MK: Geriatrie en oncologie
Hoorcollege 1:
Geriatrische patiënt: iemand met een complex ziektebeeld, gevolg van stoornissen op
lichamelijk, geestelijk en/of sociaal gebied waardoor zelfstandig functioneren en de KVL
wordt negatief beïnvloedt.
Kenmerken:
Verwevenheid van medische-biologische, psychische en sociale factoren
Multimorbiditeit: aanwezigheid van twee of meer chronische aandoeningen, waarbij
de ene aandoening niet meer centraal staat dan de andere.
Polyfarmacie: meer dan 5 verschillende soorten geneesmiddelen voor langdurig
gebruik.
Atypische presentatie:
Verminderde reservefunctie: bijvoorbeeld de nieren
Interindivuele variatie:
Nadruk ligt op herstel en behoud van zelfredzaamheid van de patiënt.
Afname reservecapaciteit:
Afname kwaliteit weefsels
Door verminderde functie van organen
Verminderde capaciteit om te compenseren
Zeker bij of na ziekte is herstel moeilijk
Vocht kan zich op 3 plekken bevinden:
Intracellulair
Interstitieel
Intravasculair
Op een oude leeftijd:
Aging skeletal muscle:
o Sacropenia (verminderde spiermassa)
o Functional impairment
Aging mitochondria:
o Verminderde hoeveelheid mitochondriën
o Mutaties
o Increased apoptosis
o Impaired autophagy
o Impaired biogenesis
Vetweefsel vermeerderd, spierweefsel verminderd, lichaamslengte korter
Gevolg:
Daling energiebehoefte en metabolisme
Verandering verdelingspatroon medicijnen
Vrouwen hebben een verhoogde kans op osteoporose: verminderde botdichtheid
Cascade breakdown: 1 ziektebeeld zorgt voor bijkomende infectie, dat leidt tot de dood.
, Farmacotherapie en veroudering:
Verandering farmacokinetiek
o Wat doet het lichaam met het medicijn?
o De principes van ADME
Absorptie
Distributie
Metabolisme
Excretie
Verandering farmacodynamie
o Wat doet het medicijn met het lichaam?
Effecten veroudering:
Effect op kinetiek: voornaamste daling van de metaboliseringssnelheid door de lever. Minder
klaring door de nier.
Effect op dynamiek: omdat er minder aangrijpingspunten zijn (minder receptoren aanwezig)
zijn ouderen gevoeliger voor medicatie met name bij medicatie die zijn aangrijpingspunt heeft
op het centrale zenuwstelsel en het cardiovasculaire systeem.
Oog:
Oorzaak glaucoom: verhoogde oogdruk omdat vocht niet weg kan.
Behandeling: oogdruppels om druk te verlagen
Preventieve maatregel: regelmatige oogcontroles
Meest voorkomende vorm cataract: leeftijdgebonden cataract
Symptomen: wazig zicht, verminderd kleurenzicht, verhoogde gevoeligheid voor licht
Behandeling: chirurgische verwijdering van de troebele lens
Oorzaak natte maculadegeneratie: abnormale bloedvaten onder macula
Functie macula: zorgen voor scherp zicht en kleurwaarneming
Risicofactor: leeftijd
Meest voorkomende vorm: leeftijdgebonden maculadegeneratie
Oor:
Presbyacusis:
Een vorm van gehoorverlies die optreedt als gevolg van veroudering.
Symptomen: geleidelijk gehoorverlies, moeite met het verstaan van spraak, tinnitus
Diagnose: audio metrische tests en gehooronderzoek
Risicofactoren: leeftijd, blootstelling aan lawaai, genetische aanleg
Behandelingen: hoortoestellen, cochleaire implantaten, spraaktherapie
Voorkomen: beperk blootstelling aan lawaai, draag gehoorbescherming en vermijd
ototoxische medicijnen
Complicaties: sociale isolatie, depressie, verminderde levenskwaliteit
Prognose: het gehoorverlies neemt geleidelijk toe, maar kan worden beheerd met
hoortoestellen en andere hulpmiddelen
Oorzaken: veroudering, schade aan de haarcellen in het binnenoor, verminderde bloedtoevoer
naar het binnenoor
Gradaties: mild, matig, ernstig, diep (niet nodig om te weten)
Hoorcollege 1:
Geriatrische patiënt: iemand met een complex ziektebeeld, gevolg van stoornissen op
lichamelijk, geestelijk en/of sociaal gebied waardoor zelfstandig functioneren en de KVL
wordt negatief beïnvloedt.
Kenmerken:
Verwevenheid van medische-biologische, psychische en sociale factoren
Multimorbiditeit: aanwezigheid van twee of meer chronische aandoeningen, waarbij
de ene aandoening niet meer centraal staat dan de andere.
Polyfarmacie: meer dan 5 verschillende soorten geneesmiddelen voor langdurig
gebruik.
Atypische presentatie:
Verminderde reservefunctie: bijvoorbeeld de nieren
Interindivuele variatie:
Nadruk ligt op herstel en behoud van zelfredzaamheid van de patiënt.
Afname reservecapaciteit:
Afname kwaliteit weefsels
Door verminderde functie van organen
Verminderde capaciteit om te compenseren
Zeker bij of na ziekte is herstel moeilijk
Vocht kan zich op 3 plekken bevinden:
Intracellulair
Interstitieel
Intravasculair
Op een oude leeftijd:
Aging skeletal muscle:
o Sacropenia (verminderde spiermassa)
o Functional impairment
Aging mitochondria:
o Verminderde hoeveelheid mitochondriën
o Mutaties
o Increased apoptosis
o Impaired autophagy
o Impaired biogenesis
Vetweefsel vermeerderd, spierweefsel verminderd, lichaamslengte korter
Gevolg:
Daling energiebehoefte en metabolisme
Verandering verdelingspatroon medicijnen
Vrouwen hebben een verhoogde kans op osteoporose: verminderde botdichtheid
Cascade breakdown: 1 ziektebeeld zorgt voor bijkomende infectie, dat leidt tot de dood.
, Farmacotherapie en veroudering:
Verandering farmacokinetiek
o Wat doet het lichaam met het medicijn?
o De principes van ADME
Absorptie
Distributie
Metabolisme
Excretie
Verandering farmacodynamie
o Wat doet het medicijn met het lichaam?
Effecten veroudering:
Effect op kinetiek: voornaamste daling van de metaboliseringssnelheid door de lever. Minder
klaring door de nier.
Effect op dynamiek: omdat er minder aangrijpingspunten zijn (minder receptoren aanwezig)
zijn ouderen gevoeliger voor medicatie met name bij medicatie die zijn aangrijpingspunt heeft
op het centrale zenuwstelsel en het cardiovasculaire systeem.
Oog:
Oorzaak glaucoom: verhoogde oogdruk omdat vocht niet weg kan.
Behandeling: oogdruppels om druk te verlagen
Preventieve maatregel: regelmatige oogcontroles
Meest voorkomende vorm cataract: leeftijdgebonden cataract
Symptomen: wazig zicht, verminderd kleurenzicht, verhoogde gevoeligheid voor licht
Behandeling: chirurgische verwijdering van de troebele lens
Oorzaak natte maculadegeneratie: abnormale bloedvaten onder macula
Functie macula: zorgen voor scherp zicht en kleurwaarneming
Risicofactor: leeftijd
Meest voorkomende vorm: leeftijdgebonden maculadegeneratie
Oor:
Presbyacusis:
Een vorm van gehoorverlies die optreedt als gevolg van veroudering.
Symptomen: geleidelijk gehoorverlies, moeite met het verstaan van spraak, tinnitus
Diagnose: audio metrische tests en gehooronderzoek
Risicofactoren: leeftijd, blootstelling aan lawaai, genetische aanleg
Behandelingen: hoortoestellen, cochleaire implantaten, spraaktherapie
Voorkomen: beperk blootstelling aan lawaai, draag gehoorbescherming en vermijd
ototoxische medicijnen
Complicaties: sociale isolatie, depressie, verminderde levenskwaliteit
Prognose: het gehoorverlies neemt geleidelijk toe, maar kan worden beheerd met
hoortoestellen en andere hulpmiddelen
Oorzaken: veroudering, schade aan de haarcellen in het binnenoor, verminderde bloedtoevoer
naar het binnenoor
Gradaties: mild, matig, ernstig, diep (niet nodig om te weten)
