rigor mortis (lijkstijfheid) ontstaat twee tot drie uur nadat het leven geweken is. Deze
begint bij het hoofd. Het is het gevolg van verstijving van dwarsgestreepte spieren in
verband met een hoge calciumconcentratie in de spieren. Na acht tot twaalf uren is het
lichaam geheel verstijfd.
De lijkstijfheid verdwijnt na ongeveer dertig uur, wanneer de eiwitten gaan ontbinden.
Deze ontbinding wordt van binnenuit veroorzaakt door bacteriën die afkomstig zijn
van het maag-darmkanaal. Tegelijkertijd komen in de weefsels enzymen vrij die
autolyse (zelfvertering) van de cellen veroorzaken. Bij de ontbindingsprocessen treedt
gasvorming op, waardoor de buik van de overledene opzet.
4
