Samenvattingen Interne Privaatrechtsgeschiedenis

Europese en Belgische Privaatrechtsgeschiedenis

Intern recht

LES 1 – 28/09

Externe rechtsgeschiedenis: context waarin ‘R ° – historisch – slides met audio

- 7 punten

Intern recht: over rechtsregels – moeilijker – in auditorium

- 13 punten

Gastcollege

- Bonusvraag
- 23/11 om 16:00: geen les in voormiddag

INTERN RECHT

- PERSONEN- EN FAMILIERECHT
o INLEIDING*
o RECHTSBEKWAAMHEID
 VRIJ/ONVRIJ
 Slavernij bij de Romeinen
 Horigheid
 BEVOORRECHT/NIET-BEVOORRECHT
 ADEL
 CLERUS
 VREEMDELINGEN

BIJ DE ROMEINEN

NA DE ROMEINEN

Wie is vreemdeling?

Inboorling worden

Statuut vreemdeling

o HANDELINGSBEKWAAMHEID
 VROUWEN
 INLEIDING
 VOOR NAPOLEON
 PRIVAATRECHT
Ongehuwde vrouw
Romeinen
Germanen en vroege ME
Late ME en MT
Franse Revolutie
Conclusie
Gehuwde vrouw
Romeinen
Van de Germanen tot 1804
Franse Revolutie
 OVERIGE RECHTSTAKKEN
 VANAF NAPOLEON

1

, Napoleontisch model
??? eeuw: succes Napoleontische model
De mislukkingen van Laurent en Popelin
Beperkte verwezenlijkingen eerste golf feminisme ca. 1900
Interbellum: voor- en achteruitgang
WOII?
De doorbraak rond ‘70
Het recht als vriend i.p.v. vijand
Een nieuwe uitdaging voor de toekomst
Besluit

 KIND
 MEERDERJARIGHEID
 AFSTAMMINGADOPTIE
 VADERLIJKE/OUDERLIJKE MACHT/GEZAG
 BEGRIPPEN*
 ROMEINSE PATRIA POTESTAS
 Begrip
 Inhoud
 NA DE ROMEINEN
 Verplichtingen
 Rechten
 BURGERLIJK WETBOEK
 NA 1804
 VOOGDIJ: niet kennen
 RODE DRAAD
o DE RECHTSPERSOON
o DE FAMILIE
 BEGRIP
 ROMEINEN: HUWELIJK = SOCIAAL FEIT
 GERMANEN: HUWELIJK = JURIDISCH, GEEN CONTRACT
 HET KERKELIJK HUWELIJKSRECHT
 DE KERK EN HET HUWELIJK: CONTRACT
 VOOR TRENTE: CONSENSUEEL CONTRACT
 CONSENSUALISME  FORMALISME
 VEREISTEN VOOR EEN GELDIG HUWELIJK
 HET VERZET VAN DE FAMILIE
 NA TRENTE: PLECHTIG CONTRACT
 HET BURGERLIJK HUWELIJK
 21ste EEUW: HOMOHUWELIJK EN CRISIS
 BBW
o HET HUWELIJK
- ZAKENRECHT
o INLEIDENDE BEGRIPPEN
 HEDENDAAGSE TERMEN EN BBW
 VERGELIJKING ROMEINS EN HUIDIG RECHT
 ACTIONES IN REM EN ZAKELIJKE RECHTEN
 SOORTEN ZAKEN
- VERBINTENISSENRECHT
o INLEIDING
o CLASSIFICATIE BRONNEN VERBINTENISSEN
o CONTRACTENRECHT
 INLEIDING

2

,  BEGRIPPEN
 ALGEMEEN V. BIJZONDER CONTRACTENRECHT
 ALGEMEEN CONTRACTENRECHT
 DE WILSLEER
 PRE-CONTRACTUELE FASE
 CONTRACTSLUITING: FORMALISME <> CONSENSUALISME
 VOORWAARDEN GELDIG CONTRACT
 UITVOERING EN INTERPRETATIE
 WANPRESTATIE
 UITDOVEN VERBINTENIS
 VERTEGENWOORDIGING EN LASTGEVING
 EXCURSUS




Personen- en familierecht


3

, Inleiding

- Enge zin: Rechtspositie van het individu (minderjarig/meerderjarig), relaties tot anderen
- Brede zin
- Niet in geld waardeerbare rechten

Cf. Vermogensrecht

- Wel in geld waardeerbare rechten
- Grote invloed Romeinen

Basisbegrippen – 19e eeuw

Rechtssubjecten: mensen met rechten en verplichtingen

- Uitz.: RPN

Rechtsobjecten: dingen zonder rechten of verplichtingen

- Uitz.: dieren, bomen,…

Juridische persoonlijkheid

- Rechtsbekwaamheid: hebben van rechten
- Handelingsbekwaam: uitoefening rechten

Feiten – rechtsfeiten – rechtshandelingen

Staat van personen

- Nu: iedereen is vrij en gelijk
- Vroeger (<1795): niet iedereen gelijk en vrij
o Cf. Art 1 Dec des lois

RECHTSBEKWAAMHEID

Vrijheid, slavernij, vreemdelingen,… niet bekeken

HANDELINGS(ON)BEKWAAMHEID

- Uitzonderingen: leeftijd, geslacht
o Geslacht was vroeger een onderscheidingscriterium
o Art. 212 oud BW: huwelijk verandert niks aan handelingsbekwaamheid
o Reden: vroeger wel van vrouwen; verloren

De vrouw

- Marie Popelin (feministe)
- Eerste vrouw met rechtendiploma (doctor) en wil advocaat worden
o Geweigerd  naar rechtbank  geweigerd
o Argumenten weigering zijn belachelijk: “de vrouw hoort thuis aan de haard”
- Veel realisaties
o Eerste wereldcongres voor vrouwen

Waarom juridische discriminatie voor vrouwen?

- Mentaliteit was anders (vrouwonvriendelijk)
- Discriminatie door natuur
o Spiermassa
o Zwangerschap + geen voorbehoedsmiddelen
 Cijfers besproken sterfte bij bevalling

4