Geschiedenis samenvatting hst 6
6.2
Kenmerkend aspect:
- De bijzondere plaats in staatkundig opzicht en de bloei in economisch en
cultureel opzicht van de Nederlandse Republiek.
Op de Dam in Amsterdam werd van 1648 tot 1665 een nieuw stadhuis gebouwd. Het was één groot
symbool van burgermacht. In de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden hadden rijke burgers
veel macht. Door de Opstand tegen Spanje hadden de gewesten en steden hun zelfstandigheid
behouden. In andere landen groeide de macht van de koning, maar de Republiek had niet eens een
staatshoofd. De zeven gewesten werkten samen in de Staten-Generaal. Die beslisten over het leger
en de vloot, de gezamenlijke buitenlandse politiek en het bestuur van de Generaliteitslanden, de
gebieden die in de 17e eeuw op de Spanjaarden veroverd waren: Noord-Brabant, Zeeuws-Vlaanderen
en delen van Limburg. De bestuurders in de Republiek werden Regenten genoemd. Het hoogste
bestuur in elk gewest waren de Staten, waarin de steden en de adel waren vertegenwoordigd. In de
steden hadden de burgers het voor het zeggen. In andere provincies waren burgers en adel ongeveer
even sterk. De invloed van de burgers lag bij de rijke families. In deze oligarchie benoemden regenten
elkaar. Er was één regent die een beetje op een vorst leek: de stadhouder. Hij was de machtigste
man in de Republiek: hij was opperbevelhebber van leger en de vloot, hield toezicht op de
rechtspraak en had in veel steden en op het platte land invloed op de benoeming van regenten. De
stadhouders gedroegen zich graag als een vorst.
Nederland beleefde in de 17e eeuw een economische bloeiperiode die later ‘de Gouden eeuw’ werd
genoemd. De Republiek was toen het welvarendste land in Europa. Dat kwam in eerste plaats door
de handel. Amsterdam was de belangrijkste stapelplaats van Europa. Er werden goederen uit de hele
wereld opgeslagen, verwerkt en doorverkocht. De val van Antwerpen in 1585 zorgde er onder andere
voor dat alle rijke kooplieden naar Amsterdam vluchtten en hun bezit en kennis meenamen. Ze
waren onder meer belangrijk voor de oprichting van de VOC. Dankzij de welvaart en handel deed ook
de nijverheid het goed. Leiden was een van de belangrijkste textielsteden van Europa. Ook deze stad
dankte zijn succes aan de neergang van de zuidelijke Nederlanden. De landbouw profiteerde ook van
de internationale handel.
Ook cultureel beleefde Nederland een Gouden eeuw. Vooral de schilderkunst bloeide. In de
Republiek waren burgers de belangrijkste kopers van kunst. In de wetenschap had de Republiek ook
een vooraanstaande rol. Buitenlandse geleerden woonden in Nederland, want nergens was de
geestelijke vrijheid zo groot als in de republiek. hier werden boeken gedrukt die in andere landen
verboden waren. In de Republiek was het gereformeerde (calvinistische) geloof de staatsgodsdienst.
Er was geen godsdienstvrijheid maar wel gewetensvrijheid: mensen mochten alles geloven, maar
niet openlijk met hun godsdienst bezig zijn. Over het algemeen was er wel tolerantie. In de praktijk
verschilde dit per gewest en soms ook per stad.
Kort samengevat
De bijzondere plaats in staatkundig opzicht.
- Nederland was de enige Republiek in Europa.
- De gewesten mochten zelf veel beslissen, (in de meeste landen werd dit centraal geregeld).
Economische bloei
6.2
Kenmerkend aspect:
- De bijzondere plaats in staatkundig opzicht en de bloei in economisch en
cultureel opzicht van de Nederlandse Republiek.
Op de Dam in Amsterdam werd van 1648 tot 1665 een nieuw stadhuis gebouwd. Het was één groot
symbool van burgermacht. In de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden hadden rijke burgers
veel macht. Door de Opstand tegen Spanje hadden de gewesten en steden hun zelfstandigheid
behouden. In andere landen groeide de macht van de koning, maar de Republiek had niet eens een
staatshoofd. De zeven gewesten werkten samen in de Staten-Generaal. Die beslisten over het leger
en de vloot, de gezamenlijke buitenlandse politiek en het bestuur van de Generaliteitslanden, de
gebieden die in de 17e eeuw op de Spanjaarden veroverd waren: Noord-Brabant, Zeeuws-Vlaanderen
en delen van Limburg. De bestuurders in de Republiek werden Regenten genoemd. Het hoogste
bestuur in elk gewest waren de Staten, waarin de steden en de adel waren vertegenwoordigd. In de
steden hadden de burgers het voor het zeggen. In andere provincies waren burgers en adel ongeveer
even sterk. De invloed van de burgers lag bij de rijke families. In deze oligarchie benoemden regenten
elkaar. Er was één regent die een beetje op een vorst leek: de stadhouder. Hij was de machtigste
man in de Republiek: hij was opperbevelhebber van leger en de vloot, hield toezicht op de
rechtspraak en had in veel steden en op het platte land invloed op de benoeming van regenten. De
stadhouders gedroegen zich graag als een vorst.
Nederland beleefde in de 17e eeuw een economische bloeiperiode die later ‘de Gouden eeuw’ werd
genoemd. De Republiek was toen het welvarendste land in Europa. Dat kwam in eerste plaats door
de handel. Amsterdam was de belangrijkste stapelplaats van Europa. Er werden goederen uit de hele
wereld opgeslagen, verwerkt en doorverkocht. De val van Antwerpen in 1585 zorgde er onder andere
voor dat alle rijke kooplieden naar Amsterdam vluchtten en hun bezit en kennis meenamen. Ze
waren onder meer belangrijk voor de oprichting van de VOC. Dankzij de welvaart en handel deed ook
de nijverheid het goed. Leiden was een van de belangrijkste textielsteden van Europa. Ook deze stad
dankte zijn succes aan de neergang van de zuidelijke Nederlanden. De landbouw profiteerde ook van
de internationale handel.
Ook cultureel beleefde Nederland een Gouden eeuw. Vooral de schilderkunst bloeide. In de
Republiek waren burgers de belangrijkste kopers van kunst. In de wetenschap had de Republiek ook
een vooraanstaande rol. Buitenlandse geleerden woonden in Nederland, want nergens was de
geestelijke vrijheid zo groot als in de republiek. hier werden boeken gedrukt die in andere landen
verboden waren. In de Republiek was het gereformeerde (calvinistische) geloof de staatsgodsdienst.
Er was geen godsdienstvrijheid maar wel gewetensvrijheid: mensen mochten alles geloven, maar
niet openlijk met hun godsdienst bezig zijn. Over het algemeen was er wel tolerantie. In de praktijk
verschilde dit per gewest en soms ook per stad.
Kort samengevat
De bijzondere plaats in staatkundig opzicht.
- Nederland was de enige Republiek in Europa.
- De gewesten mochten zelf veel beslissen, (in de meeste landen werd dit centraal geregeld).
Economische bloei
