Migraine
Geneesmiddelgroe Geneesmiddel(en) Evidence (waarom 1e, 2e , 3e
p keus)
Stap 1 Aceetanilidedrivaten Paracetamol Minder bijwerkingen i.v.m.
NSAID’s en triptanen.
Werkzaamheid i.v.m.
NSAID’s en triptanen is
vergelijkbaar
Stap 2 NSAID’s Ibuprofen Meer bijwerkingen dan
Diclofenac paracetamol.
Naproxen NSAID’s zijn even
Acetylsalicylzuur werkzaam als paracetamol.
Stap 3 Triptanen Sumatriptan (voorkeur) 3e keus: vanwege
Zolitriptan (voorkeur) bijwerkingen.
Rizatriptan (voorkeur) Triptanen zijn even
werkzaam als paracetamol
en NSAID's maar kunnen
meer bijwerkingen geven.
Op grond van de prijs wordt
binnen de groep van
triptanen de voorkeur
gegeven aan de orale
vormen van sumatriptan,
rizatriptan en zolmitriptan.
De niet-orale triptanen
komen vanwege de hogere
kosten alleen in
aanmerking indien de
patiënt ondanks gebruik
van een anti-emeticum de
patiënt nog last van
ernstige misselijkheid heeft
en orale geneesmiddelen
onvoldoende werkzaam zijn
Stap 4 Combinatietherapie Paracetamol + NSAID Zie evidence stap 1-3
Paracetamol + triptaan
NSIAD + triptaan
Profylaxe (onderhoudsbehandeling)
Stap 1 Bètablokker Metoprolol Hiervoor komen
Propanolol bètablokkers, topiramaat,
valproïnezuur en
tricyclische antidepressiva
in aanmerking. Bij al deze
middelen is het gunstige
effect op de
aanvalsfrequentie bij toeval
ontdekt. Het precieze
werkingsmechanisme is
onbekend; waarschijnlijk
werken deze middelen door
hun effect op de
trigeminovasculaire
, systeem
Stap 1: ARB Candesartan KIJK STAP 1 - PROFYLAXE
alternatief
Stap 2 Tricyclische Amitriptyline
antidepressiva (TCA)
Diabetes Mellitus Type 2
Geneesmiddelgroe Geneesmiddel(en) Evidence (waarom 1e, 2e ,
p 3e keus)
Patiënten zonder zeer hoog risico
Stap 1 Biguaniden Metformine Veroorzaakt geen hypo’s
Mortaliteit verlagen
Macrovasculaire
eindpunten verlagen
Kosteneffectief
Veilig op lange termijn
Stap 2 SU-derivaten Gliclazide (voorkeur) Microvasculaire
Glimepridine eindpunten verlagen
Tolbutamide Gunstige bijwerkingsprofiel
Veilig op lange termijn
Gliclazide voorkeur:
Kans op sterfte lager i.v.m.
andere SU-derivaten
Gebruiksgemak
Stap 3 Insuline Insuline, isofaan Isofaan voorkeur:
(voorkeur) Geen twijfel over
Insuline, glargine veiligheid
Insuline detemir Prijsverschil i.v.m. andere
insulines
Stap 4: DPP4-remmer Sitagliptine Alternatief gebruiken als:
alternatief Linagliptine Hb1Ac waarde <
Vildagliptine 15mmol/mol boven de
streefwaarde
BMI < 30 kg/m2
BMI 30-35 kg/m2
Zwaar tegen spuiten
Vermijden hypoglykemie
Stap 5: GLP1-agonist Dulaglutide Alternatief gebruiken als:
alternatief Liraglutide Hb1Ac waarde <
Semaglutide 15mmol/mol boven de
Lixisenatide streefwaarde
BMI ≥ 35 kg/m2
Patiënten met zeer hoog risico
Stap 1 SGLT2-remmer Dapagliflozine SGLT2-remmers hebben
Empagliflozine aangetoonde gunstige
Canagliflozine effecten op harde
eindpunten
(cardiovasculair en renaal)
bij patiënten met een zeer
hoog risico op HVZ.
Stap 1: GLP1-agonist Zie stap 4 Zie stap 4
Geneesmiddelgroe Geneesmiddel(en) Evidence (waarom 1e, 2e , 3e
p keus)
Stap 1 Aceetanilidedrivaten Paracetamol Minder bijwerkingen i.v.m.
NSAID’s en triptanen.
Werkzaamheid i.v.m.
NSAID’s en triptanen is
vergelijkbaar
Stap 2 NSAID’s Ibuprofen Meer bijwerkingen dan
Diclofenac paracetamol.
Naproxen NSAID’s zijn even
Acetylsalicylzuur werkzaam als paracetamol.
Stap 3 Triptanen Sumatriptan (voorkeur) 3e keus: vanwege
Zolitriptan (voorkeur) bijwerkingen.
Rizatriptan (voorkeur) Triptanen zijn even
werkzaam als paracetamol
en NSAID's maar kunnen
meer bijwerkingen geven.
Op grond van de prijs wordt
binnen de groep van
triptanen de voorkeur
gegeven aan de orale
vormen van sumatriptan,
rizatriptan en zolmitriptan.
De niet-orale triptanen
komen vanwege de hogere
kosten alleen in
aanmerking indien de
patiënt ondanks gebruik
van een anti-emeticum de
patiënt nog last van
ernstige misselijkheid heeft
en orale geneesmiddelen
onvoldoende werkzaam zijn
Stap 4 Combinatietherapie Paracetamol + NSAID Zie evidence stap 1-3
Paracetamol + triptaan
NSIAD + triptaan
Profylaxe (onderhoudsbehandeling)
Stap 1 Bètablokker Metoprolol Hiervoor komen
Propanolol bètablokkers, topiramaat,
valproïnezuur en
tricyclische antidepressiva
in aanmerking. Bij al deze
middelen is het gunstige
effect op de
aanvalsfrequentie bij toeval
ontdekt. Het precieze
werkingsmechanisme is
onbekend; waarschijnlijk
werken deze middelen door
hun effect op de
trigeminovasculaire
, systeem
Stap 1: ARB Candesartan KIJK STAP 1 - PROFYLAXE
alternatief
Stap 2 Tricyclische Amitriptyline
antidepressiva (TCA)
Diabetes Mellitus Type 2
Geneesmiddelgroe Geneesmiddel(en) Evidence (waarom 1e, 2e ,
p 3e keus)
Patiënten zonder zeer hoog risico
Stap 1 Biguaniden Metformine Veroorzaakt geen hypo’s
Mortaliteit verlagen
Macrovasculaire
eindpunten verlagen
Kosteneffectief
Veilig op lange termijn
Stap 2 SU-derivaten Gliclazide (voorkeur) Microvasculaire
Glimepridine eindpunten verlagen
Tolbutamide Gunstige bijwerkingsprofiel
Veilig op lange termijn
Gliclazide voorkeur:
Kans op sterfte lager i.v.m.
andere SU-derivaten
Gebruiksgemak
Stap 3 Insuline Insuline, isofaan Isofaan voorkeur:
(voorkeur) Geen twijfel over
Insuline, glargine veiligheid
Insuline detemir Prijsverschil i.v.m. andere
insulines
Stap 4: DPP4-remmer Sitagliptine Alternatief gebruiken als:
alternatief Linagliptine Hb1Ac waarde <
Vildagliptine 15mmol/mol boven de
streefwaarde
BMI < 30 kg/m2
BMI 30-35 kg/m2
Zwaar tegen spuiten
Vermijden hypoglykemie
Stap 5: GLP1-agonist Dulaglutide Alternatief gebruiken als:
alternatief Liraglutide Hb1Ac waarde <
Semaglutide 15mmol/mol boven de
Lixisenatide streefwaarde
BMI ≥ 35 kg/m2
Patiënten met zeer hoog risico
Stap 1 SGLT2-remmer Dapagliflozine SGLT2-remmers hebben
Empagliflozine aangetoonde gunstige
Canagliflozine effecten op harde
eindpunten
(cardiovasculair en renaal)
bij patiënten met een zeer
hoog risico op HVZ.
Stap 1: GLP1-agonist Zie stap 4 Zie stap 4
