Hoofdstuk 2 Ontwikkelingspsychologie voor onderwijs en
kinderopvang
Inhoudsopgave
2.1.1 Leefwereld ......................................................................................................... 3
2.1.2 Belevingswereld................................................................................................. 3
2.1.3 Klassieke ontwikkelingspsychologie .................................................................. 3
2.1.4 Levenslooppsycholgie ....................................................................................... 3
2.1.5 Ontwikkeling-ervaring-rijping ............................................................................. 4
2.1.6 de ecologische benadering van Bronfenbrenner ............................................... 4
2.2.1 Pscychoanalytische theorie van Freud .............................................................. 5
2.2.2 Piagets theorie over de cognitieve ontwikkeling ................................................ 6
Adaptatie ................................................................................................................. 6
Stadia van Cognitieve Ontwikkeling ........................................................................ 7
2.2.3 Erikson en de psychosociale ontwikkeling ......................................................... 8
Fases van Erikson:.................................................................................................. 8
2.2.4 Bowlby en het belang van gehechtheid ............................................................. 9
2.2.5 Bronfenbrenner en de ecologie van de menselijke ontwikkeling ..................... 10
2.2.6 Greenspan en de invloed van de opvoeder-kindrelatie.................................... 11
De 6 ontwikkelingsmijlpalen volgens Greenspan: ................................................. 11
2.2.7 Maslow en zijn motivatietheorie ....................................................................... 13
Maslow identificeert drie belangrijke psychologische stromingen: ........................ 13
2.2.8 Kohlberg en zijn theorie over morele ontwikkeling ........................................... 13
2.2.9 Vygotsky en Gal’perin: Ontwikkeling in sociaal-culturlere activiteiten .............. 14
Vygotsky ............................................................................................................... 14
Gal’perin................................................................................................................ 14
2.2.10 Van Parreren en de theorie van het sociaal-constructivisme ......................... 14
2.2.11 Gardner en de theorie van de meervoudige intelligentie ............................... 15
Hier zijn de acht intelligenties volgens Gardner: ................................................... 15
2.2.12 Crone en de Neurocognitieve ontwikkeling .................................................... 16
Het cognitieve ontwikkelingsproces ...................................................................... 16
2.2.13 Dweck en de theorie over mindsets ............................................................... 17
2.3 de WEIRDE blik van ontwikkelingspsychologen ................................................. 18
Nature vs. Nurture ............................................................................................... 18
WEIRD .................................................................................................................. 18
, Culturele Verschillen .......................................................................................... 18
Woordenlijst: ............................................................................................................. 19
, 2.1.1 Leefwereld
Sociale groep
Als de cultuur van de sociale groep afwijkt van die van de ouders, heeft de sociale
groep vaak een sterke invloed. Vanaf 10 jaar wordt de sociale groep belangrijker
voor kinderen. Ze vergelijken zichzelf met de rest en leren zichzelf beter kennen.
Wat een kind doet is de volwassenencultuur vanuit huis toepassen op zijn doelen en
voegen zelf eraan toe wat ze missen via sociale contacten als andere kinderen.
2.1.2 Belevingswereld
Om kinderen te motiveren om te leren is het erg belangrijk om rekening te houden
met hun belevingswereld. Belevingswereld is de wijze waarop ze hun leefwereld
ervaren. Zelfs als kinderen in vergelijkbare leefwerelden wonen kunnen ze dat totaal
verschillend ervaren. De een kan een omgeving veilig ervaren, terwijl de andere dit
benauwd ervaart. De belevingswereld van kinderen wordt beïnvloed door hun leven
en speelt leeftijd een rol.
2.1.3 Klassieke ontwikkelingspsychologie
Een psychologie dat omschrijft dat de ontwikkeling in verschillende fase gebeurt en
dat elke fase steeds een vooruitgang is van de vorige. Het doel is om verschillende
gebieden van de persoonlijkheid op verschillende leeftijden letterlijk te beschrijven.
Voorbeeld van Piaget is dat hij een theorie waarin het beschrijft in welke fase een
kind tot volwassen denken komt. Volwassen denken koppelt hij dus aan een fase.
Klassieke ontwikkelingspsychologie gelooft dat er een einde is aan ontwikkeling.
Ontwikkeling werd gezien als een proces van volwassenwording. Hierbij zijn 3
factoren van belang:
1. Chronologische leeftijd: Dat er bepaalde gedrag wordt verwacht bij
specifieke leeftijden
2. Biologische leeftijd: Menselijke ontwikkeling wordt bepaald door fysieke
eigenschappen
3. Sociale context: Ontwikkeling wordt bepaald door invloeden van de
omgeving/
2.1.4 Levenslooppsychologie
Een psychologie dat zich richt op de in hoeverre kinderen gedurende hun leven aan
steeds veranderende omstandigheden kunnen aanpassen. Het kijkt naast hoe een
kind zich van binnenuit ontwikkelt ook naar wat de invloeden zijn van belangrijke
gebeurtenissen. Invloeden vanuit levensfasen, omgevingsfactoren zoals gezin,
onderwijs, cultuur en maatschappij hebben spelen een rol bij de ontwikkeling. Deze
psychologie benadrukt connecties tussen genetische, psychologische, sociale en
omgevingsfactoren.
kinderopvang
Inhoudsopgave
2.1.1 Leefwereld ......................................................................................................... 3
2.1.2 Belevingswereld................................................................................................. 3
2.1.3 Klassieke ontwikkelingspsychologie .................................................................. 3
2.1.4 Levenslooppsycholgie ....................................................................................... 3
2.1.5 Ontwikkeling-ervaring-rijping ............................................................................. 4
2.1.6 de ecologische benadering van Bronfenbrenner ............................................... 4
2.2.1 Pscychoanalytische theorie van Freud .............................................................. 5
2.2.2 Piagets theorie over de cognitieve ontwikkeling ................................................ 6
Adaptatie ................................................................................................................. 6
Stadia van Cognitieve Ontwikkeling ........................................................................ 7
2.2.3 Erikson en de psychosociale ontwikkeling ......................................................... 8
Fases van Erikson:.................................................................................................. 8
2.2.4 Bowlby en het belang van gehechtheid ............................................................. 9
2.2.5 Bronfenbrenner en de ecologie van de menselijke ontwikkeling ..................... 10
2.2.6 Greenspan en de invloed van de opvoeder-kindrelatie.................................... 11
De 6 ontwikkelingsmijlpalen volgens Greenspan: ................................................. 11
2.2.7 Maslow en zijn motivatietheorie ....................................................................... 13
Maslow identificeert drie belangrijke psychologische stromingen: ........................ 13
2.2.8 Kohlberg en zijn theorie over morele ontwikkeling ........................................... 13
2.2.9 Vygotsky en Gal’perin: Ontwikkeling in sociaal-culturlere activiteiten .............. 14
Vygotsky ............................................................................................................... 14
Gal’perin................................................................................................................ 14
2.2.10 Van Parreren en de theorie van het sociaal-constructivisme ......................... 14
2.2.11 Gardner en de theorie van de meervoudige intelligentie ............................... 15
Hier zijn de acht intelligenties volgens Gardner: ................................................... 15
2.2.12 Crone en de Neurocognitieve ontwikkeling .................................................... 16
Het cognitieve ontwikkelingsproces ...................................................................... 16
2.2.13 Dweck en de theorie over mindsets ............................................................... 17
2.3 de WEIRDE blik van ontwikkelingspsychologen ................................................. 18
Nature vs. Nurture ............................................................................................... 18
WEIRD .................................................................................................................. 18
, Culturele Verschillen .......................................................................................... 18
Woordenlijst: ............................................................................................................. 19
, 2.1.1 Leefwereld
Sociale groep
Als de cultuur van de sociale groep afwijkt van die van de ouders, heeft de sociale
groep vaak een sterke invloed. Vanaf 10 jaar wordt de sociale groep belangrijker
voor kinderen. Ze vergelijken zichzelf met de rest en leren zichzelf beter kennen.
Wat een kind doet is de volwassenencultuur vanuit huis toepassen op zijn doelen en
voegen zelf eraan toe wat ze missen via sociale contacten als andere kinderen.
2.1.2 Belevingswereld
Om kinderen te motiveren om te leren is het erg belangrijk om rekening te houden
met hun belevingswereld. Belevingswereld is de wijze waarop ze hun leefwereld
ervaren. Zelfs als kinderen in vergelijkbare leefwerelden wonen kunnen ze dat totaal
verschillend ervaren. De een kan een omgeving veilig ervaren, terwijl de andere dit
benauwd ervaart. De belevingswereld van kinderen wordt beïnvloed door hun leven
en speelt leeftijd een rol.
2.1.3 Klassieke ontwikkelingspsychologie
Een psychologie dat omschrijft dat de ontwikkeling in verschillende fase gebeurt en
dat elke fase steeds een vooruitgang is van de vorige. Het doel is om verschillende
gebieden van de persoonlijkheid op verschillende leeftijden letterlijk te beschrijven.
Voorbeeld van Piaget is dat hij een theorie waarin het beschrijft in welke fase een
kind tot volwassen denken komt. Volwassen denken koppelt hij dus aan een fase.
Klassieke ontwikkelingspsychologie gelooft dat er een einde is aan ontwikkeling.
Ontwikkeling werd gezien als een proces van volwassenwording. Hierbij zijn 3
factoren van belang:
1. Chronologische leeftijd: Dat er bepaalde gedrag wordt verwacht bij
specifieke leeftijden
2. Biologische leeftijd: Menselijke ontwikkeling wordt bepaald door fysieke
eigenschappen
3. Sociale context: Ontwikkeling wordt bepaald door invloeden van de
omgeving/
2.1.4 Levenslooppsychologie
Een psychologie dat zich richt op de in hoeverre kinderen gedurende hun leven aan
steeds veranderende omstandigheden kunnen aanpassen. Het kijkt naast hoe een
kind zich van binnenuit ontwikkelt ook naar wat de invloeden zijn van belangrijke
gebeurtenissen. Invloeden vanuit levensfasen, omgevingsfactoren zoals gezin,
onderwijs, cultuur en maatschappij hebben spelen een rol bij de ontwikkeling. Deze
psychologie benadrukt connecties tussen genetische, psychologische, sociale en
omgevingsfactoren.
