Plan van aanpak
Toegepaste psychologie
“Rolonduidelijkheid tussen onderwijsassistenten/leerkrachtondersteuners en leerkrachten”
Student: xxxxxxxxx
Studentnummer: xxxxxxxxxx
Opleiding: NTI HBO Bachelor toegepaste psychologie
Scriptie begeleider: xxxxxxxxxx
Opdrachtgever: xxxxxxxxx
Datum: 5 april 2024
1
,Voorwoord
6 oktober 2023 is mijn oudste zoon Enzo (22), totaal onverwacht, komen te overlijden door suïcide. Dit heeft een golf
van ontsteltenis teweeg gebracht waardoor ik, mijn andere 2 zonen, mijn ex-man en andere dierbare, in diepe rouw
gedompeld zijn. Omdat ik deze studie mede ben begonnen, om een praktijk te openen oor jongeren die kampen met
(ernstige) depressie (en/of suïcidale gedachten) te helpen toch weer gelukkig te kunnen zijn, is het van belang dat ik
mijn studie afrond. Schijnbaar heb ik toch onbewust iets aangevoeld van Enzo waardoor ik voor 6 oktober 2023 al een
missie kreeg, een plan voor het leven. Mijn lieve zoon Enzo kan ik niet meer helpen maar andere jeugd nog wel. Ook
mijn jongste zoon kampte met depressie, suïcidale gedachte en zelfmutilatie. Hij gaat per 1 mei 2024, 7 weken, in Yes
we can clinics, om echt alleen maar met zichzelf bezig te zijn.
Sinds oktober 2022 ben ik, fulltime, extern, werkzaam, als persoonlijk begeleider uit persoonsgebonden budget (PGB)
voor een jeugdige, vrouwelijke, cliënte met Angelmansyndroom bij Mytylschool de brug. Angelman syndroom (AS) is
een aandoening waarmee je wordt geboren. Door deze aandoening kunnen de hersenen zich niet goed ontwikkelen.
Dit leidt tot een mentale beperking en problemen met leren, praten en bewegen. Ook zijn er vaak andere klachten,
zoals epilepsie. Dit syndroom is vernoemd naar de Engelse arts Harry Angelman (Hersenstichting, 2023).
Om een plekje te vinden in een bestaande hiërarchie op school ging dit niet zonder slag of stoot. In vogelvlucht kennis
te maken met al het personeel was een interessante periode. Op een Mytylschool is er genoeg expertise aanwezig om
een cliënte met Angelman syndroom intern te ondersteunen, begeleiden en verzorgen. De ouders wilde dat hun
dochter extra begeleid zou worden in logopedische ondersteuning om haar vooruitgang in geletterdheid extra te
stimuleren en haar gedrag te monitoren. Er zijn 2 afdelingsleiders waarvan er 1 met pensioen gaat. Ilse, zijn
vervanging, zal mij in het proces van mijn onderzoek begeleiden.
Vanaf februari 2023 ben ik me gaan voorbereiden, om van deze organisatie mijn onderzoeksbedrijf te maken. Dit ging
ook niet simpel. Onderwerpen veranderde zo snel als dat er personeel kwam en ging. Door verzuim, pensionering of
andere zaken. Gezichten verdwenen maar er kwamen ook weer nieuwe bij, een frisse wind door het bedrijf met de
aanstelling van een nieuwe afdelingsleider. Vanaf het begin van het proces plan van aanpak opstellen heb ik
verschillende personeelsleden benaderd over wat zij als probleem ervaren binnen de organisatie. Soms was het te
persoonlijk, soms was het niet echt een probleem, om te onderzoeken, soms teveel regels omtrent Algemene
Verordening Gegevensbescherming (AVG). Overheden, bedrijfsleven en verenigingen moeten voldoen aan de AVG.
Door de AVG krijgen mensen meer privacy rechten. Organisaties moeten hun systemen en processen hierop inrichten
(Rijksoverheid, 2023).
Ik ben dankbaar dat ik op deze manier met iedereen heb kennisgemaakt en zo een groot gedeelte van de organisatie
inhoudelijk heb leren kennen. Het moest “even” tussen neus en lippen door omdat ik ook in- en buiten de klas mijn
client moet ondersteunen, begeleiden en verzorgen. Gelukkig heb ik een goede samenwerking beleeft en ervaar ik dit
nog steeds met de leerkrachten en onderwijsassistenten waar ik dagelijks mee samenwerk. Met duidelijkheid over
verwachtingen wordt er een dagelijkse planning gemaakt waar mijn hulp gevraagd wordt zodat ik in niemands
vaarwater terecht kom.
Ik ben de ouders van mijn cliënte dankbaar, dat zij mij het vertrouwen hebben gegeven om hun dochter ook weer bij te
staan op deze nieuwe school. Mijn cliënte zat eerst op regulier onderwijs vanaf dat zij 4 jaar jong is. Ik ben haar
begeleider sinds zij in groep 5 zit. Nu naar de overgang in het Voorgezet Speciaal Onderwijs (VSO) mag ik weer haar
begeleider zijn. Het 6de jaar gaan we in, we kunnen met elkaar lezen en schrijven. De ouders weten dat dit bedrijf mijn
onderzoeksbedrijf is en snappen dat ik hier ook wat tijd voor beschikbaar maak. De tijd dat ik mijn client niet begeleid
is de tijd die ik kan investeren. Door transparantie is er wederzijds begrip.
Sinds augustus 2023 heb ik eindelijk een goede onderzoeksvraag gevonden en met behulp van mijn scriptiecoach
Yvette Vermeer ben ik het plan van aanpak gaan vormgeven. Door het overlijden van Enzo heb ik uitstel bij SKJ en
NTI aangevraagd en ook gekregen van een jaar en 2 jaar. Ook al wil ik graag de draad weer van mijn leven en studie
oppakken toch laat de rouw dit soms niet toe. In de bijlage stuur ik de rouwkaart van Enzo.
2
, Inhoudsopgave
1. Organisatie en aanleiding tot het onderzoek......................................................................................................................... 5
1.1 Beschrijving opdrachtgever........................................................................................................................................................5
1.2 Aanleiding van het probleem......................................................................................................................................................6
1.3 Doel van het onderzoek...............................................................................................................................................................8
2. Centrale vraag en deelvragen.............................................................................................................................................. 10
2.1 Centrale vraag...........................................................................................................................................................................10
2.2 Deelvragen................................................................................................................................................................................10
3. Verkennende literatuurstudie............................................................................................................................................. 11
4. Onderzoeksmethoden........................................................................................................................................................ 13
4.1 Deelvraag 1................................................................................................................................................................................13
Wat zijn volgens de literatuur de rollen van onderwijsassistenten / lerarenondersteuners in het onderwijs?..............................13
4.2 Deelvraag 2................................................................................................................................................................................14
4.3 Deelvraag 3................................................................................................................................................................................14
4.4 Deelvraag 4 en 5........................................................................................................................................................................15
5. Planning............................................................................................................................................................................. 16
6. Literatuurlijst...................................................................................................................................................................... 17
3
Toegepaste psychologie
“Rolonduidelijkheid tussen onderwijsassistenten/leerkrachtondersteuners en leerkrachten”
Student: xxxxxxxxx
Studentnummer: xxxxxxxxxx
Opleiding: NTI HBO Bachelor toegepaste psychologie
Scriptie begeleider: xxxxxxxxxx
Opdrachtgever: xxxxxxxxx
Datum: 5 april 2024
1
,Voorwoord
6 oktober 2023 is mijn oudste zoon Enzo (22), totaal onverwacht, komen te overlijden door suïcide. Dit heeft een golf
van ontsteltenis teweeg gebracht waardoor ik, mijn andere 2 zonen, mijn ex-man en andere dierbare, in diepe rouw
gedompeld zijn. Omdat ik deze studie mede ben begonnen, om een praktijk te openen oor jongeren die kampen met
(ernstige) depressie (en/of suïcidale gedachten) te helpen toch weer gelukkig te kunnen zijn, is het van belang dat ik
mijn studie afrond. Schijnbaar heb ik toch onbewust iets aangevoeld van Enzo waardoor ik voor 6 oktober 2023 al een
missie kreeg, een plan voor het leven. Mijn lieve zoon Enzo kan ik niet meer helpen maar andere jeugd nog wel. Ook
mijn jongste zoon kampte met depressie, suïcidale gedachte en zelfmutilatie. Hij gaat per 1 mei 2024, 7 weken, in Yes
we can clinics, om echt alleen maar met zichzelf bezig te zijn.
Sinds oktober 2022 ben ik, fulltime, extern, werkzaam, als persoonlijk begeleider uit persoonsgebonden budget (PGB)
voor een jeugdige, vrouwelijke, cliënte met Angelmansyndroom bij Mytylschool de brug. Angelman syndroom (AS) is
een aandoening waarmee je wordt geboren. Door deze aandoening kunnen de hersenen zich niet goed ontwikkelen.
Dit leidt tot een mentale beperking en problemen met leren, praten en bewegen. Ook zijn er vaak andere klachten,
zoals epilepsie. Dit syndroom is vernoemd naar de Engelse arts Harry Angelman (Hersenstichting, 2023).
Om een plekje te vinden in een bestaande hiërarchie op school ging dit niet zonder slag of stoot. In vogelvlucht kennis
te maken met al het personeel was een interessante periode. Op een Mytylschool is er genoeg expertise aanwezig om
een cliënte met Angelman syndroom intern te ondersteunen, begeleiden en verzorgen. De ouders wilde dat hun
dochter extra begeleid zou worden in logopedische ondersteuning om haar vooruitgang in geletterdheid extra te
stimuleren en haar gedrag te monitoren. Er zijn 2 afdelingsleiders waarvan er 1 met pensioen gaat. Ilse, zijn
vervanging, zal mij in het proces van mijn onderzoek begeleiden.
Vanaf februari 2023 ben ik me gaan voorbereiden, om van deze organisatie mijn onderzoeksbedrijf te maken. Dit ging
ook niet simpel. Onderwerpen veranderde zo snel als dat er personeel kwam en ging. Door verzuim, pensionering of
andere zaken. Gezichten verdwenen maar er kwamen ook weer nieuwe bij, een frisse wind door het bedrijf met de
aanstelling van een nieuwe afdelingsleider. Vanaf het begin van het proces plan van aanpak opstellen heb ik
verschillende personeelsleden benaderd over wat zij als probleem ervaren binnen de organisatie. Soms was het te
persoonlijk, soms was het niet echt een probleem, om te onderzoeken, soms teveel regels omtrent Algemene
Verordening Gegevensbescherming (AVG). Overheden, bedrijfsleven en verenigingen moeten voldoen aan de AVG.
Door de AVG krijgen mensen meer privacy rechten. Organisaties moeten hun systemen en processen hierop inrichten
(Rijksoverheid, 2023).
Ik ben dankbaar dat ik op deze manier met iedereen heb kennisgemaakt en zo een groot gedeelte van de organisatie
inhoudelijk heb leren kennen. Het moest “even” tussen neus en lippen door omdat ik ook in- en buiten de klas mijn
client moet ondersteunen, begeleiden en verzorgen. Gelukkig heb ik een goede samenwerking beleeft en ervaar ik dit
nog steeds met de leerkrachten en onderwijsassistenten waar ik dagelijks mee samenwerk. Met duidelijkheid over
verwachtingen wordt er een dagelijkse planning gemaakt waar mijn hulp gevraagd wordt zodat ik in niemands
vaarwater terecht kom.
Ik ben de ouders van mijn cliënte dankbaar, dat zij mij het vertrouwen hebben gegeven om hun dochter ook weer bij te
staan op deze nieuwe school. Mijn cliënte zat eerst op regulier onderwijs vanaf dat zij 4 jaar jong is. Ik ben haar
begeleider sinds zij in groep 5 zit. Nu naar de overgang in het Voorgezet Speciaal Onderwijs (VSO) mag ik weer haar
begeleider zijn. Het 6de jaar gaan we in, we kunnen met elkaar lezen en schrijven. De ouders weten dat dit bedrijf mijn
onderzoeksbedrijf is en snappen dat ik hier ook wat tijd voor beschikbaar maak. De tijd dat ik mijn client niet begeleid
is de tijd die ik kan investeren. Door transparantie is er wederzijds begrip.
Sinds augustus 2023 heb ik eindelijk een goede onderzoeksvraag gevonden en met behulp van mijn scriptiecoach
Yvette Vermeer ben ik het plan van aanpak gaan vormgeven. Door het overlijden van Enzo heb ik uitstel bij SKJ en
NTI aangevraagd en ook gekregen van een jaar en 2 jaar. Ook al wil ik graag de draad weer van mijn leven en studie
oppakken toch laat de rouw dit soms niet toe. In de bijlage stuur ik de rouwkaart van Enzo.
2
, Inhoudsopgave
1. Organisatie en aanleiding tot het onderzoek......................................................................................................................... 5
1.1 Beschrijving opdrachtgever........................................................................................................................................................5
1.2 Aanleiding van het probleem......................................................................................................................................................6
1.3 Doel van het onderzoek...............................................................................................................................................................8
2. Centrale vraag en deelvragen.............................................................................................................................................. 10
2.1 Centrale vraag...........................................................................................................................................................................10
2.2 Deelvragen................................................................................................................................................................................10
3. Verkennende literatuurstudie............................................................................................................................................. 11
4. Onderzoeksmethoden........................................................................................................................................................ 13
4.1 Deelvraag 1................................................................................................................................................................................13
Wat zijn volgens de literatuur de rollen van onderwijsassistenten / lerarenondersteuners in het onderwijs?..............................13
4.2 Deelvraag 2................................................................................................................................................................................14
4.3 Deelvraag 3................................................................................................................................................................................14
4.4 Deelvraag 4 en 5........................................................................................................................................................................15
5. Planning............................................................................................................................................................................. 16
6. Literatuurlijst...................................................................................................................................................................... 17
3
