Samenvatting ondernemingsrecht (9 april 2020)
Ondernemingen zonder rechtspersoonlijkheid (H3 RvO)
Rechtspersonen en niet-rechtspersonen:
Rechtssubject (zelfstandig drager van rechten en plichten). Bestaande uit:
Natuurlijkpersoon (art. 1:1 BW) eenmanzaak, maatschap, vof en cv
Rechtspersoon (art. 2:3 BW en art. 2:5 BW) bv, nv, owm, vereniging, stichting, coöperatie
Natuurlijke personen
Handelingsonbekwaamheid geldt wanneer:
Onder curatele gesteld
Minderjarige
Vertegenwoordiging door handelingsonbekwame
Handlichting
Handelingsonbevoegdheid
Kamer van koophandel
Handelregister
Inschrijving in het handelsregister verplicht (art. 5 en 6 Hrw)
Doel: rechtszekerheid
Gevolgen voor niet-inschrijving
Eenmanszaak
Geen formele oprichtingseisen of -kosten (inschrijving handelsregister wel)
1 eigenaar
Geen afscheiding tussen privé en ondernemingsvermogen
Inkomstenbelasting en belastingvoordeel
Administratie opstellen en bewaren (art. 3:15i BW)
Personenvennootschappen (maatschap, vof en cv)
Samenwerkingsovereenkomsten op basis van gelijkwaardigheid
Minimaal 2 personen nodig
Beroep of bedrijf
Maatschap
Overeenkomst (art. 7A: 1655 BW)
Begint vanaf sluiten overeenkomst, tenzij … (art. 7A: 1661 BW)
Inbreng (art. 7A:1662 BW)
- Juridische inbreng
- Zuiver gebruiksrecht
- Economische inbreng
Winst en verlies
Hoofdregel: naar evenredigheid (art. 7A: 1670 lid 1 BW)
Alleen arbeid ingebracht? lid 2
let op art. 7A:1671 BW en art. 7A:1672 BW
Handelen namens de maatschap - Vertegenwoordiging (art. 7A: 1679 BW en art. 7A:1681 BW)
Hoofdregel: maat kan alleen zichzelf verbinden
Uitzonderingen:
- Volmacht (art. 7A:1681 BW)
- Bekrachtiging achteraf (art. 3:69 BW)
- Rechtshandeling strekt ten voordele van de maatschap (art. 7A:1681 BW)
- Toerekenbare schijn van bevoegdheid (art. 3:61 lid 2 BW)
Interne draagplicht
Beheersdaden (art. 7A:1673 BW, art. 7A:1674 BW, art. 7A:1675 BW, art. 7A:1676 BW)
Beschikkingsdaden
Aansprakelijkheid maten
Indien maatschap gebonden is: iedere maat voor gelijk deel aansprakelijk (art. 7A:1680 BW)
Bij aangaan maatschapsovereenkomst kan hiervan af worden geweken zoals in tabel gegeven
, Gronden Artikel BW Aansprakelijk Interne draagplicht
Volmacht Art. 7A:1681 BW Alle maten gelijke delen Allen draagplichtig
Achteraf bekrachtigen Art. 3:69 BW Alle maten gelijke delen Allen draagplichtig
Baat bij rechtshandeling Art. 7A:1681 BW Alle maten gelijke delen Allen draagplichtig
Toerekenbare schijn Art. 3:61 lid 2 BW Alle maten gelijke delen Handelende maat
Ontbinding
Geheel beëindigen van bedrijfsactiviteiten
Redenen (art. 7A:1683 BW en art. 7A:1684 BW)
- Door verloop van tijd waarvoor is aangegaan
- Tenietgaan / volbrengen handeling die onderwerp is
- Opzegging vennoot
- Door dood of onder curatele stelling vennoot, faillissement, schuldsanering door de rechter
Na ontbinding blijft maatschap slechts bestaan voor vereffenen
Vennootschap onder firma (vof) art. 16 WvK
zie regels voor de maatschap (art. 7A:1655 e.v. BW)
Oprichting
Zie eisen maatschap
Overeenkomst onder gemeenschappelijke naam (art. 16 WvK)
Afgescheiden vermogen
Handelen namens vof
Iedere vennoot die daarvan niet is uitgesloten, is bevoegd te handelen namens de vof (art. 17 WvK)
Beperkingen:
- Vennoot is uitgesloten van vertegenwoordiging
- Doel van de vennootschap
- Specifieke bevoegdheid vennoot die begrensd wordt
Derdenwerking (art. 29 WvK)
Aansprakelijkheid
Alle vennoten zijn hoofdelijk aansprakelijk indien de vennootschap is geboden
Vennootschap heeft afgescheiden vermogen
Beëindiging
Zie maatschap
Voortzetting ontbonden vof (art. 30 WvK)
Inschrijving verandering (art. 31 WvK)
Vereffening bij ontbinding (art. 32 WvK, art. 33 WvK en art. 34 WvK)
Commanditaire vennootschap (cv) – bijzondere vorm van de vof
Oprichting
Zie maatschap en vof
Naam stille vennoot mag niet in de bedrijfsnaam voorkomen (art. 20 lid 1 WvK)
Handelen namens de cv
Beherende vennoten: zie vof
Commanditaire vennoten: brengen enkel geld in en mogen zich niet bemoeien met de vennootschap (art. 20
lid 2 WvK)
Aansprakelijkheid
Beherende vennoten: zie vof
Commanditaire vennoten
- Niet hoofdelijk aansprakelijk, wel recht op de winst (kan enkel zijn inbreng kwijtraken)
- Bij overtreding art. 20 WvK: hoofdelijk aansprakelijk (art. 21 WvK)
Beëindiging
Zie maatschap en vof
Casus 1A (20 punten) - Ondernemingen zonder rechtspersoonlijkheid (maatschap)
, LO1: De student kan een vraagstuk over eenmanszaken, maatschappen, vennootschappen onder firma’s en
commanditaire vennootschappen analyseren op juridisch relevante feiten en oplossen aan de hand van het
ondernemingsrecht.
Karel, Ian en Paul runnen in de vorm van een maatschap een pluimveebedrijf genaamd KIP. In het
maatschapscontract zijn geen afspraken opgenomen over vertegenwoordigingsbevoegdheid en ook is geen
voortzettingsbeding opgenomen. Ze hebben de maatschap wel ingeschreven in het handelsregister. De zaken gaan
goed en Karel voelt zich een echte herenboer. Zonder medeweten van zijn medematen Ian en Paul koopt Karel
namens de maatschap een Porsche voor €100.000,- om als bedrijfsauto van het pluimveebedrijf te dienen. Zo’n auto
hoort immers bij de levensstijl van een herenboer. Ian en Paul zijn woest op Karel als ze achter de aankoop van de
Porsche komen en weigeren dan ook om een cent hieraan mee te betalen.
A. Wie kan de verkoper van de Porsche succesvol aanspreken voor de betaling van de koopprijs
Porsche? (10 punten)
Een maatschap heeft geen afgescheiden vermogen. De verkoper van de Porsche kan dus niet succesvol de
maatschap zelf aanspreken tot betaling van de rekening. (2p)
O.g.v. art. 7A:1679 jo art. 7A:1676 BW binden maten als hoofdregel alleen zichzelf, tenzij het beheersdaden betreft; of
voorafgaand volmacht is gegeven; of achteraf de rechtshandeling door de andere maten wordt bekrachtigd; of er
sprake is van baattrekking. (2p)
Ad 1: Karel heeft hier geen beheersdaad, maar een beschikkingsdaad verricht. Het aankopen van een
Porsche als bedrijfsauto behoort namelijk niet tot de normale activiteiten van een pluimveebedrijf. (1p)
Ad 2: Karel had geen volmacht van de andere 2 maten; Ian en Paul wisten volgens de casus van tevoren
niets van de aankoop. (1p)
Ad 3: Er is geen sprake van bekrachtiging achteraf; in tegendeel Ian en Paul willen niets te maken hebben
met de aankoop volgens de casus. (1p)
Ad 4: Er is geen sprake van baattrekking, omdat de aankoop van de Porsche geen voordeel biedt voor het
pluimveebedrijf als zodanig. (1p)
Karel heeft dus alleen zichzelf gebonden aan de overeenkomst met de verkoper van de Porsche. (1p)
Conclusie: de verkoper van de Porsche kan alleen succesvol Karel aanspreken voor de betaling van de koopprijs van
de Porsche. (1p)
Karel is zo boos over het feit dat zijn medematen geen Porsche als bedrijfsauto willen dat hij besluit om uit de
maatschap te treden. Hij deelt Ian en Paul mee dat hij zijn deelname in maatschap KIP opzegt.
B. Welk gevolg heeft het uittreden van Karel voor de maatschap KIP? (6 punten)
De drie maten hebben geen voortzettingsbeding opgenomen in het maatschapscontract. (2p) Daarom geldt de
wettelijke regeling van art. 7A:1683 sub 3 BW waarin staat dat de maatschap wordt ontbonden als een van de
vennoten opzegt aan de andere vennoten. (2p)
Conclusie: als gevolg van het uittreden van Karel wordt maatschap KIP ontbonden en houdt (na de vereffening) op te
bestaan. (2p)
C. Paul is getrouwd in algehele gemeenschap van goederen. Welk risico loopt de vrouw van Paul? (4
punten)
Doordat ze in gemeenschap van goederen getrouwd zijn, wordt het gehele vermogen tezamen genomen (art. 1:94
BW) (2p). Dit betekent dat schuldeisers aanspraak kunnen maken op het gehele huwelijks(privé)vermogen, ook de
schuldeisers van de maatschap (2p).
Casus 1B (20 punten) - Ondernemingen zonder rechtspersoonlijkheid (CV)
LO1: De student kan een vraagstuk over eenmanszaken, maatschappen, vennootschappen onder firma’s en
commanditaire vennootschappen analyseren op juridisch relevante feiten en oplossen aan de hand van het
ondernemingsrecht.
Thieu en Linda studeren beide aan de Hanzehogeschool. Thieu studeert Werktuigbouwkunde en Linda Voeding en
Diëtetiek. Ze zijn beide groot fan van festivals en van lekker eten. Tijdens hun studie besluiten ze dan ook dat ze een
oude bus willen gaan kopen om daar een foodtruck van te maken waarin ze gezonde, maar toch ook festival waardige
snacks gaan maken en verkopen. De opa van Thieu, Mathieu, is erg enthousiast over het idee en omdat Thieu en
Linda geen financiële middelen hebben om het plan te starten, wil hij de aankoop van de bus en het materiaal voor de
inrichting financieren. Aangezien de opa van Thieu verder niet persoonlijk aansprakelijk wil zijn richten ze bij notariële
akte een commanditaire vennootschap op. Omdat ze de opa van Thieu graag willen bedanken voor de hulp, noemen
ze de cv ‘Mathieu Foods cv’ en schrijven ze de cv zo in het handelsregister in. Ze hebben verder geen afspraken
gemaakt over de vertegenwoordigingsbevoegdheid binnen de cv. Thieu gaat gelijk op Marktplaats op zoek naar een
Ondernemingen zonder rechtspersoonlijkheid (H3 RvO)
Rechtspersonen en niet-rechtspersonen:
Rechtssubject (zelfstandig drager van rechten en plichten). Bestaande uit:
Natuurlijkpersoon (art. 1:1 BW) eenmanzaak, maatschap, vof en cv
Rechtspersoon (art. 2:3 BW en art. 2:5 BW) bv, nv, owm, vereniging, stichting, coöperatie
Natuurlijke personen
Handelingsonbekwaamheid geldt wanneer:
Onder curatele gesteld
Minderjarige
Vertegenwoordiging door handelingsonbekwame
Handlichting
Handelingsonbevoegdheid
Kamer van koophandel
Handelregister
Inschrijving in het handelsregister verplicht (art. 5 en 6 Hrw)
Doel: rechtszekerheid
Gevolgen voor niet-inschrijving
Eenmanszaak
Geen formele oprichtingseisen of -kosten (inschrijving handelsregister wel)
1 eigenaar
Geen afscheiding tussen privé en ondernemingsvermogen
Inkomstenbelasting en belastingvoordeel
Administratie opstellen en bewaren (art. 3:15i BW)
Personenvennootschappen (maatschap, vof en cv)
Samenwerkingsovereenkomsten op basis van gelijkwaardigheid
Minimaal 2 personen nodig
Beroep of bedrijf
Maatschap
Overeenkomst (art. 7A: 1655 BW)
Begint vanaf sluiten overeenkomst, tenzij … (art. 7A: 1661 BW)
Inbreng (art. 7A:1662 BW)
- Juridische inbreng
- Zuiver gebruiksrecht
- Economische inbreng
Winst en verlies
Hoofdregel: naar evenredigheid (art. 7A: 1670 lid 1 BW)
Alleen arbeid ingebracht? lid 2
let op art. 7A:1671 BW en art. 7A:1672 BW
Handelen namens de maatschap - Vertegenwoordiging (art. 7A: 1679 BW en art. 7A:1681 BW)
Hoofdregel: maat kan alleen zichzelf verbinden
Uitzonderingen:
- Volmacht (art. 7A:1681 BW)
- Bekrachtiging achteraf (art. 3:69 BW)
- Rechtshandeling strekt ten voordele van de maatschap (art. 7A:1681 BW)
- Toerekenbare schijn van bevoegdheid (art. 3:61 lid 2 BW)
Interne draagplicht
Beheersdaden (art. 7A:1673 BW, art. 7A:1674 BW, art. 7A:1675 BW, art. 7A:1676 BW)
Beschikkingsdaden
Aansprakelijkheid maten
Indien maatschap gebonden is: iedere maat voor gelijk deel aansprakelijk (art. 7A:1680 BW)
Bij aangaan maatschapsovereenkomst kan hiervan af worden geweken zoals in tabel gegeven
, Gronden Artikel BW Aansprakelijk Interne draagplicht
Volmacht Art. 7A:1681 BW Alle maten gelijke delen Allen draagplichtig
Achteraf bekrachtigen Art. 3:69 BW Alle maten gelijke delen Allen draagplichtig
Baat bij rechtshandeling Art. 7A:1681 BW Alle maten gelijke delen Allen draagplichtig
Toerekenbare schijn Art. 3:61 lid 2 BW Alle maten gelijke delen Handelende maat
Ontbinding
Geheel beëindigen van bedrijfsactiviteiten
Redenen (art. 7A:1683 BW en art. 7A:1684 BW)
- Door verloop van tijd waarvoor is aangegaan
- Tenietgaan / volbrengen handeling die onderwerp is
- Opzegging vennoot
- Door dood of onder curatele stelling vennoot, faillissement, schuldsanering door de rechter
Na ontbinding blijft maatschap slechts bestaan voor vereffenen
Vennootschap onder firma (vof) art. 16 WvK
zie regels voor de maatschap (art. 7A:1655 e.v. BW)
Oprichting
Zie eisen maatschap
Overeenkomst onder gemeenschappelijke naam (art. 16 WvK)
Afgescheiden vermogen
Handelen namens vof
Iedere vennoot die daarvan niet is uitgesloten, is bevoegd te handelen namens de vof (art. 17 WvK)
Beperkingen:
- Vennoot is uitgesloten van vertegenwoordiging
- Doel van de vennootschap
- Specifieke bevoegdheid vennoot die begrensd wordt
Derdenwerking (art. 29 WvK)
Aansprakelijkheid
Alle vennoten zijn hoofdelijk aansprakelijk indien de vennootschap is geboden
Vennootschap heeft afgescheiden vermogen
Beëindiging
Zie maatschap
Voortzetting ontbonden vof (art. 30 WvK)
Inschrijving verandering (art. 31 WvK)
Vereffening bij ontbinding (art. 32 WvK, art. 33 WvK en art. 34 WvK)
Commanditaire vennootschap (cv) – bijzondere vorm van de vof
Oprichting
Zie maatschap en vof
Naam stille vennoot mag niet in de bedrijfsnaam voorkomen (art. 20 lid 1 WvK)
Handelen namens de cv
Beherende vennoten: zie vof
Commanditaire vennoten: brengen enkel geld in en mogen zich niet bemoeien met de vennootschap (art. 20
lid 2 WvK)
Aansprakelijkheid
Beherende vennoten: zie vof
Commanditaire vennoten
- Niet hoofdelijk aansprakelijk, wel recht op de winst (kan enkel zijn inbreng kwijtraken)
- Bij overtreding art. 20 WvK: hoofdelijk aansprakelijk (art. 21 WvK)
Beëindiging
Zie maatschap en vof
Casus 1A (20 punten) - Ondernemingen zonder rechtspersoonlijkheid (maatschap)
, LO1: De student kan een vraagstuk over eenmanszaken, maatschappen, vennootschappen onder firma’s en
commanditaire vennootschappen analyseren op juridisch relevante feiten en oplossen aan de hand van het
ondernemingsrecht.
Karel, Ian en Paul runnen in de vorm van een maatschap een pluimveebedrijf genaamd KIP. In het
maatschapscontract zijn geen afspraken opgenomen over vertegenwoordigingsbevoegdheid en ook is geen
voortzettingsbeding opgenomen. Ze hebben de maatschap wel ingeschreven in het handelsregister. De zaken gaan
goed en Karel voelt zich een echte herenboer. Zonder medeweten van zijn medematen Ian en Paul koopt Karel
namens de maatschap een Porsche voor €100.000,- om als bedrijfsauto van het pluimveebedrijf te dienen. Zo’n auto
hoort immers bij de levensstijl van een herenboer. Ian en Paul zijn woest op Karel als ze achter de aankoop van de
Porsche komen en weigeren dan ook om een cent hieraan mee te betalen.
A. Wie kan de verkoper van de Porsche succesvol aanspreken voor de betaling van de koopprijs
Porsche? (10 punten)
Een maatschap heeft geen afgescheiden vermogen. De verkoper van de Porsche kan dus niet succesvol de
maatschap zelf aanspreken tot betaling van de rekening. (2p)
O.g.v. art. 7A:1679 jo art. 7A:1676 BW binden maten als hoofdregel alleen zichzelf, tenzij het beheersdaden betreft; of
voorafgaand volmacht is gegeven; of achteraf de rechtshandeling door de andere maten wordt bekrachtigd; of er
sprake is van baattrekking. (2p)
Ad 1: Karel heeft hier geen beheersdaad, maar een beschikkingsdaad verricht. Het aankopen van een
Porsche als bedrijfsauto behoort namelijk niet tot de normale activiteiten van een pluimveebedrijf. (1p)
Ad 2: Karel had geen volmacht van de andere 2 maten; Ian en Paul wisten volgens de casus van tevoren
niets van de aankoop. (1p)
Ad 3: Er is geen sprake van bekrachtiging achteraf; in tegendeel Ian en Paul willen niets te maken hebben
met de aankoop volgens de casus. (1p)
Ad 4: Er is geen sprake van baattrekking, omdat de aankoop van de Porsche geen voordeel biedt voor het
pluimveebedrijf als zodanig. (1p)
Karel heeft dus alleen zichzelf gebonden aan de overeenkomst met de verkoper van de Porsche. (1p)
Conclusie: de verkoper van de Porsche kan alleen succesvol Karel aanspreken voor de betaling van de koopprijs van
de Porsche. (1p)
Karel is zo boos over het feit dat zijn medematen geen Porsche als bedrijfsauto willen dat hij besluit om uit de
maatschap te treden. Hij deelt Ian en Paul mee dat hij zijn deelname in maatschap KIP opzegt.
B. Welk gevolg heeft het uittreden van Karel voor de maatschap KIP? (6 punten)
De drie maten hebben geen voortzettingsbeding opgenomen in het maatschapscontract. (2p) Daarom geldt de
wettelijke regeling van art. 7A:1683 sub 3 BW waarin staat dat de maatschap wordt ontbonden als een van de
vennoten opzegt aan de andere vennoten. (2p)
Conclusie: als gevolg van het uittreden van Karel wordt maatschap KIP ontbonden en houdt (na de vereffening) op te
bestaan. (2p)
C. Paul is getrouwd in algehele gemeenschap van goederen. Welk risico loopt de vrouw van Paul? (4
punten)
Doordat ze in gemeenschap van goederen getrouwd zijn, wordt het gehele vermogen tezamen genomen (art. 1:94
BW) (2p). Dit betekent dat schuldeisers aanspraak kunnen maken op het gehele huwelijks(privé)vermogen, ook de
schuldeisers van de maatschap (2p).
Casus 1B (20 punten) - Ondernemingen zonder rechtspersoonlijkheid (CV)
LO1: De student kan een vraagstuk over eenmanszaken, maatschappen, vennootschappen onder firma’s en
commanditaire vennootschappen analyseren op juridisch relevante feiten en oplossen aan de hand van het
ondernemingsrecht.
Thieu en Linda studeren beide aan de Hanzehogeschool. Thieu studeert Werktuigbouwkunde en Linda Voeding en
Diëtetiek. Ze zijn beide groot fan van festivals en van lekker eten. Tijdens hun studie besluiten ze dan ook dat ze een
oude bus willen gaan kopen om daar een foodtruck van te maken waarin ze gezonde, maar toch ook festival waardige
snacks gaan maken en verkopen. De opa van Thieu, Mathieu, is erg enthousiast over het idee en omdat Thieu en
Linda geen financiële middelen hebben om het plan te starten, wil hij de aankoop van de bus en het materiaal voor de
inrichting financieren. Aangezien de opa van Thieu verder niet persoonlijk aansprakelijk wil zijn richten ze bij notariële
akte een commanditaire vennootschap op. Omdat ze de opa van Thieu graag willen bedanken voor de hulp, noemen
ze de cv ‘Mathieu Foods cv’ en schrijven ze de cv zo in het handelsregister in. Ze hebben verder geen afspraken
gemaakt over de vertegenwoordigingsbevoegdheid binnen de cv. Thieu gaat gelijk op Marktplaats op zoek naar een
