Hoorcollege 1
The still face experiment
Dit experiment geeft een idee hoe belangrijk menselijk contact tussen een moeder en kind is. In het
experiment gaat een moeder heel even uit contact met haar baby. Dit wordt gevolgd door grote
verwarring, woede, verdriet en hopeloosheid bij de baby.
The source-receiver model (lineair)
Simpelste vorm van communicatie
Zender encodeert bericht via een kanaal à ontvanger decodeert de inhoud van het bericht
Geen mogelijkheid tot feedback (ook niet non-verbaal)
Bijvoorbeeld massamedia: televisie, krant, radio
Niet realistisch, beide personen zijn namelijk zowel zender als ontvanger
Transactional model
Mensen zijn met elkaar verbonden d.m.v. communicatie
Je bent tegelijkertijd zender én ontvanger
Interdependence: je bent afhankelijk van elkaar
Er moet rekening gehouden worden met een noise, dit kan letterlijk lawaai zijn, maar ook
jouw manier van interpreteren
Mensen hebben hun eigen perspectief / gedachten over een bericht, maar we proberen de
ander te begrijpen.
Language is ambiguous
Taal is dubbelzinnig à dingen kunnen altijd anders worden opgevat dan bedoeld
Voorbeeld: Derek Bentley was samen met een vriend van 16 jaar buiten aan het spelen. Op
een gegeven moment liet zijn vriend een pistool zien. Na een tijdje komt er een agent hun kant
op, waarop Bentley zegt: "Let him have it". Zijn vriend schiet de agent dood. Het bericht van
Bentley kon op twee manieren worden geïnterpreteerd: (1) schiet de agent neer, (2) geef het
pistool aan de agent. Bentlet werd ter dood veroordeeld, omdat hij meerderjarig en dus
verantwoordelijk was.
, Het gaat om de bedoeling van de sprekers, niet de woorden en betekenis zelf à Clark &
Schober
Misinterpretations
(Onbedoelde) aanrakingen, oogcontact
Sexual overperception bias: de neiging te geloven dat anderen meer seksueel in jou
geïnteresseerd zijn dan ze in werkelijkheid zijn (Haselton) à dit is vooral bij mannen
How do we understand each other?
Invloed van context: in welke context wordt iets gezegd?
Set induction: hoe begint een gesprek
Fysieke omgeving
Temporele factoren: ochtend/avond
Sociaalpsychologische factoren: wat voor soort relatie à (in)formeel?
o Interpersonal relationship: rollen, status, geschiedenis
o Communication history: raakvlakken, grounding
Cultuur
Type situatie: scripts à verwachtingen die horen bij bijvoorbeeld een eerste date.
Invloed van gedrag van gesprekspartners: bepaalt hoe een gesprek verloopt
Interdepence à Je bent afhankelijk van elkaar en wat er tegen elkaar gezegd wordt.
Non-verbaal gedrag: staren, knikken, knipperen, houding etc.
(Non) verbale dominantie: onderbreken, stiltes
Vragen stellen: open vs. gesloten, leidend, onderzoekend
Reflecteren, doorvragen, reinforcement
Luisteren
Response styles: assertiviteit vs. agressiviteit
Invloed van het medium: bepaalt welk (interactief) gedrag mogelijk is, welke signalen heen en weer
gaan
Beperkingen (constraints) en mogelijkheden (afforfances) van verschillende media
Media richness: de capaciteit van een medium om verschillende signalen over te brengen op
de ontvanger
Social presence: identificeert media afhankelijk van hoe persoonlijk/warm ze zijn en helpen
bij het vormen van persoonlijke verbinding tussen individuen.
Purposes of nonverbal communication
Vervangen, aanvullen en veranderen van verbale communicatie
Reguleren van gesprekken (aankijken en de beurt geven aan iemand)
Communiceren van identiteit (hoe je eruit ziet bepaalt wat mensen van je verwachten)
Contextualiseren van de interactie (als je je voeten op tafel legt lijdt dat tot een ander soort
gesprek dan wanneer je formeel tegenover elkaar zit)
Negotiating relationships (verhouding die je met je gesprekspartner hebt)
o Facial mimicry
Imitatie van gezichtsuitdrukkingen, dit gebeurt automatisch. Bij meer mimicry wordt een
interactie als plezieriger ervaren, de gesprekspartner wordt als aardiger beoordeeld
(serveerster krijgt meer fooi als ze subtiel de klanten kopieert). Een neurologische
verklaring voor mimicry: het waarnemen van een actie activeert de motor cortex om
dezelfde actie uit te voeren.
o Linguistic style matching (LSM)
The still face experiment
Dit experiment geeft een idee hoe belangrijk menselijk contact tussen een moeder en kind is. In het
experiment gaat een moeder heel even uit contact met haar baby. Dit wordt gevolgd door grote
verwarring, woede, verdriet en hopeloosheid bij de baby.
The source-receiver model (lineair)
Simpelste vorm van communicatie
Zender encodeert bericht via een kanaal à ontvanger decodeert de inhoud van het bericht
Geen mogelijkheid tot feedback (ook niet non-verbaal)
Bijvoorbeeld massamedia: televisie, krant, radio
Niet realistisch, beide personen zijn namelijk zowel zender als ontvanger
Transactional model
Mensen zijn met elkaar verbonden d.m.v. communicatie
Je bent tegelijkertijd zender én ontvanger
Interdependence: je bent afhankelijk van elkaar
Er moet rekening gehouden worden met een noise, dit kan letterlijk lawaai zijn, maar ook
jouw manier van interpreteren
Mensen hebben hun eigen perspectief / gedachten over een bericht, maar we proberen de
ander te begrijpen.
Language is ambiguous
Taal is dubbelzinnig à dingen kunnen altijd anders worden opgevat dan bedoeld
Voorbeeld: Derek Bentley was samen met een vriend van 16 jaar buiten aan het spelen. Op
een gegeven moment liet zijn vriend een pistool zien. Na een tijdje komt er een agent hun kant
op, waarop Bentley zegt: "Let him have it". Zijn vriend schiet de agent dood. Het bericht van
Bentley kon op twee manieren worden geïnterpreteerd: (1) schiet de agent neer, (2) geef het
pistool aan de agent. Bentlet werd ter dood veroordeeld, omdat hij meerderjarig en dus
verantwoordelijk was.
, Het gaat om de bedoeling van de sprekers, niet de woorden en betekenis zelf à Clark &
Schober
Misinterpretations
(Onbedoelde) aanrakingen, oogcontact
Sexual overperception bias: de neiging te geloven dat anderen meer seksueel in jou
geïnteresseerd zijn dan ze in werkelijkheid zijn (Haselton) à dit is vooral bij mannen
How do we understand each other?
Invloed van context: in welke context wordt iets gezegd?
Set induction: hoe begint een gesprek
Fysieke omgeving
Temporele factoren: ochtend/avond
Sociaalpsychologische factoren: wat voor soort relatie à (in)formeel?
o Interpersonal relationship: rollen, status, geschiedenis
o Communication history: raakvlakken, grounding
Cultuur
Type situatie: scripts à verwachtingen die horen bij bijvoorbeeld een eerste date.
Invloed van gedrag van gesprekspartners: bepaalt hoe een gesprek verloopt
Interdepence à Je bent afhankelijk van elkaar en wat er tegen elkaar gezegd wordt.
Non-verbaal gedrag: staren, knikken, knipperen, houding etc.
(Non) verbale dominantie: onderbreken, stiltes
Vragen stellen: open vs. gesloten, leidend, onderzoekend
Reflecteren, doorvragen, reinforcement
Luisteren
Response styles: assertiviteit vs. agressiviteit
Invloed van het medium: bepaalt welk (interactief) gedrag mogelijk is, welke signalen heen en weer
gaan
Beperkingen (constraints) en mogelijkheden (afforfances) van verschillende media
Media richness: de capaciteit van een medium om verschillende signalen over te brengen op
de ontvanger
Social presence: identificeert media afhankelijk van hoe persoonlijk/warm ze zijn en helpen
bij het vormen van persoonlijke verbinding tussen individuen.
Purposes of nonverbal communication
Vervangen, aanvullen en veranderen van verbale communicatie
Reguleren van gesprekken (aankijken en de beurt geven aan iemand)
Communiceren van identiteit (hoe je eruit ziet bepaalt wat mensen van je verwachten)
Contextualiseren van de interactie (als je je voeten op tafel legt lijdt dat tot een ander soort
gesprek dan wanneer je formeel tegenover elkaar zit)
Negotiating relationships (verhouding die je met je gesprekspartner hebt)
o Facial mimicry
Imitatie van gezichtsuitdrukkingen, dit gebeurt automatisch. Bij meer mimicry wordt een
interactie als plezieriger ervaren, de gesprekspartner wordt als aardiger beoordeeld
(serveerster krijgt meer fooi als ze subtiel de klanten kopieert). Een neurologische
verklaring voor mimicry: het waarnemen van een actie activeert de motor cortex om
dezelfde actie uit te voeren.
o Linguistic style matching (LSM)
