Samenvatting Ondernemingsrecht

ONDERNEMINGSRECHT
DEEL 1 – ALGEMENE INLEIDING TOT HET RECHT
H1 – INLEIDING TOT HET RECHT
1 WAT IS RECHT?
1.1 RECHT
= een geheel van regels die beogen het menselijke samenleven te ordenen en die door een
(overheids)gezag worden afgedwongen.

- “Een geheel van regels”: voorschrift over hoe je mag/moet handelen
- “Het menselijke samenleven te ordenen”: de regels voor het samenleven vastleggen
o Aanwezigheid van min. 1 andere persoon (bv; op eiland)
- “Afgedwongen door de overheid”: sanctie en dwang door ‘gewapende macht’ |
met een rechtsregel staat op het einde van de rit altijd een politieagent

1.2 CONCEPTEN
1.2.1 OBJECTIEF & SUBJECTIEF RECHT


Objectief recht Subjectief recht
= geheel van rechtsregels die op een bepaald = de concrete aanspraak/ bevoegdheden die
ogenblik in een bepaalde samenleving gelden een individu aan het objectief recht ontleent

 Van buitenaf  Van binnenuit
 Een specifiek persoon die recht op iets
heeft


1.2.2 POSITIEF RECHT
= rechtsregels zoals die op een bepaald ogenblik in de samenleving gelden – Het recht zoals het is

- Naargelang standpunt positief of negatief

<-> ideëel recht; hoe het recht zou moeten zijn volgend bepaalde mensen, groeperingen,… (religieuze
rechtssystemen kunnen soms ook in strijd zijn met het P.R) [in theocratie – I.R. en P.R. vallen samen]




2

,1.2.3 DWINGENDE EN WILSAANVULLENDE RECHTSREGELS
Dwingende rechtsregels Wilsaanvullende rechtsregels
= Voorschriften die dwingend van toepassing = rechtsregels indien partijen geen andere
zijn, ongeacht wil betrokkenen keuze hebben gemaakt
= Gebiedende of verbiedende rechtsregels = suppletieve rechtsregels
- Regels van openbare orde - Indien overeenkomst geen specifieke
o ALTIJD naleven afspraken bevat
o Bv; moord mag niet, nooit - Voorschrift dat met sancties en dwang
door overheid werkt
- Regels van dwingend recht - Toepassingsvoorwaarden; partijen
o Ter bescherming van de wijken er niet van af
zwakkere partij


2 INDELING VAN HET RECHT
2.1 PUBLIEK EN PRIVAATRECHT


Publiekrecht Privaatrecht
= verhouding tussen burgers en overheid, = verhouding tussen burgers onderling en
organisatie en werking overheid werking privaatrechtelijke org. van burgers (bv;
= bevat regeling en bescherming algemeen vennootschap,…)
belang = regelt private belangen burgers
- Verticaliteit (= overheid maakt - Horizontaliteit
rechtsregels en dwingt ze af) - Overheid treedt regulerend op via
dwingende regels (voor algemeen
belang)


Economische recht = hybride:

- Kenmerken privaatrecht
o Bv; prijsreglementering, mededingingsrecht

- Kenmerken publiekrecht
o Bv; handelsagentuur, distributieovereenkomsten


2.2 INDELING RECHT IN RECHTSTAKKEN


Rechtstak = geheel van regels die een welbepaald domein van het recht betreffen

= groep regels met betrekking tot een welbepaald aspect van maatschappelijke ordening



PUBLIEKRECHT


1. Staatsrecht
= basisregels, indeling van de Staat zoals geregeld in Grondwet



2

, 2. Bestuursrecht
= organisatie en werking “het bestuur” / “de administratie”, uitvoerende macht op diverse
overheidsniveaus

3. Strafrecht & strafprocesrecht (= hoe strafprocedure verloopt)
= wat strafbaar is + welke straffen

4. Fiscaal recht
= verschuldigde belastingen, procedure van vaststelling en inning belastingen

5. Internationaal publiekrecht = regels die gelden tussen staten of uitgevaardigd door
internationale organisatie waaraan staten zekere bevoegdheden hebben overgedragen.

a. Volkenrecht = regels die gelden tussen staten (bv; diplomatieke immuniteit,
oorlogsvoering)
b. Supranationaal recht = uitgevaardigd door internationale organisatie waaraan staten
zekere bevoegdheden hebben overgedragen (bv; Europese Unie)



PRIVAATRECHT


1. Burgerlijk recht = basisverhoudingen tussen burgers onderling op vlak van private relaties
regelen
a. Personen- en familierecht
b. Zakenrecht
c. Verbintenissenrecht

2. Ondernemingsrecht = Rechtsregels die ondernemingen, en specifieke vormen daarvan,
3. Vennootschapsrecht vennootschappen, regelen

4. Gerechtelijk (privaat)recht = regelt de privaatrechtelijke gerechtelijke procedures (bv; hoe
hoven en rechtbanken georganiseerd zijn)

5. Internationaal privaatrecht



3 BRONNEN VAN RECHT
3.1 INLEIDING
Formele rechtsbronnen = de vehikels die de rechtsregels bevatten, de uiterlijke verschijningsvormen
waaronder het geldende recht zich voordoet (bv; Belgisch Strafwetboek)

 ‘echte’ rechtsbron ; overheid kan sanctioneren of dwingen




2

, BRONNEN

- De wet
- De algemene rechtsbeginselen
- De gewoonte
- De rechtspraak
- De rechtsleer

Materiële rechtsbronnen = een bron die de inhoud van een rechtsregel verklaart, die de rechtsregel
geïnspireerd heeft – verklaring waarom een regel zo is en niet anders (bv; Romeinse recht,
christelijke godsdienst)

[Napoleontische codificaties = wetboeken bundelen van rechtsregels]



3.2 DE WET
3.2.1 INLEIDING
= Elke rechtsregel van algemeen en duurzame aard die door een bevoegde overheid wordt
uitgedragen

- Algemeen: op iedereen van toepassing
- Duurzaam: de regel geldt voor onbepaalde tijd


Materiële wet Formele wet
= wet in de ruime betekenis = wet in de enge betekenis
= sensu lato = sensu stricto
- Bevat rechtsregels van algemene en - Aktes die ook effectief de titel wet
duurzame aard afkomstig van eender dragen
welke bevoegde overheid - Aktes van de federale wetgevende
macht
- Meeste formele wetten zijn ook
materiële wetten (UITZ. Iemand de
Belgische nationaliteit toekennen,
jaarlijkse begrotingswet)


3.2.2 VERSCHILLENED SOORTEN NORMEN ALS WET IN DE MATERIËLE
BETEKENIS
3.2.2.1 INTERNATIONALE NORMEN
= normen op internationaal niveau, dus niet enkel binnen de rechtsorde van 1 staat

- Burgers kunnen er rechtsreeks op beroepen in de interne rechtsorde

Rechtstreeks werking Zonder rechtstreekse werking
- Rechten afdwingen bij een Belgische - België kan zicht enkel als staat
rechter verbinden om zaken wel/niet te doen
- Verdragen met betrekking tot - Kunnen niet rechtstreeks ingeroepen
mensenrecht of ter bescherming van worden door burger
bepaalde groepen
Bv; handelsverdrag tussen België en een staat
Bv; conventie van Genève



2