ONDERNEMINGSRECHT: ECONOMISCH
RECHT
DEEL I: FUNDAMENTELE ELEMENTEN VAN HET ECONIMISCH RECHT
HOOFDSTUK 1: INFO EN BRONNEN VAN HET ECONOMISCH RECHT (LES 1)
Lex generalis = algemeen burgerlijk recht.
Lex specialis = bijzonder en afwijkend recht
WOORDENLIJST
Verdrag Tussen twee of meer staten opgestelde overeenkomsten of contracten.
Richtlijn Richtlijnen moeten verplicht opgenomen worden en verwerkt worden in
de Nationale wetgeving.
Verordening Bevatten een algemene en volledige reglementering die rechtstreeks van
toepassing is in alle lidstaten.
Besluit Bevatten bijzondere besluiten die alleen op de uitdrukkelijk aangeduide
bestemmeling (staten, ondernemingen, personen), van toepassing zijn.
Rechtspraak Geheel van beslissingen uitgesproken door diverse rechtscolleges.
Gewoontes Gebaseerd op bepaalde en herhaalde handelswijzen die als algemeen
verbindend worden aanvaard.
Rechtsleer Geheel van studies geschreven door rechtsgeleerden (verschijnen in
tijdschriften en juridische boeken).
WETGEVING
HET INTERNATIONALE RECHT
- Verdragen tussen landen.
- Geconsulteerd via www.eur-lex.europa.eu
HET TRADITIONELE INTERNATIONALE RECHT
DE EUROPESE UNIE
Þ Rechtsregels uitgevaardigd door supranationale politieke instellingen.
Het Europees parlement en de Raad van de Europese Unie zijn de wetgevende organen van de EU.
• Initiatiefrecht om wetgeving voor te stellen berust enkel en alleen bij de Europese Commissie.
Binnen de Europese Unie bestaan er 3 wetgevende instrumenten:
1
, 1. De richtlijnen: rechtsregels die door de nationale overheid van de lidstaten verplicht moeten
worden opgenomen en verwerkt in de eigen wetgeving.
2. De verordeningen: bevatten een algemene en volledige reglementering die rechtsreeks van
toepassing is in alle lidstaten.
3. De besluiten: bevatten bijzondere besluiten die enkel op de uitdrukkelijk aangeduide
bestemmeling van toepassing zijn.
DE NATIONALE WETGEVING
• WER = het wetboek van Economisch recht (federale wetten).
• Het wetboek van Vennootschappen en verenigingen (federale wetten).
• Het Burgerlijk Wetboek (federale wetten).
• Koninklijke en ministeriële besluiten
Nationale wetgeving bestaat uit:
• Federale wetten.
• Koninklijke besluiten
• Regionale wetgeving
o Decreten en besluiten van de gemeenschappen en de gewesten (Brussels
hoofdstedelijk gewest ® ordonnanties en verordeningen).
RECHTSPRAAK
Rechtspraak is het geheel van beslissingen uitgesproken door diverse rechtscolleges.
• Juridische niet bindend ® maar vormen een precedent waarnaar rechters kunnen
teruggrijpen bij hun beoordeling van een zaak.
® Vooral uitspraken van de ondernemingsrechtbank en ban de hoven van beroep en Hof van
Cassatie.
GEWOONTE
Gewoontes worden gebruikt in de samenleving en zijn bindend!
Gewoonterechtelijke regels zijn gebaseerd op welbepaalde en herhaalde handelswijzen die
algemeen verbindend worden aanvaard.
RECHTSLEER
Rechtsleer is het geheel van studies geschreven door rechtsgeleerden. De rechters zijn niet
gebonden door deze studies, maar de rechtspraal wordt er wel door beïnvloed.
• Indirecte rechtsbron.
• Niet bindend!
2
,HOOFDSTUK 2: DE ONDERNEMINGSRECHTBANK
“De ondernemingsrechtbank is een gespecialiseerde rechtbank die geschillen tussen ondernemingen
behandelt.”
WOORDENLIJST
Ondernemingsrechtbank Rechtbank die gespecialiseerd is in geschillen en zaken die verband
houden met ondernemingen.
Hof van Beroep Belgische rechtbank die oordeelt over beroepen tegen vonnissen van
rechtbanken van eerste aanleg en de ondernemingsrechtbank.
Beroepsrechters Magistraten die professioneel opgeleid en benoemd zijn op recht te
spreken in de rechtbank.
Lekenrechters Rechters die geen juridische opleiding hebben maar vanuit hun
praktijkervaring meebeslissen in specifieke zaken.
= ondernemingsrechtbank
Openbaar Ministerie Vertegenwoordigt de samenleving en speelt een centrale rol in het
waarborgen van de rechtsorde.
- Treedt op als vervolgingsinstantie
- Toezien op de correcte naleving van wetten.
Dagvaarding Officieel juridische document waarmee iemand wordt opgeroepen om
voor de rechtbank te verschijnen.
Vonnis De beslissing van de rechter na het behandelen van de zaak.
IOS-procedure = invordering via de invorderingsprocedure voor onbetwiste schulden.
SAMENSTELLING
Er is een ondernemingsrechtbank in elk ambtsgebied van het hof van beroep. Er zijn 9
ondernemingsrechtbanken in België:
1. Antwerpen
2. Brussel Nederlandstalig
3. Brussel Franstalig
4. Leuven
5. Gent
6. Eupen
7. Luik
8. Henegouwen
9. Nijvel (ondernemingsrechtbank Waals-Brabant).
Sommige ondernemingsrechtbanken hebben lokale afdelingen:
- Ondernemingsrechtbank Antwerpen heeft afdelingen in Turnhout, Mechelen, Tongeren,
Hasselt en Antwerpen zelf.
Binnen een afdeling telt de ondernemingsrechtbank meerdere kamers. Elke kamer bestaat uit een
voorzitter en twee lekenrechters (= rechters in ondernemingszaken).
3
, - Geen juridische opleiding en worden benoemd door de Koning voor een hernieuwbare
periode van 5 jaar.
Voordeel van deze samenstelling: de lekenrechters hebben meer voeling met de ondernemingen en
het economisch leven.
De rechtbank wordt verder bijgestaan door een griffier en moet in een aantal gevallen (bij
faillisqement) het advies horen van een magistraat van het Openbaar Ministerie (parket).
BEVOEGDHEDEN
ALGEMENE BEVOEGDHEDEN
De ondernemingsrechtbank is in principe bevoegd voor:
- Alle geschillen tussen ondernemingen.
- Een particulier die een vordering tegen een onderneming instelt.
BIJZONDERE BEVOEGDHEDEN
De ondernemingsrechtbank neemt ook kennis van een aantal specifieke geschillen ongeacht het
bedrag:
- Geschillen inzake vennootschappen, verenigingen of stichtingen.
- Geschillen inzake intellectuele eigendomsrechten.
- Geschillen inzake marktpraktijken.
- Geschillen inzake wissel- of orderbrieven.
UITSLUITENDE BEVOEGDHEDEN
De ondernemingsrechtbank is ook uitsluitend bevoegd om kennis te nemen van vorderingen en
geschillen die rechtsreeks verband houden met een insolventieprocedure en voor faillissement en
gerechtelijke reorganisatie.
PROCEDURES
De gewone procedure kan 3 kernmomenten:
1. De dagvaarding of soms het verzoekschrift.
2. De openbare terechtzitting (waar de partijen hun zaak bepleiten).
3. Het vonnis (waarin de rechter zijn oordeel velt over het geschil).
Daarnaast zijn er ook 3 verkorte en buitengewone procedures: In spoedeisende zaken kan de
voorzitter in kortgeding maatregelen treffen.
Regels omtrent bewijsvoering:
- Er bestaat in relaties tussen ondernemingen (B2B) een bijzondere procedure voor de
invordering van niet-betwiste geldschulden ® hierbij moet het dossier voorgelegd worden
aan een advocaat die de zaak kan doorsturen naar een gerechtsdeurwaarder.
4
RECHT
DEEL I: FUNDAMENTELE ELEMENTEN VAN HET ECONIMISCH RECHT
HOOFDSTUK 1: INFO EN BRONNEN VAN HET ECONOMISCH RECHT (LES 1)
Lex generalis = algemeen burgerlijk recht.
Lex specialis = bijzonder en afwijkend recht
WOORDENLIJST
Verdrag Tussen twee of meer staten opgestelde overeenkomsten of contracten.
Richtlijn Richtlijnen moeten verplicht opgenomen worden en verwerkt worden in
de Nationale wetgeving.
Verordening Bevatten een algemene en volledige reglementering die rechtstreeks van
toepassing is in alle lidstaten.
Besluit Bevatten bijzondere besluiten die alleen op de uitdrukkelijk aangeduide
bestemmeling (staten, ondernemingen, personen), van toepassing zijn.
Rechtspraak Geheel van beslissingen uitgesproken door diverse rechtscolleges.
Gewoontes Gebaseerd op bepaalde en herhaalde handelswijzen die als algemeen
verbindend worden aanvaard.
Rechtsleer Geheel van studies geschreven door rechtsgeleerden (verschijnen in
tijdschriften en juridische boeken).
WETGEVING
HET INTERNATIONALE RECHT
- Verdragen tussen landen.
- Geconsulteerd via www.eur-lex.europa.eu
HET TRADITIONELE INTERNATIONALE RECHT
DE EUROPESE UNIE
Þ Rechtsregels uitgevaardigd door supranationale politieke instellingen.
Het Europees parlement en de Raad van de Europese Unie zijn de wetgevende organen van de EU.
• Initiatiefrecht om wetgeving voor te stellen berust enkel en alleen bij de Europese Commissie.
Binnen de Europese Unie bestaan er 3 wetgevende instrumenten:
1
, 1. De richtlijnen: rechtsregels die door de nationale overheid van de lidstaten verplicht moeten
worden opgenomen en verwerkt in de eigen wetgeving.
2. De verordeningen: bevatten een algemene en volledige reglementering die rechtsreeks van
toepassing is in alle lidstaten.
3. De besluiten: bevatten bijzondere besluiten die enkel op de uitdrukkelijk aangeduide
bestemmeling van toepassing zijn.
DE NATIONALE WETGEVING
• WER = het wetboek van Economisch recht (federale wetten).
• Het wetboek van Vennootschappen en verenigingen (federale wetten).
• Het Burgerlijk Wetboek (federale wetten).
• Koninklijke en ministeriële besluiten
Nationale wetgeving bestaat uit:
• Federale wetten.
• Koninklijke besluiten
• Regionale wetgeving
o Decreten en besluiten van de gemeenschappen en de gewesten (Brussels
hoofdstedelijk gewest ® ordonnanties en verordeningen).
RECHTSPRAAK
Rechtspraak is het geheel van beslissingen uitgesproken door diverse rechtscolleges.
• Juridische niet bindend ® maar vormen een precedent waarnaar rechters kunnen
teruggrijpen bij hun beoordeling van een zaak.
® Vooral uitspraken van de ondernemingsrechtbank en ban de hoven van beroep en Hof van
Cassatie.
GEWOONTE
Gewoontes worden gebruikt in de samenleving en zijn bindend!
Gewoonterechtelijke regels zijn gebaseerd op welbepaalde en herhaalde handelswijzen die
algemeen verbindend worden aanvaard.
RECHTSLEER
Rechtsleer is het geheel van studies geschreven door rechtsgeleerden. De rechters zijn niet
gebonden door deze studies, maar de rechtspraal wordt er wel door beïnvloed.
• Indirecte rechtsbron.
• Niet bindend!
2
,HOOFDSTUK 2: DE ONDERNEMINGSRECHTBANK
“De ondernemingsrechtbank is een gespecialiseerde rechtbank die geschillen tussen ondernemingen
behandelt.”
WOORDENLIJST
Ondernemingsrechtbank Rechtbank die gespecialiseerd is in geschillen en zaken die verband
houden met ondernemingen.
Hof van Beroep Belgische rechtbank die oordeelt over beroepen tegen vonnissen van
rechtbanken van eerste aanleg en de ondernemingsrechtbank.
Beroepsrechters Magistraten die professioneel opgeleid en benoemd zijn op recht te
spreken in de rechtbank.
Lekenrechters Rechters die geen juridische opleiding hebben maar vanuit hun
praktijkervaring meebeslissen in specifieke zaken.
= ondernemingsrechtbank
Openbaar Ministerie Vertegenwoordigt de samenleving en speelt een centrale rol in het
waarborgen van de rechtsorde.
- Treedt op als vervolgingsinstantie
- Toezien op de correcte naleving van wetten.
Dagvaarding Officieel juridische document waarmee iemand wordt opgeroepen om
voor de rechtbank te verschijnen.
Vonnis De beslissing van de rechter na het behandelen van de zaak.
IOS-procedure = invordering via de invorderingsprocedure voor onbetwiste schulden.
SAMENSTELLING
Er is een ondernemingsrechtbank in elk ambtsgebied van het hof van beroep. Er zijn 9
ondernemingsrechtbanken in België:
1. Antwerpen
2. Brussel Nederlandstalig
3. Brussel Franstalig
4. Leuven
5. Gent
6. Eupen
7. Luik
8. Henegouwen
9. Nijvel (ondernemingsrechtbank Waals-Brabant).
Sommige ondernemingsrechtbanken hebben lokale afdelingen:
- Ondernemingsrechtbank Antwerpen heeft afdelingen in Turnhout, Mechelen, Tongeren,
Hasselt en Antwerpen zelf.
Binnen een afdeling telt de ondernemingsrechtbank meerdere kamers. Elke kamer bestaat uit een
voorzitter en twee lekenrechters (= rechters in ondernemingszaken).
3
, - Geen juridische opleiding en worden benoemd door de Koning voor een hernieuwbare
periode van 5 jaar.
Voordeel van deze samenstelling: de lekenrechters hebben meer voeling met de ondernemingen en
het economisch leven.
De rechtbank wordt verder bijgestaan door een griffier en moet in een aantal gevallen (bij
faillisqement) het advies horen van een magistraat van het Openbaar Ministerie (parket).
BEVOEGDHEDEN
ALGEMENE BEVOEGDHEDEN
De ondernemingsrechtbank is in principe bevoegd voor:
- Alle geschillen tussen ondernemingen.
- Een particulier die een vordering tegen een onderneming instelt.
BIJZONDERE BEVOEGDHEDEN
De ondernemingsrechtbank neemt ook kennis van een aantal specifieke geschillen ongeacht het
bedrag:
- Geschillen inzake vennootschappen, verenigingen of stichtingen.
- Geschillen inzake intellectuele eigendomsrechten.
- Geschillen inzake marktpraktijken.
- Geschillen inzake wissel- of orderbrieven.
UITSLUITENDE BEVOEGDHEDEN
De ondernemingsrechtbank is ook uitsluitend bevoegd om kennis te nemen van vorderingen en
geschillen die rechtsreeks verband houden met een insolventieprocedure en voor faillissement en
gerechtelijke reorganisatie.
PROCEDURES
De gewone procedure kan 3 kernmomenten:
1. De dagvaarding of soms het verzoekschrift.
2. De openbare terechtzitting (waar de partijen hun zaak bepleiten).
3. Het vonnis (waarin de rechter zijn oordeel velt over het geschil).
Daarnaast zijn er ook 3 verkorte en buitengewone procedures: In spoedeisende zaken kan de
voorzitter in kortgeding maatregelen treffen.
Regels omtrent bewijsvoering:
- Er bestaat in relaties tussen ondernemingen (B2B) een bijzondere procedure voor de
invordering van niet-betwiste geldschulden ® hierbij moet het dossier voorgelegd worden
aan een advocaat die de zaak kan doorsturen naar een gerechtsdeurwaarder.
4
