Samenvatting aarde

AARDE
2.5 AARDROTATIE

Aardrotatie: de aarde draait rond haar eigen as

2.5.1 SCHIJNBEWEGINGEN

 Zon komt op in het oosten, in de middag in het zuiden en gaat onder in het westen
(dagboog van de zon)
 1 omwenteling in 23u56’ (+ 4’ omdat de aarde ook nog rond de zon draait)
 24 u tussen 2 culminaties (wanneer de zon haar hoogste punt bereikt) van de zon
 Snelheid:
 Aan de evenaar: 40 000 km op 24 u = 1660 km/u
 Aan de polen: 0 km/u
 In de nacht: sterren bewegen schijnbaar rond de “hemelnoordpool”
 Poolster: ster die samenvalt met dit centraal punt
 Geocentrisch wereldbeeld: de zon en de andere sterren draaien rond de aarde
 Heliocentrisme (Copernicus): aarde draait rond de zon (zon staat centraal)

2.5.2 ECHTE BEWEGING

 Aardrotatie: aarde die rond haar as draait (tegenwijzerzin)

2.5.3 GEVOLGEN

 Grotere middelpuntvliedende kracht: aarde aan de evenaar sneller draait dan aan
de polen
 Aarde aan evenaar meer naar buiten geslingerd
 Afgeplat aan de polen
 Zon belicht helft van de aarde: wisselen dag en nacht (360° duurt 24u)
 Zonnetijd
 Uurgordels (conventionele tijd): afgesproken zone’s die dezelfde tijd hanteren

 Elke zon (15°) breed
 Meridiaan van Greenwich: eerste uurgordel (basisuurgordel) doormidden
verdeeld
 Zonsverduistering (eclips)
 Zon wordt verduisterd door de maan
 Maan draait rond aarde (1 maand)
 Aarde en maan draaien samen rond som
 Zon, maan en aarde staan in een recht lijn
naast elkaar

,  Maansverduistering
 Elke nacht anders
 Nieuwe maan: als je geen maan ziet
 Volle maan
 Maan draait rond aarde (1 maand)
 Maan weerkaatst licht van de zon
 We zien alleen deel dat door zon
beschenen wordt
 Wanneer maan snel verdwijnt: maansverduistering
 Wanneer aarde precies tussen zon en maan staat

2.6 AARDREVOLUTIE

In de loop van het jaar verandert:

 Plaats waar zon opkomt en ondergaat
 Zonshoogte op het middaguur (=culminatiehoogte)
 Lengte van dagen of aantal uren licht

2.6.1 DUUR

 Astronomisch jaar: één revolutie: 365 dagen 5u 48 minuten
 Onze kalender: een geheel aantal dagen
 Om de 4 jaar: 1 dag extra (Juliaanse kalender)
 Dagen tussen 4 en 15 oktober geschrapt (Gregoriaanse kalender)

2.6.2 VORM VAN DE AARDBAAN

 Ecliptica: baanvlak van de aarde
 Perihelium: plaats het dichtst bij de zon (december)
 Aphelium: plaats het verst van de zon (juni)
 Aardas staat schuin op baanvlak aarde
 Hoek tussen evenaarsvlak aarde en baanvlak is 23,5 graden

2.6.3 GEVOLGEN: DE SEIZOENEN

 Zon loodrecht op Kreeftskeerkring: zomer in het NH
 Zon loodrecht op evenaar: herfst/lente in het NH
 Zon loodrecht op Steenbokskeerkring: winter in het NH




21 JUNI (ZOMER)