Scheikunde naamgeving van organische stoffen SV
Koolwaterstoffen zijn stoffen die voornamelijk uit koolstof- en waterstofatomen bestaan. Er zijn
meerdere manieren om één structuurformule te tekenen, dat noem je isomeren. Isomeren: dezelfde
molecuulformule maar verschilt in structuurformule en dus ook in de naamgeving. Onder onvertakte
koolwaterstoffen verstaan we koolwaterstoffen waarbij alle koolstofatomen op 1 lijn liggen. Dit
noemen we in de naamgeving de langste keten, met een bijbehorende stamnaam. De stamnaam
wordt bepaald door het aantal koolstofatomen in de langste keten. Het eerste deel van de stamnaam
is altijd gelijk, het tweede deel kan verschillen. Dit is afhankelijk van de atoombindingen tussen de
koolstofatomen. Voor het eerste gedeelte
van de stamnaam wordt er gebruik
gemaakt van telwoorden. Achter het
eerste deel komt een uitgang te staan die
aangeeft welke bindingen er tussen de koolstofatomen aanwezig zijn. Hierbij zijn drie
uitgangen/groepen van koolwaterstoffen te weten: alkanen, alkenen en alkynen.
- Alkanen
Bij alkanen eindigt de stamnaam op –aan. Bij alkanen zijn er alleen enkele
atoombindingen tussen de koolstofatomen aanwezig. Algemene formule voor
de alkanen -> CnH2n+2
Stamnaam:
- Alkenen
Bij alkenen eindigt de stamnaam op –een (als er één dubbele binding in de
langste koolstofketen aanwezig is) als er 2 dubbele bindingen in de langste
keten aanwezig zijn eindigen ze op -Adieen. Algemene formule voor de alkenen ->
Stamnaam:
CnH2n
Stamnaam: 4-
- Alkynen methylhepta-
Bij alkynen eindigt de stamnaam op –yn (als er één drievoudige
atoombindingen aanwezig in de langste keten) als er 2 dubbele bindingen in de
langste keten aanwezig zijn eindigen ze op -Adiyn. Algemene formule voor de
alkynen -> CnH2n-2 Stamnaam:
Stamnaam: 4-methylhepta-2,5-diyn
- Opstellen van systematische naam opstellen
1. Zoek de langste koolstofketen op.
2. Omcirkel de zijgroepen en zet de namen erbij.
3. Nummer de koolstof zodat het een uiteindelijk zo laag mogelijk nummer houd.
4. achterhaal de namen van de stamnaam, zijgroepen, voorvoegsels en nummers.
Koolwaterstoffen zijn stoffen die voornamelijk uit koolstof- en waterstofatomen bestaan. Er zijn
meerdere manieren om één structuurformule te tekenen, dat noem je isomeren. Isomeren: dezelfde
molecuulformule maar verschilt in structuurformule en dus ook in de naamgeving. Onder onvertakte
koolwaterstoffen verstaan we koolwaterstoffen waarbij alle koolstofatomen op 1 lijn liggen. Dit
noemen we in de naamgeving de langste keten, met een bijbehorende stamnaam. De stamnaam
wordt bepaald door het aantal koolstofatomen in de langste keten. Het eerste deel van de stamnaam
is altijd gelijk, het tweede deel kan verschillen. Dit is afhankelijk van de atoombindingen tussen de
koolstofatomen. Voor het eerste gedeelte
van de stamnaam wordt er gebruik
gemaakt van telwoorden. Achter het
eerste deel komt een uitgang te staan die
aangeeft welke bindingen er tussen de koolstofatomen aanwezig zijn. Hierbij zijn drie
uitgangen/groepen van koolwaterstoffen te weten: alkanen, alkenen en alkynen.
- Alkanen
Bij alkanen eindigt de stamnaam op –aan. Bij alkanen zijn er alleen enkele
atoombindingen tussen de koolstofatomen aanwezig. Algemene formule voor
de alkanen -> CnH2n+2
Stamnaam:
- Alkenen
Bij alkenen eindigt de stamnaam op –een (als er één dubbele binding in de
langste koolstofketen aanwezig is) als er 2 dubbele bindingen in de langste
keten aanwezig zijn eindigen ze op -Adieen. Algemene formule voor de alkenen ->
Stamnaam:
CnH2n
Stamnaam: 4-
- Alkynen methylhepta-
Bij alkynen eindigt de stamnaam op –yn (als er één drievoudige
atoombindingen aanwezig in de langste keten) als er 2 dubbele bindingen in de
langste keten aanwezig zijn eindigen ze op -Adiyn. Algemene formule voor de
alkynen -> CnH2n-2 Stamnaam:
Stamnaam: 4-methylhepta-2,5-diyn
- Opstellen van systematische naam opstellen
1. Zoek de langste koolstofketen op.
2. Omcirkel de zijgroepen en zet de namen erbij.
3. Nummer de koolstof zodat het een uiteindelijk zo laag mogelijk nummer houd.
4. achterhaal de namen van de stamnaam, zijgroepen, voorvoegsels en nummers.
