HERK. INLEIDING IN DE PSYCHOLOGIE 1.1a
Factsheet brightspace: toetsstof
Studievragen beantwoorden
Hoorcollege 1
Naaldfobie: angst of paniekaanval bij het zien van een naald.
Injectie leidt tot:
Flauwvallen
Lage bloeddruk
Zwakke hartslag
Hartstilstand
6 (eigenlijk 5) perspectieven:
Biologische perspectief
o Gedrag wordt verklaard door functioneren van genen,
hersenen, zenuwstelsel, hormoonstelsel
Cognitieve perspectief
o Gedrag wordt bepaald door interpretaties/gedachtes over onze
omgeving.
o Het is niet de naald die de angst veroorzaakt, maar de
gedachten over de naald.
Behavioristische perspectief
o Gedrag ontstaat als reactie op stimuli uit de omgeving
o Angst is aangeleerd door een negatieve ervaring met naalden
(conditionering)
Ontwikkelingsperspectief
o Gedrag wordt bepaald door interactie tussen erfelijke
eigenschappen en onze omgeving.
o Aanleg & omgeving
Socio-culturele perspectief
o Gedrag wordt bepaald door een sociale situatie en/of cultuur
waarin je je bevindt (kracht van de situatie)
o Voorbeeldgedrag van directie omgeving beïnvloedt angst
o Ziekenhuisomgeving/artsen/verpleegkundigen/medepatiënten
in de wachtkamer beïnvloeden angst
o Verschil tussen mannen en vrouwen in hoeverre emoties geuit
mogen/kunnen worden
Gezond verstand-model
Bedreiging cognitieve/emotionele percepties coping beoordeling
feedback loop
Gezondheidsvaardigheden:
De vaardigheden van mensen om informatie over gezondheid te
verkrijgen, te begrijpen, te beoordelen en te gebruiken bij het nemen van
gezondheid gerelateerde beslissingen.
In het dagelijks leven hebben mensen die gezondheidsvaardig zijn o.a.
moeite met:
, Medicijnen op de juiste manier innemen
De weg vinden in het ziekenhuis
Zoeken op het internet
Brieven en mails begrijpen
Folder, websites, formulieren, bijsluiters begrijpen
Gesprekken met zorgverleners voeren
Uitleg en adviezen begrijpen en in praktijk brengen
Wat wel werkt:
Medewerkers moeten kennis en vaardigheden hebben om met
mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden om te gaan
Werk samen met de doelgroep en bestaande netwerken
Communiceer helder en eenvoudig en investeer in begrijpelijk
informatiemateriaal: gebruik filmpjes en verhalen en (eenvoudig)
geschreven materiaal i.p.v. digitale bronnen
Wat is ‘persoonlijkheid’?
Psychologische kenmerken die een zekere continuïteit verlenen aan het
gedrag van een individu in verschillende situaties en op verschillende
momenten.
Dit is deels aangeboren en deels aangeleerd.
Temperament: biologisch bepaalde eigenschappen in de persoonlijkheid
Karaktertrekken: meervoudige, stabiele persoonlijkheidskenmerken
Persoonlijkheid; perspectieven
Volgens de psychoanalyse van Freud waarbij het onbewuste een
grote rol speelt
o Onbewuste verlangens, impulsen, ervaringen uit het verleden
en conflicten bepalen de persoonlijkheid
Id: onbewust, primitieve behoeften, driften en instincten
Superego: normen en waarden; ons geweten
Ego: bewust, rationeel, sluit compromissen tussen het id
en het superego
Volgens de humanistische stroming (Maslow/Rogers)
o Persoonlijkheid wordt bepaald door de behoefte om zich aan te
passen, te groeien, en uit te blinken
o Zelf actualiserende persoonlijkheid, hiërarchie van behoeftes
(Maslow)
o Volledig functionerende persoon (Rogers)
Een zelfbeeld dat positief is en in overeenstemming met
de realiteit
Eigen beperkingen accepteren
Onveranderbare persoonlijkheidskenmerken (big five)
o 5 dominante persoonlijkheidsfactoren (karaktertrekken),
dimensies, waarmee je de persoonlijkheid van iemand kunt
beschrijven (‘meten’)
o Motivationele en emotionele componenten van de
persoonlijkheid
Factsheet brightspace: toetsstof
Studievragen beantwoorden
Hoorcollege 1
Naaldfobie: angst of paniekaanval bij het zien van een naald.
Injectie leidt tot:
Flauwvallen
Lage bloeddruk
Zwakke hartslag
Hartstilstand
6 (eigenlijk 5) perspectieven:
Biologische perspectief
o Gedrag wordt verklaard door functioneren van genen,
hersenen, zenuwstelsel, hormoonstelsel
Cognitieve perspectief
o Gedrag wordt bepaald door interpretaties/gedachtes over onze
omgeving.
o Het is niet de naald die de angst veroorzaakt, maar de
gedachten over de naald.
Behavioristische perspectief
o Gedrag ontstaat als reactie op stimuli uit de omgeving
o Angst is aangeleerd door een negatieve ervaring met naalden
(conditionering)
Ontwikkelingsperspectief
o Gedrag wordt bepaald door interactie tussen erfelijke
eigenschappen en onze omgeving.
o Aanleg & omgeving
Socio-culturele perspectief
o Gedrag wordt bepaald door een sociale situatie en/of cultuur
waarin je je bevindt (kracht van de situatie)
o Voorbeeldgedrag van directie omgeving beïnvloedt angst
o Ziekenhuisomgeving/artsen/verpleegkundigen/medepatiënten
in de wachtkamer beïnvloeden angst
o Verschil tussen mannen en vrouwen in hoeverre emoties geuit
mogen/kunnen worden
Gezond verstand-model
Bedreiging cognitieve/emotionele percepties coping beoordeling
feedback loop
Gezondheidsvaardigheden:
De vaardigheden van mensen om informatie over gezondheid te
verkrijgen, te begrijpen, te beoordelen en te gebruiken bij het nemen van
gezondheid gerelateerde beslissingen.
In het dagelijks leven hebben mensen die gezondheidsvaardig zijn o.a.
moeite met:
, Medicijnen op de juiste manier innemen
De weg vinden in het ziekenhuis
Zoeken op het internet
Brieven en mails begrijpen
Folder, websites, formulieren, bijsluiters begrijpen
Gesprekken met zorgverleners voeren
Uitleg en adviezen begrijpen en in praktijk brengen
Wat wel werkt:
Medewerkers moeten kennis en vaardigheden hebben om met
mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden om te gaan
Werk samen met de doelgroep en bestaande netwerken
Communiceer helder en eenvoudig en investeer in begrijpelijk
informatiemateriaal: gebruik filmpjes en verhalen en (eenvoudig)
geschreven materiaal i.p.v. digitale bronnen
Wat is ‘persoonlijkheid’?
Psychologische kenmerken die een zekere continuïteit verlenen aan het
gedrag van een individu in verschillende situaties en op verschillende
momenten.
Dit is deels aangeboren en deels aangeleerd.
Temperament: biologisch bepaalde eigenschappen in de persoonlijkheid
Karaktertrekken: meervoudige, stabiele persoonlijkheidskenmerken
Persoonlijkheid; perspectieven
Volgens de psychoanalyse van Freud waarbij het onbewuste een
grote rol speelt
o Onbewuste verlangens, impulsen, ervaringen uit het verleden
en conflicten bepalen de persoonlijkheid
Id: onbewust, primitieve behoeften, driften en instincten
Superego: normen en waarden; ons geweten
Ego: bewust, rationeel, sluit compromissen tussen het id
en het superego
Volgens de humanistische stroming (Maslow/Rogers)
o Persoonlijkheid wordt bepaald door de behoefte om zich aan te
passen, te groeien, en uit te blinken
o Zelf actualiserende persoonlijkheid, hiërarchie van behoeftes
(Maslow)
o Volledig functionerende persoon (Rogers)
Een zelfbeeld dat positief is en in overeenstemming met
de realiteit
Eigen beperkingen accepteren
Onveranderbare persoonlijkheidskenmerken (big five)
o 5 dominante persoonlijkheidsfactoren (karaktertrekken),
dimensies, waarmee je de persoonlijkheid van iemand kunt
beschrijven (‘meten’)
o Motivationele en emotionele componenten van de
persoonlijkheid
