Geschiedenis geloof en verstand
1,1 Hoe kwam het christendom in Nederland en welk geloof was er toen in dit
gebied?
Verschillen tussen Germaanse godsdienst en de romeinse godsdienst:
- Voor de romeinen waren tempels en godenbeelden belangrijk
Overeenkomsten tussen de Germaanse godsdienst en de romeinse godsdienst:
- Meerdere goden aan wie ze offerde om gunsten te krijgen
- Geloofde na de dood naar een dodenrijk
In Germaanse gebieden in het Romeinse rijk ontstond een vermenging:
- Elke stam had eigen goden en heilige plaatsen
- Natuurlijke en bovennatuurlijke nauwelijks gescheiden: overal waren
cultusplaatsen: waar mensen met allerlei rituelen tot een god richtte.
- Wereldlijke en geestelijke macht niet gescheiden
Het christendom:
- Monotheïstische godsdienst(geloof in 1 god)
- Heilig boek: de bijbel
- De universele voor iedereen geldende waarheid
- Orthodoxe leer: een leer van goed en kwaad, persoonlijke verlossing, hemel
en hel
Kerstening van Nederland:
- Laat, pas rond 700
- Hing samen met de uitbreiding van Frankische macht
- Verzet Germaanse volkeren (Friezen en de Saksen) en verzet omdat er een
breuk ontstond met de oude gewoonte.
- Uiteindelijk brak Karel de Grote door met het christendom
- Onderdelen van het oude geloof leefde nog eeuwen voort: cultusplaatsen,
boze geesten etc.
, 1.2 Welke kenmerken had het christendom in Nederland tot het eind van de
middeleeuwen?
Organisatie christendom:
- De kerk werd geleid door bisschoppen die vanuit een centrale stad een eigen
kerkprovincie bestuurde = lagere geestelijken
- De leider van de kerk is de paus. Benoemde de andere bisschoppen en eiste
gehoorzaamheid van iedereen
Relatie tussen de geestelijke en wereldlijke wereld”
- Kerk en staat vormde een twee-eenheid met elk een eigen taak
- Kerk bemiddelde tussen god en mens. Maar traden vaak ook op als
wereldlijke bestuurders.
- De werkelijke macht beschermde de kerk en regelde rechts- en
bestuurszaken die niet onder de kerk vielen. Bemoeide zich met kerkelijke
benoemingen en beschouwden zich als eigenaars van kerken en kloosters
- Vermenging
Kloosters:
- Strenge leefregels
- Afstand van bezit
- Bidden
Tussen hemel en hel zat het vagevuur: mensen moesten vaak eerst boeten in het
vagevuur, de tijd hierin kon worden bekort door te bidden en goed te leven.
- Tegen betaling kon je ook geestelijken voor jou of andere laten bidden
- Aflaten kopen: hiermee zou de tijd in het vagevuur worden verkort
- Kruistochten meteen in paradijs
- Pelgrims konden volledige aflaat kopen
Alomtegenwoordig: waren heiligen die spraken namens god.
Intolerantie tegen niet christenen:
- Buiten Europa waren het de moslims, binnen Europa de Joden tegen wie de
kruistochten waren
- Werden geïsoleerd vanaf 11e eeuw. Moesten in aparte wijken wonen, mochten
niet trouwen met christenen, mochten geen lid zijn van de gilde, geel
herkenningsteken, slachtoffer van prognoms.
Ketters vanaf 13e eeuw inquisitie
Er werd vaak geklaagd over de onverschilligheid onder het volk. Een groot deel van
de bevolking had een oppervlakkige kennis van de christelijke leer.
Vanaf 15e eeuw toenemende wetenschappelijke kennis dit leidt tot meer kritiek op de
kerk. Humanisten bestuderen klassieke werken om achter de oorspronkelijke
betekenis te komen.
1,1 Hoe kwam het christendom in Nederland en welk geloof was er toen in dit
gebied?
Verschillen tussen Germaanse godsdienst en de romeinse godsdienst:
- Voor de romeinen waren tempels en godenbeelden belangrijk
Overeenkomsten tussen de Germaanse godsdienst en de romeinse godsdienst:
- Meerdere goden aan wie ze offerde om gunsten te krijgen
- Geloofde na de dood naar een dodenrijk
In Germaanse gebieden in het Romeinse rijk ontstond een vermenging:
- Elke stam had eigen goden en heilige plaatsen
- Natuurlijke en bovennatuurlijke nauwelijks gescheiden: overal waren
cultusplaatsen: waar mensen met allerlei rituelen tot een god richtte.
- Wereldlijke en geestelijke macht niet gescheiden
Het christendom:
- Monotheïstische godsdienst(geloof in 1 god)
- Heilig boek: de bijbel
- De universele voor iedereen geldende waarheid
- Orthodoxe leer: een leer van goed en kwaad, persoonlijke verlossing, hemel
en hel
Kerstening van Nederland:
- Laat, pas rond 700
- Hing samen met de uitbreiding van Frankische macht
- Verzet Germaanse volkeren (Friezen en de Saksen) en verzet omdat er een
breuk ontstond met de oude gewoonte.
- Uiteindelijk brak Karel de Grote door met het christendom
- Onderdelen van het oude geloof leefde nog eeuwen voort: cultusplaatsen,
boze geesten etc.
, 1.2 Welke kenmerken had het christendom in Nederland tot het eind van de
middeleeuwen?
Organisatie christendom:
- De kerk werd geleid door bisschoppen die vanuit een centrale stad een eigen
kerkprovincie bestuurde = lagere geestelijken
- De leider van de kerk is de paus. Benoemde de andere bisschoppen en eiste
gehoorzaamheid van iedereen
Relatie tussen de geestelijke en wereldlijke wereld”
- Kerk en staat vormde een twee-eenheid met elk een eigen taak
- Kerk bemiddelde tussen god en mens. Maar traden vaak ook op als
wereldlijke bestuurders.
- De werkelijke macht beschermde de kerk en regelde rechts- en
bestuurszaken die niet onder de kerk vielen. Bemoeide zich met kerkelijke
benoemingen en beschouwden zich als eigenaars van kerken en kloosters
- Vermenging
Kloosters:
- Strenge leefregels
- Afstand van bezit
- Bidden
Tussen hemel en hel zat het vagevuur: mensen moesten vaak eerst boeten in het
vagevuur, de tijd hierin kon worden bekort door te bidden en goed te leven.
- Tegen betaling kon je ook geestelijken voor jou of andere laten bidden
- Aflaten kopen: hiermee zou de tijd in het vagevuur worden verkort
- Kruistochten meteen in paradijs
- Pelgrims konden volledige aflaat kopen
Alomtegenwoordig: waren heiligen die spraken namens god.
Intolerantie tegen niet christenen:
- Buiten Europa waren het de moslims, binnen Europa de Joden tegen wie de
kruistochten waren
- Werden geïsoleerd vanaf 11e eeuw. Moesten in aparte wijken wonen, mochten
niet trouwen met christenen, mochten geen lid zijn van de gilde, geel
herkenningsteken, slachtoffer van prognoms.
Ketters vanaf 13e eeuw inquisitie
Er werd vaak geklaagd over de onverschilligheid onder het volk. Een groot deel van
de bevolking had een oppervlakkige kennis van de christelijke leer.
Vanaf 15e eeuw toenemende wetenschappelijke kennis dit leidt tot meer kritiek op de
kerk. Humanisten bestuderen klassieke werken om achter de oorspronkelijke
betekenis te komen.
