,LES 1: VEILIGHEID ALS SEMANTISCH SLEEPNET 4
EXAMEN 4
DOELSTELLINGEN 4
LES 2: VERBAND MET SOCIOGENESE VAN DE ANGST 5
EVEN HERHALEN – LES 1 IN VERBAND MET SOCIOGENESE VAN DE ANGST 6
DE TWAALF LAATMODERNE TRANSFORMATIES IN DE CRIMINOLOGIE (I) 7
DE TWAALF VERANDERINGEN EN BELEIDSSCHIZOFRENIE VERKLAARD 8
DE (ONHOUDBARE) MYTHE VAN DE SOEVEREINE VEILIGHEIDSSTAAT 8
AANPASSINGSSTRATEGIE VS ONTKENNINGSSTRATEGIE/ACTING OUT !!! 8
DE TWEE CRIMINOLOGISCHE ‘NARRATIEVEN’ VAN DE LAATMODERNITEIT 9
ENKELE ACTUELE ILLUSTRATIES AAN WEERSZIJDEN VAN HET SPECTRUM 10
DE PARADOXEN VAN VEILIGHEID ALS EEN ONOMSTREDEN BELEIDSOPTIE 11
ZES VEILIGHEIDSPARADOXEN DIE EVIDENTIE VEILIGHEID WEERSPREKEN 12
VOORBEELDEN VAN MEERKEUZEVRAGEN OP HET EXAMEN IN JANUARI 14
LES 3: GEZICHTSHERKENNINGSTECHNOLOGIE ALS BESCHERMING VAN OF BEDREIGING VOOR DE
MENSENRECHTEN 16
INLEIDING 17
EU-REGULERING: EU-HANDVEST 18
EVRM 26
ENKELE PROEFPROJECTEN IN BELGIË 27
VARIANT: GEDRAGSHERKENNINGSCAMERA’S 29
GEZICHTSHERKENNING OMZEILEN? 30
LES 4: VEILIGHEID, TERRORISME EN MENSENRECHTEN 31
EVEN HERHALEN: STRAFRECHT ALS EEN INSTRUMENT VAN BEHEERSING 31
ENKELE VOORBEELDEN VAN ‘ACTING OUT’ IN RELATIE TOT TERRORISME 31
KORTE GESCHIEDENIS EN (POGING TOT) DEFINITIE VAN TERRORISME 32
DEFINIËRING 33
LANDEN EN TERRORISTISCHE TACTIEKEN: KUNNEN LANDEN OOK TERRORISME PLEGEN? 35
TERREURBESTRIJDING 36
VOORBEELDEN VAN MEERKEUZEVRAGEN OP HET EXAMEN IN JANUARI 37
LES 5: GASTCOLLEGE: DE DUIVEL IN ELK VAN ONS – CHRISTOPHE BUSCH 38
INTRODUCTIE 38
CENTRALE THEMA'S 38
BELANGRIJKE CASESTUDIES EN PERSONEN 38
PARADIGMA'S VAN DADERGEDRAG 39
BELANGRIJKE CONCLUSIES 45
LES 6: DE ETHIEK VAN MENSENRECHTEN (TOEGESPITST OP OORLOG IN GAZA) 46
Veiligheid, terrorisme en mensenrechten 2
,VORIGE LES 46
HUIDIGE LES 46
HANNAH ARENDT EN DE BANALITEIT VAN HET KWAAD 46
UVRM 47
DE SHOAH ALS FUNDEREND VERLEDEN 47
LEGITIMITEIT EN UVRM 48
GESCHIEDENIS VAN MENSENRECHTEN 49
TOTALITARISME EN ANALYSE VAN HET KWAAD 49
ACTUALISERING VAN DE TEKST VAN ARENDT: RECHT OP TERRORISME? 51
LES 7: HET FOLTERVERBOD IN NATIONAAL EN INTERNATIONAAL RECHT 52
VOORAF – HET FOLTERVERBOD IN NATIONAAL EN INTERNATIONAAL RECHT 52
HET FOLTERVERBOD – DE TWEE MOGELIJKE ETHISCHE POSITIES 53
“WREEDHEID” IN DE GESCHIEDENIS VAN DE (WESTERSE) FILOSOFIE 54
FOLTERING – DE VIJF VOORNAAMSTE RECHTVAARDIGINGSGRONDEN 55
VOORBEELDEN VAN MEERKEUZEVRAGEN OP HET EXAMEN IN JANUARI 57
LES 8: (BELGISCH) STRAFRECHTELIJK INSTRUMENTARIUM INZAKE TERRORISME 58
LES 9: GASTCOLLEGE: DE ZWARTE JASMIJN OF DE DWALINGEN VAN EEN LONE ACTOR DOORHEEN
EUROPA (PAUL PONSAERS) 58
ABDESSALEM LASSOUED - IS HIJ EEN LONE ACTOR? 58
HISTORIE AL QAIDA 58
HISTORIE IS 62
AHMED ROUISSI 63
CASE 1: ANIS AMRI 65
CASE 2: ABDEL MAJID TOUIL 66
CASE 3: BRAHIM AOUISSAOUI 66
CASE 4: MOHAMED LAHOUAIEJ BOUHLEL 67
CASE 5: ABELSSALEM LASSOUED 67
CONCLUSIE 69
MOGELIJKE EXAMENVRAGEN 70
PUNTENVERDELING 71
WAT TE KENNEN? 71
Veiligheid, terrorisme en mensenrechten 3
, Les 1: Veiligheid als seman0sch sleepnet
Examen
v De illustra7es in de ppt zijn niet te kennen
v 3-4 vragen voor de teksten (17 punten) Rond elk gastcollege wordt er 1 vraag gesteld.
v Examen: 20 meerkeuzevragen over de 5 te bestuderen teksten + gastcolleges – verhoogde cesuuur (zie info op
canvas) – dit betekent dat je minstens 12 vragen juist moet hebben
v Opnames worden van canvas verwijderd op 31/12 om middernacht
v De teksten die de prof voorziet zijn teksten die stellingen poneren over verschillende disciplines: ze werpen een
bepaalde vraag op.
Ø Sociologische kijk: Garland
Ø Criminologische kijk: Lucia Zedner
Ø Rechtsfilosofische: Lubban
Ø Recht: Sheffler
Doelstellingen
v Trigger warning (!) – veiligheid is controversieel thema – debat wordt vaak in iden7taire verwoordingen gevoerd –
zo zou veiligheid een ’rechts’ thema (hard doorpakken) zijn en ‘laisser faire laisser passer’ een ‘links’ axioma (elke
vorm van geweld hee[ zijn oorsprong in een vorm van depriva7e)
v De democra7sche rechtsstaat is geen links of rechts concept, wel een beschavingsinstrument
v Vlaams Belang scoort bij meest recente verkiezingen het slechtst op voorstellen die passen in de krijtlijnen van een
democra7sche rechtsstaat (op de voet gevolgd door N-VA)
v Linkse par7jen doen het in het algemeen beter – Groen kleurt het meest groen
v Dat betekent niet dat we in de cursus op extreemrechts gaan bashen
v Wel is het een feit dat mensen die op extreemrechts stemmen in feite stemmen voor de a`ouw van
rechtsbescherming
v Deze cursus gaat over publieke veiligheid = de manier waarop een staat maatschappelijke ordening tracht te
bewerkstelligen – afdracht van publieke veiligheid aan private actoren komt vaak voor (maar de uitwerking ervan is
voor een andere cursus)
v Hang naar veiligheid voorbije drie decennia fors toegenomen – subjec7eve veiligheid daalt terwijl objec7eve
veiligheid in aanzienlijke mate piekt (les 1 en 2)
Ø Subjec7eve veiligheid= Hoe veilig voel jij je? - is gekelderd de voorbije 30 jaar.
Ø Objec7eve veiligheid = Hoe veilig is het in werkelijkheid?
v Terrorisme draagt het risico van overschadng in zich – ’terror’ = extreme angst (zie les 4)
Ø Terrorisme= is geen doel op zich, maar dat er achterliggende beweegredenen zijn.
v Veiligheidsindustrie (publiek & privaat) hee[ er alle belang bij om de dreiging en angst te bestendigen (zie les 2)
v Repressie van andersgezinden stuit op minder (interna7onaal) protest als die geframed wordt als strijd tegen
terroristen (zie les 6) – voor democra7sche overheden is het moeilijk om terug te keren op gezege schreden – grote
kans op gezichtsverlies (zie les 8) – wel “morele kosten” van schandalen als Guantanamo bay en Gaza (zie les 7)
Veiligheid, terrorisme en mensenrechten 4
EXAMEN 4
DOELSTELLINGEN 4
LES 2: VERBAND MET SOCIOGENESE VAN DE ANGST 5
EVEN HERHALEN – LES 1 IN VERBAND MET SOCIOGENESE VAN DE ANGST 6
DE TWAALF LAATMODERNE TRANSFORMATIES IN DE CRIMINOLOGIE (I) 7
DE TWAALF VERANDERINGEN EN BELEIDSSCHIZOFRENIE VERKLAARD 8
DE (ONHOUDBARE) MYTHE VAN DE SOEVEREINE VEILIGHEIDSSTAAT 8
AANPASSINGSSTRATEGIE VS ONTKENNINGSSTRATEGIE/ACTING OUT !!! 8
DE TWEE CRIMINOLOGISCHE ‘NARRATIEVEN’ VAN DE LAATMODERNITEIT 9
ENKELE ACTUELE ILLUSTRATIES AAN WEERSZIJDEN VAN HET SPECTRUM 10
DE PARADOXEN VAN VEILIGHEID ALS EEN ONOMSTREDEN BELEIDSOPTIE 11
ZES VEILIGHEIDSPARADOXEN DIE EVIDENTIE VEILIGHEID WEERSPREKEN 12
VOORBEELDEN VAN MEERKEUZEVRAGEN OP HET EXAMEN IN JANUARI 14
LES 3: GEZICHTSHERKENNINGSTECHNOLOGIE ALS BESCHERMING VAN OF BEDREIGING VOOR DE
MENSENRECHTEN 16
INLEIDING 17
EU-REGULERING: EU-HANDVEST 18
EVRM 26
ENKELE PROEFPROJECTEN IN BELGIË 27
VARIANT: GEDRAGSHERKENNINGSCAMERA’S 29
GEZICHTSHERKENNING OMZEILEN? 30
LES 4: VEILIGHEID, TERRORISME EN MENSENRECHTEN 31
EVEN HERHALEN: STRAFRECHT ALS EEN INSTRUMENT VAN BEHEERSING 31
ENKELE VOORBEELDEN VAN ‘ACTING OUT’ IN RELATIE TOT TERRORISME 31
KORTE GESCHIEDENIS EN (POGING TOT) DEFINITIE VAN TERRORISME 32
DEFINIËRING 33
LANDEN EN TERRORISTISCHE TACTIEKEN: KUNNEN LANDEN OOK TERRORISME PLEGEN? 35
TERREURBESTRIJDING 36
VOORBEELDEN VAN MEERKEUZEVRAGEN OP HET EXAMEN IN JANUARI 37
LES 5: GASTCOLLEGE: DE DUIVEL IN ELK VAN ONS – CHRISTOPHE BUSCH 38
INTRODUCTIE 38
CENTRALE THEMA'S 38
BELANGRIJKE CASESTUDIES EN PERSONEN 38
PARADIGMA'S VAN DADERGEDRAG 39
BELANGRIJKE CONCLUSIES 45
LES 6: DE ETHIEK VAN MENSENRECHTEN (TOEGESPITST OP OORLOG IN GAZA) 46
Veiligheid, terrorisme en mensenrechten 2
,VORIGE LES 46
HUIDIGE LES 46
HANNAH ARENDT EN DE BANALITEIT VAN HET KWAAD 46
UVRM 47
DE SHOAH ALS FUNDEREND VERLEDEN 47
LEGITIMITEIT EN UVRM 48
GESCHIEDENIS VAN MENSENRECHTEN 49
TOTALITARISME EN ANALYSE VAN HET KWAAD 49
ACTUALISERING VAN DE TEKST VAN ARENDT: RECHT OP TERRORISME? 51
LES 7: HET FOLTERVERBOD IN NATIONAAL EN INTERNATIONAAL RECHT 52
VOORAF – HET FOLTERVERBOD IN NATIONAAL EN INTERNATIONAAL RECHT 52
HET FOLTERVERBOD – DE TWEE MOGELIJKE ETHISCHE POSITIES 53
“WREEDHEID” IN DE GESCHIEDENIS VAN DE (WESTERSE) FILOSOFIE 54
FOLTERING – DE VIJF VOORNAAMSTE RECHTVAARDIGINGSGRONDEN 55
VOORBEELDEN VAN MEERKEUZEVRAGEN OP HET EXAMEN IN JANUARI 57
LES 8: (BELGISCH) STRAFRECHTELIJK INSTRUMENTARIUM INZAKE TERRORISME 58
LES 9: GASTCOLLEGE: DE ZWARTE JASMIJN OF DE DWALINGEN VAN EEN LONE ACTOR DOORHEEN
EUROPA (PAUL PONSAERS) 58
ABDESSALEM LASSOUED - IS HIJ EEN LONE ACTOR? 58
HISTORIE AL QAIDA 58
HISTORIE IS 62
AHMED ROUISSI 63
CASE 1: ANIS AMRI 65
CASE 2: ABDEL MAJID TOUIL 66
CASE 3: BRAHIM AOUISSAOUI 66
CASE 4: MOHAMED LAHOUAIEJ BOUHLEL 67
CASE 5: ABELSSALEM LASSOUED 67
CONCLUSIE 69
MOGELIJKE EXAMENVRAGEN 70
PUNTENVERDELING 71
WAT TE KENNEN? 71
Veiligheid, terrorisme en mensenrechten 3
, Les 1: Veiligheid als seman0sch sleepnet
Examen
v De illustra7es in de ppt zijn niet te kennen
v 3-4 vragen voor de teksten (17 punten) Rond elk gastcollege wordt er 1 vraag gesteld.
v Examen: 20 meerkeuzevragen over de 5 te bestuderen teksten + gastcolleges – verhoogde cesuuur (zie info op
canvas) – dit betekent dat je minstens 12 vragen juist moet hebben
v Opnames worden van canvas verwijderd op 31/12 om middernacht
v De teksten die de prof voorziet zijn teksten die stellingen poneren over verschillende disciplines: ze werpen een
bepaalde vraag op.
Ø Sociologische kijk: Garland
Ø Criminologische kijk: Lucia Zedner
Ø Rechtsfilosofische: Lubban
Ø Recht: Sheffler
Doelstellingen
v Trigger warning (!) – veiligheid is controversieel thema – debat wordt vaak in iden7taire verwoordingen gevoerd –
zo zou veiligheid een ’rechts’ thema (hard doorpakken) zijn en ‘laisser faire laisser passer’ een ‘links’ axioma (elke
vorm van geweld hee[ zijn oorsprong in een vorm van depriva7e)
v De democra7sche rechtsstaat is geen links of rechts concept, wel een beschavingsinstrument
v Vlaams Belang scoort bij meest recente verkiezingen het slechtst op voorstellen die passen in de krijtlijnen van een
democra7sche rechtsstaat (op de voet gevolgd door N-VA)
v Linkse par7jen doen het in het algemeen beter – Groen kleurt het meest groen
v Dat betekent niet dat we in de cursus op extreemrechts gaan bashen
v Wel is het een feit dat mensen die op extreemrechts stemmen in feite stemmen voor de a`ouw van
rechtsbescherming
v Deze cursus gaat over publieke veiligheid = de manier waarop een staat maatschappelijke ordening tracht te
bewerkstelligen – afdracht van publieke veiligheid aan private actoren komt vaak voor (maar de uitwerking ervan is
voor een andere cursus)
v Hang naar veiligheid voorbije drie decennia fors toegenomen – subjec7eve veiligheid daalt terwijl objec7eve
veiligheid in aanzienlijke mate piekt (les 1 en 2)
Ø Subjec7eve veiligheid= Hoe veilig voel jij je? - is gekelderd de voorbije 30 jaar.
Ø Objec7eve veiligheid = Hoe veilig is het in werkelijkheid?
v Terrorisme draagt het risico van overschadng in zich – ’terror’ = extreme angst (zie les 4)
Ø Terrorisme= is geen doel op zich, maar dat er achterliggende beweegredenen zijn.
v Veiligheidsindustrie (publiek & privaat) hee[ er alle belang bij om de dreiging en angst te bestendigen (zie les 2)
v Repressie van andersgezinden stuit op minder (interna7onaal) protest als die geframed wordt als strijd tegen
terroristen (zie les 6) – voor democra7sche overheden is het moeilijk om terug te keren op gezege schreden – grote
kans op gezichtsverlies (zie les 8) – wel “morele kosten” van schandalen als Guantanamo bay en Gaza (zie les 7)
Veiligheid, terrorisme en mensenrechten 4
