Thema 7 Ecologie en milieu
Par 1 Organismen
Ecologie: Is de wetenschap waarbij de wisselwerking
tussen organismen en hun omgeving wordt
bestudeerd.
Levensgemeenschap: Alle populaties in een bepaald
gebied samen.
Soortensamenstelling: Verschillende soorten die
binnen een gebied voorkomen.
Verspreidingsgebied (Areaal): Het gebied waar een
soort op aarde voorkomt.
Tolerantie: Het vermogen van een organismen om
schommelingen in een abiotische factor te verdragen.
Optimum: De waarde van een abiotische factor die het gunstigst is voor het organisme.
Beperkende factor: Een abiotische factor die bepaalt of en hoeveel organismen van een
soort in een gebied kunnen overleven.
Par 2 Populatie
Concurrentie (competitie, strijd): Gaat bijvoorbeeld om de beschikbare hoeveelheid
voedsel, om een partner voor de voortplanting, om de beschikbare ruimte of om de
beschikbare hoeveelheid licht (bij planten). Tussen populaties is de concurrentie meestal
minder sterk dan binnen een populatie. Het kan ook zijn dat organismen coöpereren
(samenwerken).
Symbiose: Het langdurige samenleven van organismen van verschillende soorten. Deze
vorm van coöperatie kan voor elk van de organismen voordelig, neutraal of nadelig zijn.
- Mutualisme: Beide de organismen hebben voordeel.
- Commensalisme: Het ene organisme heeft voordeel en het andere geen voordeel
en geen nadeel.
- Parasitisme: Een organisme (parasiet) leeft op of in een organisme van een andere
soort (gastheer) en onttrekt er voedsel aan.
Geboorte: Hierdoor groeit een populatie.
Sterfte: Hierdoor wordt een populatie kleiner.
, Migratie: Hierdoor kan de populatiegrootte veranderen door middel van verplaatsing en
verhuizing. Als organismen elders een populatie binnentrekken (immigratie) of uit een
populatie wegtrekken (emigratie).
Biologisch evenwicht: Toestand waarin de populatiegrootte van elke soort in een
ecosysteem schommelt om een bepaalde waarde.
Uitheems: Soort die van nature niet in gebied voorkomt.
Inheems: Soort die van nature in een gebied voorkomt.
Exoot: Soort die als gevolg van menselijk handelen terechtkomt in een gebied waar hij van
oorsprong niet thuishoort.
Draagkracht: De maximale populatiegrootte in een ecosysteem.
Par 3 Ecosystemen
Vraat: Het eten van planten.
Signaalstoffen: Chemische verbindingen die informatie overdragen tussen en binnen
organismen.
Voedselketen: Geeft de voedselrelaties weer in een ecosysteem.
- Vraat is het begin van een voedselketen.
Predatie: Het eten van dieren.
Voedselweb: In een ecosysteem lopen diverse voedselketens door elkaar heen. Het geheel
van voedselrelaties in een levensgemeenschap wordt voedselweb genoemd.
Trofisch niveau: Elke schakel in een voedselketen. In het eerste trofische niveau bevinden
autotrofe organismen. Dit zijn organismen die met behulp van fotosynthese hun eigen
voedsel kunnen maken (alle planten en sommige bacteriën en archaea). Zij produceren
organische stoffen uit anorganische stoffen. Deze organismen worden producenten
genoemd. De opbouw van organische moleculen uit kleinere moleculen noem je
assimilatie. Producenten zijn in staat glucose te vormen uit de anorganische stoffen
koolstofdioxide en water (of een andere stof met waterstof). Dit proces heet
koolstofassimilatie.
Voortgezette assimilatie: Glucose is de grondstof voor de vorming van koolhydraten,
eiwitten, vetten en DNA. Voor de voortgezette assimilatie in autotrofe organismen zijn onder
andere mineralen nodig.
Consumenten: De meeste bacteriën, schimmels en de dieren zijn heterotroof. Dit zijn de
consumenten.
Dissimilatie: De afbraak van organische moleculen.
Par 1 Organismen
Ecologie: Is de wetenschap waarbij de wisselwerking
tussen organismen en hun omgeving wordt
bestudeerd.
Levensgemeenschap: Alle populaties in een bepaald
gebied samen.
Soortensamenstelling: Verschillende soorten die
binnen een gebied voorkomen.
Verspreidingsgebied (Areaal): Het gebied waar een
soort op aarde voorkomt.
Tolerantie: Het vermogen van een organismen om
schommelingen in een abiotische factor te verdragen.
Optimum: De waarde van een abiotische factor die het gunstigst is voor het organisme.
Beperkende factor: Een abiotische factor die bepaalt of en hoeveel organismen van een
soort in een gebied kunnen overleven.
Par 2 Populatie
Concurrentie (competitie, strijd): Gaat bijvoorbeeld om de beschikbare hoeveelheid
voedsel, om een partner voor de voortplanting, om de beschikbare ruimte of om de
beschikbare hoeveelheid licht (bij planten). Tussen populaties is de concurrentie meestal
minder sterk dan binnen een populatie. Het kan ook zijn dat organismen coöpereren
(samenwerken).
Symbiose: Het langdurige samenleven van organismen van verschillende soorten. Deze
vorm van coöperatie kan voor elk van de organismen voordelig, neutraal of nadelig zijn.
- Mutualisme: Beide de organismen hebben voordeel.
- Commensalisme: Het ene organisme heeft voordeel en het andere geen voordeel
en geen nadeel.
- Parasitisme: Een organisme (parasiet) leeft op of in een organisme van een andere
soort (gastheer) en onttrekt er voedsel aan.
Geboorte: Hierdoor groeit een populatie.
Sterfte: Hierdoor wordt een populatie kleiner.
, Migratie: Hierdoor kan de populatiegrootte veranderen door middel van verplaatsing en
verhuizing. Als organismen elders een populatie binnentrekken (immigratie) of uit een
populatie wegtrekken (emigratie).
Biologisch evenwicht: Toestand waarin de populatiegrootte van elke soort in een
ecosysteem schommelt om een bepaalde waarde.
Uitheems: Soort die van nature niet in gebied voorkomt.
Inheems: Soort die van nature in een gebied voorkomt.
Exoot: Soort die als gevolg van menselijk handelen terechtkomt in een gebied waar hij van
oorsprong niet thuishoort.
Draagkracht: De maximale populatiegrootte in een ecosysteem.
Par 3 Ecosystemen
Vraat: Het eten van planten.
Signaalstoffen: Chemische verbindingen die informatie overdragen tussen en binnen
organismen.
Voedselketen: Geeft de voedselrelaties weer in een ecosysteem.
- Vraat is het begin van een voedselketen.
Predatie: Het eten van dieren.
Voedselweb: In een ecosysteem lopen diverse voedselketens door elkaar heen. Het geheel
van voedselrelaties in een levensgemeenschap wordt voedselweb genoemd.
Trofisch niveau: Elke schakel in een voedselketen. In het eerste trofische niveau bevinden
autotrofe organismen. Dit zijn organismen die met behulp van fotosynthese hun eigen
voedsel kunnen maken (alle planten en sommige bacteriën en archaea). Zij produceren
organische stoffen uit anorganische stoffen. Deze organismen worden producenten
genoemd. De opbouw van organische moleculen uit kleinere moleculen noem je
assimilatie. Producenten zijn in staat glucose te vormen uit de anorganische stoffen
koolstofdioxide en water (of een andere stof met waterstof). Dit proces heet
koolstofassimilatie.
Voortgezette assimilatie: Glucose is de grondstof voor de vorming van koolhydraten,
eiwitten, vetten en DNA. Voor de voortgezette assimilatie in autotrofe organismen zijn onder
andere mineralen nodig.
Consumenten: De meeste bacteriën, schimmels en de dieren zijn heterotroof. Dit zijn de
consumenten.
Dissimilatie: De afbraak van organische moleculen.
