Overeenkomst en aansprakelijkheid
Week 1, Les 1
Kernbegrippen van het verbintenissenrecht
- Verbintenis
- Rechtshandeling
- Overeenkomst
Wat is een verbintenis?
Klassieke betekenis: Vermogensrechtelijke rechtsbetrekking: tussen twee of
meer bepaalde personen waarbij de een tot een bepaalde prestatie is
gerechtigd waartoe de ander verplicht is.
Verplichting ->
Vorderingsrecht = opeisbaar!!Dus belangrijk!!
Behalve de natuurlijke verbintenis: zie 6:3 BW
Kale verplichting: geen verbintenis > tegenover verplichting van de een staat
geen (privaatrechtelijk) vorderingsrecht van de ander
Hoe ontstaat een verbintenis?
6:1 BW
- Direct uit de wet, onrechtmatige daad
- Indirect uit de wet, overeenkomst
- Stelsel van de wet, rechtspraak
,Rechtshandeling
3:33 BW: wil + verklaring (3:37 BW)
Maar er kan sprake zijn discrepantie wil en verklaring:
1. Wil en verklaring stemmen niet overeen
2. Wil en verklaren stemmen op het moment van sluiten wel overeen maar
dat komt door een geestelijke stoornis
Discrepantie wil en verklaring
Wil is niet gelijk aan verklaring: rechtshandeling is nietig
- Inhoud van verklaring berust op verspreking
- Inhoud wordt onjuist overgebracht
- Inhoud van de verklaring wordt door partijen verschillend opgevat
(misverstand) HR Bunde/Erckens + criteria
- Verklaring richt zich op een verkeerd persoon (afdwaling)
Rechtsgevolg hiervan: nietige rechtshandeling
Tenzij: wederpartij een beroep doet op 3:35 BW -> gerechtvaardigd
vertrouwen
Geestelijke stoornis; 3:34 BW
1. Bestaan geestelijke stoornis
2. Verband tussen de stoornis en de verklaring
- Stoornis belette een redelijke waardering van de belangen of
- De verklaring is onder invloed van de stoornis gedaan
- Nadeel dat te voorzien was
Gevolg: rechtshandeling is vernietigbaar
Let op! 3:35 BW gerechtvaardigd vertrouwen
Gerechtvaardigd vertrouwen; 3:35 BW
Voorwaarden:
1. Schijn gewekt
2. Subjectief vertrouwen
3. Objectief (gerechtvaardigd) vertrouwen
- Bij twijfel of groot nadeel voor de ander: onderzoek plicht. Anders niet te
goeder trouw. 3:11 BW -> geen beroep op 3:35 BW toegestaan
,Soms geen beroep op 3:35 BW mogelijk
- Niet te goeder trouw, 3:11 BW
o Onderzoek plicht
- Een beroep op 3:35 is in strijd met de redelijkheid en billijkheid:
o Geestelijke stoornis +
o Geen nadeel tegenover ernstige gevolgen (arrest HR Westhoff/Spronsen)
Totstandkoming overeenkomst
Het aanbod moet bepaalbaar zijn (6:227 BW)
- Essentiële elementen waarbij ook de rol van de acceptant een rol speelt
- Onvolledig aanbod: uitnodiging tot het doen van een aanbod
Aanbod kan worden herroepen; 6:219 BW
Denk aan het verschil met intrekken:
1. Intrekken: 3:37 lid 5 BW; verklaring trek je in waardoor er geen
rechtshandeling tot stand komt
2. Is er wel een rechtshandeling: dan kijk je of deze herroepen kan worden
6:219 BW
Vertegenwoordiging en volmacht
Volmacht: de bevoegdheid die een volmachtgever verleent aan een ander (de
gevolmachtigde) om…
- In zijn naam
- Rechtshandelingen
…Te verrichten 3:60 lid 1 BW
- Gevolmachtigde handelt in naam van zijn principaal (volmachtgever)
- Wanneer handelt gevolmachtigde in naam van principaal of voor zichzelf:
Kribbebijtersarrest: kijken naar hetgeen partijen jegens elkaar hebben
verklaard en over en weer uit elkaars gedragingen hebben afgeleid en mochten
afleiden
3:63 BW; handelingsonbekwaamheid van de gevolmachtigde is niet relevant.
, Handelen gevolmachtigde
Binnen grenzen van volmacht: Principaal is gebonden en gevolmachtigde is
geen partij bij overeenkomst art 3:66 lid 1 BW.
Buiten grenzen van volmacht: onbevoegde vertegenwoordiging
- Er is geen volmacht
- Volmacht is beperkt en gevolmachtigde gaat buiten grens van
bevoegdheid
Principaal is niet gebonden, tenzij:
- Principaal zelf schijn heeft gewekt bij wederpartij dat gevolmachtigde
bevoegd was namens hem rechtshandelingen te verrichten art 3:61 lid 2
BW -> opgewekt vertrouwen en toedoen
- Bekrachtiging van onbevoegde rechtshandeling door principaal 3:69 BW
Onbevoegde vertegenwoordiging
Aansprakelijkheid in geval van onbevoegdheid 3:70 BW
- Handelende staat in voor volmacht
- Tenzij wederpartij wist of hoorde te weten dat volmacht ontoereikend
was
Schadevergoeding: vergoeding positief belang
Toestand die er bij bevoegdheid geweest zou zijn, dus ook eventueel voordeel.
Voorbeeld les: de tank van de auto die B verkocht heeft aan gevolmachtigde T,
is leeggereden en de waarde is al minder geworden omdat er een kenteken op
de auto is geplaatst. B kan dan de geleden schade (tank bijvoorbeeld en
verminderde waarde) terugeisen bij T.
Week 1, Les 1
Kernbegrippen van het verbintenissenrecht
- Verbintenis
- Rechtshandeling
- Overeenkomst
Wat is een verbintenis?
Klassieke betekenis: Vermogensrechtelijke rechtsbetrekking: tussen twee of
meer bepaalde personen waarbij de een tot een bepaalde prestatie is
gerechtigd waartoe de ander verplicht is.
Verplichting ->
Vorderingsrecht = opeisbaar!!Dus belangrijk!!
Behalve de natuurlijke verbintenis: zie 6:3 BW
Kale verplichting: geen verbintenis > tegenover verplichting van de een staat
geen (privaatrechtelijk) vorderingsrecht van de ander
Hoe ontstaat een verbintenis?
6:1 BW
- Direct uit de wet, onrechtmatige daad
- Indirect uit de wet, overeenkomst
- Stelsel van de wet, rechtspraak
,Rechtshandeling
3:33 BW: wil + verklaring (3:37 BW)
Maar er kan sprake zijn discrepantie wil en verklaring:
1. Wil en verklaring stemmen niet overeen
2. Wil en verklaren stemmen op het moment van sluiten wel overeen maar
dat komt door een geestelijke stoornis
Discrepantie wil en verklaring
Wil is niet gelijk aan verklaring: rechtshandeling is nietig
- Inhoud van verklaring berust op verspreking
- Inhoud wordt onjuist overgebracht
- Inhoud van de verklaring wordt door partijen verschillend opgevat
(misverstand) HR Bunde/Erckens + criteria
- Verklaring richt zich op een verkeerd persoon (afdwaling)
Rechtsgevolg hiervan: nietige rechtshandeling
Tenzij: wederpartij een beroep doet op 3:35 BW -> gerechtvaardigd
vertrouwen
Geestelijke stoornis; 3:34 BW
1. Bestaan geestelijke stoornis
2. Verband tussen de stoornis en de verklaring
- Stoornis belette een redelijke waardering van de belangen of
- De verklaring is onder invloed van de stoornis gedaan
- Nadeel dat te voorzien was
Gevolg: rechtshandeling is vernietigbaar
Let op! 3:35 BW gerechtvaardigd vertrouwen
Gerechtvaardigd vertrouwen; 3:35 BW
Voorwaarden:
1. Schijn gewekt
2. Subjectief vertrouwen
3. Objectief (gerechtvaardigd) vertrouwen
- Bij twijfel of groot nadeel voor de ander: onderzoek plicht. Anders niet te
goeder trouw. 3:11 BW -> geen beroep op 3:35 BW toegestaan
,Soms geen beroep op 3:35 BW mogelijk
- Niet te goeder trouw, 3:11 BW
o Onderzoek plicht
- Een beroep op 3:35 is in strijd met de redelijkheid en billijkheid:
o Geestelijke stoornis +
o Geen nadeel tegenover ernstige gevolgen (arrest HR Westhoff/Spronsen)
Totstandkoming overeenkomst
Het aanbod moet bepaalbaar zijn (6:227 BW)
- Essentiële elementen waarbij ook de rol van de acceptant een rol speelt
- Onvolledig aanbod: uitnodiging tot het doen van een aanbod
Aanbod kan worden herroepen; 6:219 BW
Denk aan het verschil met intrekken:
1. Intrekken: 3:37 lid 5 BW; verklaring trek je in waardoor er geen
rechtshandeling tot stand komt
2. Is er wel een rechtshandeling: dan kijk je of deze herroepen kan worden
6:219 BW
Vertegenwoordiging en volmacht
Volmacht: de bevoegdheid die een volmachtgever verleent aan een ander (de
gevolmachtigde) om…
- In zijn naam
- Rechtshandelingen
…Te verrichten 3:60 lid 1 BW
- Gevolmachtigde handelt in naam van zijn principaal (volmachtgever)
- Wanneer handelt gevolmachtigde in naam van principaal of voor zichzelf:
Kribbebijtersarrest: kijken naar hetgeen partijen jegens elkaar hebben
verklaard en over en weer uit elkaars gedragingen hebben afgeleid en mochten
afleiden
3:63 BW; handelingsonbekwaamheid van de gevolmachtigde is niet relevant.
, Handelen gevolmachtigde
Binnen grenzen van volmacht: Principaal is gebonden en gevolmachtigde is
geen partij bij overeenkomst art 3:66 lid 1 BW.
Buiten grenzen van volmacht: onbevoegde vertegenwoordiging
- Er is geen volmacht
- Volmacht is beperkt en gevolmachtigde gaat buiten grens van
bevoegdheid
Principaal is niet gebonden, tenzij:
- Principaal zelf schijn heeft gewekt bij wederpartij dat gevolmachtigde
bevoegd was namens hem rechtshandelingen te verrichten art 3:61 lid 2
BW -> opgewekt vertrouwen en toedoen
- Bekrachtiging van onbevoegde rechtshandeling door principaal 3:69 BW
Onbevoegde vertegenwoordiging
Aansprakelijkheid in geval van onbevoegdheid 3:70 BW
- Handelende staat in voor volmacht
- Tenzij wederpartij wist of hoorde te weten dat volmacht ontoereikend
was
Schadevergoeding: vergoeding positief belang
Toestand die er bij bevoegdheid geweest zou zijn, dus ook eventueel voordeel.
Voorbeeld les: de tank van de auto die B verkocht heeft aan gevolmachtigde T,
is leeggereden en de waarde is al minder geworden omdat er een kenteken op
de auto is geplaatst. B kan dan de geleden schade (tank bijvoorbeeld en
verminderde waarde) terugeisen bij T.
