Koolhydraten
Functie
1. Energieleverancier
- Koolhydraten zijn de belangrijkste bron van energie voor het lichaam. Ze worden
omgezet in glucose, dat door de cellen gebruikt wordt voor directe energieproductie.
- Glucose is de voornaamste brandstof voor de hersenen, zenuwcellen en rode
bloedcellen
- 1 gram koolhydraten= 4 kcal
- Referentiewaarde= 40-70%
2. Opslag van energie (glycogeen)
- Overtollige glucose uit koolhydraten die niet direct nodig is voor energie, wordt in de
lever en spieren opgeslagen als glycogeen.
- Glycogeen dient als snelle energiebron wanneer het lichaam dat nodig heeft,
bijvoorbeeld tijdens het vasten of intensieve fysieke inspanning.
- De lever helpt met het vrijmaken van glucose uit glycogeen om de bloedsuikerspiegel
stabiel te houden.
3. Regulatie van de bloedsuikerspiegel
- Koolhydraten, met name complexe koolhydraten, helpen de bloedsuikerspiegel
stabiel te houden doordat ze langzaam worden afgebroken en opgenomen.
4. Voeding voor gezonde darmflora
Voedingsvezels spelen een cruciale rol in de gezondheid van het spijsverteringskanaal.
- Oplosbare vezels->lossen op in water en vormen een gelachtige substantie in de
darmen.
- Onoplosbare vezels->lossen niet op in water en blijven grotendeels ongewijzigd
tijdens de spijsvertering.
Koolhydraatwisseling
- Glycogenese-> Het proces waarbij glucose uit het bloed wordt omgezet in glycogeen,
dat vervolgens wordt opgeslagen in de lever en spieren.
- Glycogenolyse-> Het proces waarbij glycogeen wordt afgebroken tot glucose om het
lichaam van energie te voorzien.
- Gluconeogenese-> Het proces waarbij het lichaam glucose produceert uit niet-
koolhydraatbronnen, zoals aminozuren (eiwitten), glycerol (uit vetten) en lactaat.
- Glycolyse-> Het proces waarbij glucose wordt afgebroken tot pyruvaat en daarbij
energie (ATP) wordt geproduceerd. Dit gebeurt in de cellen.
, Soorten koolhydraten
-monosachariden (1 molecuul)-> b.v glucose, galactose, fructose
-disachariden (2 moleculen)-> b.v lactose en sucrose
-oligosachariden (3-9 moleculen)-> b.v Inuline
-polysachariden (10-.. moleculen)-> b.v zetmeel
-Glucose+glucose-> maltose (b.v bier)
-Glucose+galactose-> lactose (b.v zuivel)
-Glucose+fructose-> sacharose (b.v fruit)
-Olygo en polysacharariden
-amylose (plantaardig)
-amylopectine (plantaardige zetmeel)
-glycogeen (dierlijke zetmeel)
Gevolgen van te hoge of te lage inname
Te hoge inname:
1. Gewichtstoename->Overmatig inname van koolhydraten, vooral eenvoudige suikers,
kan leiden tot een overschot aan calorieën, wat resulteert in gewichtstoename
2. Diabetes type 2-> Een hoge inname van suikers en geraffineerde koolhydraten kan
leiden tot frequente pieken in de bloedsuikerspiegel.
3. Hart-en vaatziekten-> een dieet rijk aan geraffineerde koolhydraten kan leiden tot
verhoogde triglyceriden-en cholesterolniveaus, wat het risico op hart-en vaatziekten
vergroot.
Te lage inname:
1. Energietekort-> een te lage inname kan leiden tot vermoeidheid, een gebrek aan
energie en een afname van fysieke prestaties.
2. Ketoacidose-> Bij zeer lage koolhydraatinname kan het lichaam in ketose komen,
waarbij het vet als belangrijkste energiebron gaat gebruiken. Dit kan leiden tot
ketoacidose, een gevaarlijke toestand waarbij er te veel ketonen in het bloed komen,
wat de zuurgraad van het bloed verhoogt.
3. Verlies van spiermassa-> In het geval van een te lage koolhydraatinname kan het
lichaam beginnen met het afbreken van spierweefsel voor energie, vooral als de
eiwitinname ook onvoldoende is.
4. Verstoorde hormoonbalans-> Een te lage koolhydraatinname kan invloed hebben op
de hormoonproductie, inclusief hormonen die betrokken zijn bij de stofwisseling, en
kan menstruatieproblemen bij vrouwen veroorzaken.
5. Slechte mentale gezondheid-> De hersenen hebben glucose nodig om goed te
functioneren. Een tekort aan koolhydraten kan leiden tot concentratieproblemen,
geheugenproblemen en mentale vermoeidheid.
Functie
1. Energieleverancier
- Koolhydraten zijn de belangrijkste bron van energie voor het lichaam. Ze worden
omgezet in glucose, dat door de cellen gebruikt wordt voor directe energieproductie.
- Glucose is de voornaamste brandstof voor de hersenen, zenuwcellen en rode
bloedcellen
- 1 gram koolhydraten= 4 kcal
- Referentiewaarde= 40-70%
2. Opslag van energie (glycogeen)
- Overtollige glucose uit koolhydraten die niet direct nodig is voor energie, wordt in de
lever en spieren opgeslagen als glycogeen.
- Glycogeen dient als snelle energiebron wanneer het lichaam dat nodig heeft,
bijvoorbeeld tijdens het vasten of intensieve fysieke inspanning.
- De lever helpt met het vrijmaken van glucose uit glycogeen om de bloedsuikerspiegel
stabiel te houden.
3. Regulatie van de bloedsuikerspiegel
- Koolhydraten, met name complexe koolhydraten, helpen de bloedsuikerspiegel
stabiel te houden doordat ze langzaam worden afgebroken en opgenomen.
4. Voeding voor gezonde darmflora
Voedingsvezels spelen een cruciale rol in de gezondheid van het spijsverteringskanaal.
- Oplosbare vezels->lossen op in water en vormen een gelachtige substantie in de
darmen.
- Onoplosbare vezels->lossen niet op in water en blijven grotendeels ongewijzigd
tijdens de spijsvertering.
Koolhydraatwisseling
- Glycogenese-> Het proces waarbij glucose uit het bloed wordt omgezet in glycogeen,
dat vervolgens wordt opgeslagen in de lever en spieren.
- Glycogenolyse-> Het proces waarbij glycogeen wordt afgebroken tot glucose om het
lichaam van energie te voorzien.
- Gluconeogenese-> Het proces waarbij het lichaam glucose produceert uit niet-
koolhydraatbronnen, zoals aminozuren (eiwitten), glycerol (uit vetten) en lactaat.
- Glycolyse-> Het proces waarbij glucose wordt afgebroken tot pyruvaat en daarbij
energie (ATP) wordt geproduceerd. Dit gebeurt in de cellen.
, Soorten koolhydraten
-monosachariden (1 molecuul)-> b.v glucose, galactose, fructose
-disachariden (2 moleculen)-> b.v lactose en sucrose
-oligosachariden (3-9 moleculen)-> b.v Inuline
-polysachariden (10-.. moleculen)-> b.v zetmeel
-Glucose+glucose-> maltose (b.v bier)
-Glucose+galactose-> lactose (b.v zuivel)
-Glucose+fructose-> sacharose (b.v fruit)
-Olygo en polysacharariden
-amylose (plantaardig)
-amylopectine (plantaardige zetmeel)
-glycogeen (dierlijke zetmeel)
Gevolgen van te hoge of te lage inname
Te hoge inname:
1. Gewichtstoename->Overmatig inname van koolhydraten, vooral eenvoudige suikers,
kan leiden tot een overschot aan calorieën, wat resulteert in gewichtstoename
2. Diabetes type 2-> Een hoge inname van suikers en geraffineerde koolhydraten kan
leiden tot frequente pieken in de bloedsuikerspiegel.
3. Hart-en vaatziekten-> een dieet rijk aan geraffineerde koolhydraten kan leiden tot
verhoogde triglyceriden-en cholesterolniveaus, wat het risico op hart-en vaatziekten
vergroot.
Te lage inname:
1. Energietekort-> een te lage inname kan leiden tot vermoeidheid, een gebrek aan
energie en een afname van fysieke prestaties.
2. Ketoacidose-> Bij zeer lage koolhydraatinname kan het lichaam in ketose komen,
waarbij het vet als belangrijkste energiebron gaat gebruiken. Dit kan leiden tot
ketoacidose, een gevaarlijke toestand waarbij er te veel ketonen in het bloed komen,
wat de zuurgraad van het bloed verhoogt.
3. Verlies van spiermassa-> In het geval van een te lage koolhydraatinname kan het
lichaam beginnen met het afbreken van spierweefsel voor energie, vooral als de
eiwitinname ook onvoldoende is.
4. Verstoorde hormoonbalans-> Een te lage koolhydraatinname kan invloed hebben op
de hormoonproductie, inclusief hormonen die betrokken zijn bij de stofwisseling, en
kan menstruatieproblemen bij vrouwen veroorzaken.
5. Slechte mentale gezondheid-> De hersenen hebben glucose nodig om goed te
functioneren. Een tekort aan koolhydraten kan leiden tot concentratieproblemen,
geheugenproblemen en mentale vermoeidheid.
