Samenvatting Nederlands 1:
1. WERKWOORDEN
De onvoltooid tegenwoordige tijd (O.T.T.)
Werken:
- Stam (ik werk)
- Stam + t (jij werkt)
- Stam + t (hij / zij werkt)
- Stam + en (wij werken)
- Stam + en (jullie werken)
- Stam + en (zij werken)
!!! Let op bij inversie!
- Bv. Word je morgen 20 jaar?
à Inversie 2e pers. enk. à -t valt weg
à Vgl.: Maak jij à Word jij
- Bv. Wordt je broertje vaak gepest?
à ‘je broertje’ is 3e pers. enk.
à Vgl.: Maakt je broertje à Wordt je broertje
- Bv. Aan de ingang wordt je gevraagd om 1 euro te betalen.
à ‘je’ is hier geen onderwerp maar meewerkend voorwerp
à Aan de ingang wordt er (aan) jou gevraagd …
De onvoltooid verleden tijd (O.V.T.)
‘T KOFSCHIP
§ STAM + TE
De laatste klinker die je hoort (in de inf. voor -en), is een medeklinker van ’t kofschip of
sj-klank.
- Dansen à dans + te à danste
- Lachen à lach + te à lachte
- Misten à mist + te à mistte
- Faxen à fax + te à faxte
1
,§ STAM + DE
De laatste klank die je hoort (in de inf. voor -en), is geen medeklinker van ’t kofschip of
een klinker.
- Huilen à huil + de à huilde
- Plonzen à plons + de à plonsde
- Dubben à dub + de à dubde
- Echoën à echo + de à echode
VERVOEGEN
Dansen: Huilen:
Ik dans-te ik huil-de
Jij dans-te jij huil-de
Hij dans-te hij huil-de
Wij dans-ten wij huil-den
Jullie dans-ten jullie huil-den
Zij dans-ten zij huil-den
De voltooid tegenwoordige tijd (V.T.T.)
’T KOFSCHIP
§ GE + STAM + T
De laatste klank die je hoort (in de inf. voor- en), is een medeklinker van ’t kofschip of sj-
klank.
- Faxen à ge + fax + t à gefaxt
- Surfen à ge + surf + t à gesurft
§ GE + STAM + D
De laatste klank die je hoort (in de inf. voor -en), is geen medeklinker van ’t kofschip of
een klinker.
- Krabben à gekrab + d à gekrabd
- Plonzen à ge + plons + d à geplonsd
- Skiën à ge + ski + d à geskied
Voltooid deelwoord gebruikt als adjectief
Bv. Het brood is gebakken. à het gebakken brood
à Eindigt op een VD op -en, dan verandert er niets aan de schrijfwijze als we het als adj.
gebruiken.
2
,Bv. Het schip is gestrand. à het gestrande schip
à Eindigt een VD op -t / -d, dan voegen we een -e toe als we het als adj. gebruiken. Let op:
blijf de algemene spellingregels verder toepassen:
Bv.
De mannen zijn uitgeput. à de uitgeputte mannen
Ik heb de foto wat vergroot. à de vergrote foto
Hij haatte de leraar. à de gehate leraar
Imperatief of gebiedende wijs
Bv. Te duur gesurft? Word nu abonnee bij Telenet!
à Vgl.: Maak die oefening!
Bv. Wendt u zich tot uw collega!
à Vgl.: Vergist u zich niet!
Bv. Spoed u naar het onthaal
à Vgl.: Vergis u niet!
Sterke werkwoorden
INFINITIEF O.V.T. VOLTOOID DEELWOORD
Afgelasten Gelastte af Afgelast
Bederven Bedierf Bedorven
Bevelen Beval Bevolen
Eten At Gegeten
Graven Groef Gegraven
Hangen Hing Gehangen
Jagen Jaagde (op jacht Gejaagd
Joeg (andere betekenis)
Klagen Klaagde Geklaagd
Kunnen Kon Gekund
Lezen Las Gelezen
Meten Mat Gemeten
Overhalen Haalde over Overhaald
Prijzen (loven) Prees Geprezen
(prijs bepalen) Prijsde Geprijsd
Rijzen Rees Gerezen
Schrikken Schrok Geschrokken
Skiën Skiede geskied
Slaan Sloeg Geslagen
3
, Steken Stak Gestoken
Stofzuigen Stofzuigde Gestofzuigd
Varen Voer Gevaren
Vragen Vroeg Gevraagd
Willen Wilde / wou Gewild
Engelse werkwoorden
Tegenwoordige tijd
Bv. Hij downloadt vaak muziek.
à 3e pers. enk. = stam + t
Bv. Hij breakdancet graag.
à Stam = (to) dance
Verleden tijd
Bv. Hij stagedivede terwijl zij beatboxte.
à V-klank ≠ ’t kofschip, dus stam + de à stagedive + de
Bv., Neen, hij deletete het gisteren.
à T-klank = ’t kofschip à stam + te
à (to) delete + te à hij deletete
Voltooid deelwoord
Bv. Heb jij dat bestand gedeletet?
à T-klank = in ’t kofschip, dus … ge + stam + t
à Ge + delete + t à gedeletet
Bv. Ik heb nog voor Vitaya gefreelancet.
à S-klank = ’t kofschip
à Ge + freelance + t à gefreelancet
Moeilijke gevallen 1
Bv. Nicole en Hugo hebben veel gecruised / gecruiset.
Andere werkwoorden:
à Cruisen kan je op 2 manieren uitspreken: - (re)leasen
- S-klank = ’t kofschip à ge + cruise + t - Golfen
- Z-klank ≠ ’t kofschip à ge + cruise + d - Briefen
- Surfen
4
1. WERKWOORDEN
De onvoltooid tegenwoordige tijd (O.T.T.)
Werken:
- Stam (ik werk)
- Stam + t (jij werkt)
- Stam + t (hij / zij werkt)
- Stam + en (wij werken)
- Stam + en (jullie werken)
- Stam + en (zij werken)
!!! Let op bij inversie!
- Bv. Word je morgen 20 jaar?
à Inversie 2e pers. enk. à -t valt weg
à Vgl.: Maak jij à Word jij
- Bv. Wordt je broertje vaak gepest?
à ‘je broertje’ is 3e pers. enk.
à Vgl.: Maakt je broertje à Wordt je broertje
- Bv. Aan de ingang wordt je gevraagd om 1 euro te betalen.
à ‘je’ is hier geen onderwerp maar meewerkend voorwerp
à Aan de ingang wordt er (aan) jou gevraagd …
De onvoltooid verleden tijd (O.V.T.)
‘T KOFSCHIP
§ STAM + TE
De laatste klinker die je hoort (in de inf. voor -en), is een medeklinker van ’t kofschip of
sj-klank.
- Dansen à dans + te à danste
- Lachen à lach + te à lachte
- Misten à mist + te à mistte
- Faxen à fax + te à faxte
1
,§ STAM + DE
De laatste klank die je hoort (in de inf. voor -en), is geen medeklinker van ’t kofschip of
een klinker.
- Huilen à huil + de à huilde
- Plonzen à plons + de à plonsde
- Dubben à dub + de à dubde
- Echoën à echo + de à echode
VERVOEGEN
Dansen: Huilen:
Ik dans-te ik huil-de
Jij dans-te jij huil-de
Hij dans-te hij huil-de
Wij dans-ten wij huil-den
Jullie dans-ten jullie huil-den
Zij dans-ten zij huil-den
De voltooid tegenwoordige tijd (V.T.T.)
’T KOFSCHIP
§ GE + STAM + T
De laatste klank die je hoort (in de inf. voor- en), is een medeklinker van ’t kofschip of sj-
klank.
- Faxen à ge + fax + t à gefaxt
- Surfen à ge + surf + t à gesurft
§ GE + STAM + D
De laatste klank die je hoort (in de inf. voor -en), is geen medeklinker van ’t kofschip of
een klinker.
- Krabben à gekrab + d à gekrabd
- Plonzen à ge + plons + d à geplonsd
- Skiën à ge + ski + d à geskied
Voltooid deelwoord gebruikt als adjectief
Bv. Het brood is gebakken. à het gebakken brood
à Eindigt op een VD op -en, dan verandert er niets aan de schrijfwijze als we het als adj.
gebruiken.
2
,Bv. Het schip is gestrand. à het gestrande schip
à Eindigt een VD op -t / -d, dan voegen we een -e toe als we het als adj. gebruiken. Let op:
blijf de algemene spellingregels verder toepassen:
Bv.
De mannen zijn uitgeput. à de uitgeputte mannen
Ik heb de foto wat vergroot. à de vergrote foto
Hij haatte de leraar. à de gehate leraar
Imperatief of gebiedende wijs
Bv. Te duur gesurft? Word nu abonnee bij Telenet!
à Vgl.: Maak die oefening!
Bv. Wendt u zich tot uw collega!
à Vgl.: Vergist u zich niet!
Bv. Spoed u naar het onthaal
à Vgl.: Vergis u niet!
Sterke werkwoorden
INFINITIEF O.V.T. VOLTOOID DEELWOORD
Afgelasten Gelastte af Afgelast
Bederven Bedierf Bedorven
Bevelen Beval Bevolen
Eten At Gegeten
Graven Groef Gegraven
Hangen Hing Gehangen
Jagen Jaagde (op jacht Gejaagd
Joeg (andere betekenis)
Klagen Klaagde Geklaagd
Kunnen Kon Gekund
Lezen Las Gelezen
Meten Mat Gemeten
Overhalen Haalde over Overhaald
Prijzen (loven) Prees Geprezen
(prijs bepalen) Prijsde Geprijsd
Rijzen Rees Gerezen
Schrikken Schrok Geschrokken
Skiën Skiede geskied
Slaan Sloeg Geslagen
3
, Steken Stak Gestoken
Stofzuigen Stofzuigde Gestofzuigd
Varen Voer Gevaren
Vragen Vroeg Gevraagd
Willen Wilde / wou Gewild
Engelse werkwoorden
Tegenwoordige tijd
Bv. Hij downloadt vaak muziek.
à 3e pers. enk. = stam + t
Bv. Hij breakdancet graag.
à Stam = (to) dance
Verleden tijd
Bv. Hij stagedivede terwijl zij beatboxte.
à V-klank ≠ ’t kofschip, dus stam + de à stagedive + de
Bv., Neen, hij deletete het gisteren.
à T-klank = ’t kofschip à stam + te
à (to) delete + te à hij deletete
Voltooid deelwoord
Bv. Heb jij dat bestand gedeletet?
à T-klank = in ’t kofschip, dus … ge + stam + t
à Ge + delete + t à gedeletet
Bv. Ik heb nog voor Vitaya gefreelancet.
à S-klank = ’t kofschip
à Ge + freelance + t à gefreelancet
Moeilijke gevallen 1
Bv. Nicole en Hugo hebben veel gecruised / gecruiset.
Andere werkwoorden:
à Cruisen kan je op 2 manieren uitspreken: - (re)leasen
- S-klank = ’t kofschip à ge + cruise + t - Golfen
- Z-klank ≠ ’t kofschip à ge + cruise + d - Briefen
- Surfen
4
