Aardrijkskunde 5VWO H2: Endogene en exogene processen
Lithosfeer: - aardkorst
- bovenste deel van de aardmantel
Asthenosfeer: - onderste deel van de aardmantel
Hoe verder van de kern, hoe minder vloeibaar de magma is.
Oceanische korst: dun, zwaar en van basalt
Continentale korst: dik, licht en van graniet
In de aardmantel ‘stroomt’ het gesteente dankzij de hitte in de aardkern →
convectiestromen
Er zijn drie soorten plaatbewegingen:
1. Convergentie: naar elkaar toe →←
2. Divergentie: van elkaar af ←→
3. Transform: langs elkaar ⇄
- Bij twee divergente oceanische platen ontstaat een mid oceanische rug
- Bij twee convergente continentale platen ontstaan bergen
- Bij een convergente oceanische en continentale plaat ontstaat een diepzeetrog
, Platentektoniek = het bewegen van de platen op de aardmantel
*Ridge-push en slab-pull model:
- Bij een subductiezone zakt de zware lithosfeer de asthenosfeer in en trekt de rest
van de oceanische plaat mee: slab-pull
- Het ‘gat’ dat ontstaat wordt opgevuld door magma, stolt tot nieuwe oceanische
lithosfeer en duwt de oceanische plaat opnieuw naar subductiezone: ridge-push
Actualiteitsprincipe: wetenschappers gaan ervan
uit dat de aardplaten in het verleden ook met 1 tot 20
cm per jaar bewogen
250 miljoen jaar geleden: Pangea
↓ Bewegingsrichting draait om
Nu : Continenten bewegen uit elkaar
↓ Bewegingsrichting draait om
Over 250 miljoen jaar: Nieuw supercontinent
Vulkaan Eruptie Dikte lava
Convergent Strato Explosief Dik
Divergent Schild Effusief Dun
Caldera = de kegel van een vulkaan wordt eraf geblazen of het dak van de magmakamer
stort in
Hotspots wijken af, want;
1. Ze liggen op het midden van een plaat
2. Ze functioneren anders dan je bij de plaatbeweging zou verwachten
Lithosfeer: - aardkorst
- bovenste deel van de aardmantel
Asthenosfeer: - onderste deel van de aardmantel
Hoe verder van de kern, hoe minder vloeibaar de magma is.
Oceanische korst: dun, zwaar en van basalt
Continentale korst: dik, licht en van graniet
In de aardmantel ‘stroomt’ het gesteente dankzij de hitte in de aardkern →
convectiestromen
Er zijn drie soorten plaatbewegingen:
1. Convergentie: naar elkaar toe →←
2. Divergentie: van elkaar af ←→
3. Transform: langs elkaar ⇄
- Bij twee divergente oceanische platen ontstaat een mid oceanische rug
- Bij twee convergente continentale platen ontstaan bergen
- Bij een convergente oceanische en continentale plaat ontstaat een diepzeetrog
, Platentektoniek = het bewegen van de platen op de aardmantel
*Ridge-push en slab-pull model:
- Bij een subductiezone zakt de zware lithosfeer de asthenosfeer in en trekt de rest
van de oceanische plaat mee: slab-pull
- Het ‘gat’ dat ontstaat wordt opgevuld door magma, stolt tot nieuwe oceanische
lithosfeer en duwt de oceanische plaat opnieuw naar subductiezone: ridge-push
Actualiteitsprincipe: wetenschappers gaan ervan
uit dat de aardplaten in het verleden ook met 1 tot 20
cm per jaar bewogen
250 miljoen jaar geleden: Pangea
↓ Bewegingsrichting draait om
Nu : Continenten bewegen uit elkaar
↓ Bewegingsrichting draait om
Over 250 miljoen jaar: Nieuw supercontinent
Vulkaan Eruptie Dikte lava
Convergent Strato Explosief Dik
Divergent Schild Effusief Dun
Caldera = de kegel van een vulkaan wordt eraf geblazen of het dak van de magmakamer
stort in
Hotspots wijken af, want;
1. Ze liggen op het midden van een plaat
2. Ze functioneren anders dan je bij de plaatbeweging zou verwachten
