Heup: Gewrichtsaandoeningen Coxartrose Traumatische artritis Niet-traumatische artritis
= langzaam verlies v meest voorkomende:
gewrichtskraakbeen + veranderingen - reumatoïde artritis
Wat? subchrondale bot + gewrichtsranden - jicht
- vaak asymptomatisch - spondylitis ankylosans
- röntenfoto vr diagnose - idiopathische artritis: geneest
spontaan na 1-2j
- primair: zonder aandoening, vanaf 40j - voetballers >20j
- secundair: gevolg v afwijkende - hyperext- /rotatietrauma
Kenmerken anatomie/ziekte, vanaf 25j - bij coxartrose na
- flare: acute exacerbatie v klachten + trauma/overbelasting (= geactiveerde
ontstekingsverschijnselen coxartrose/flare)
- genetisch
- vr>m
Oorzaken - intrinsiek: trauma
- extrinsiek: overgewicht, topsport,
zwaar beroep,…
- heupdysplasie: 5x meer kans op
vroegtijdige heupartrose
Anamnese Anamnese: Anamnese:
- pijn & stijfheid lies/anterolat heup - liespijn, uitstraling ant bovenbeen - liespijn bij belasting (erg: ook in rust)
Klinisch onderzoek - uitstraling nr bovenbeen/knie - gevoel v bewbeperking - bewbeperking
- 1e fase: start/langdurig, toename FO: FO: endo, fl, abd & ext beperkt + pijnlijk
doorheen dag - p endo: pijn + beperkt (kapsulair patroon)
- later: pijn bij rust/nachtelijk + - p fl, abd + hyperext: pijn + licht
problemen dagelijks functioneren beperkt (kapsulair patroon)
- crepitaties door ruwe opp & benige
verdikkingen
- startstijfheid, na enkele min weg
FO:
,- kapsulair patroon: endo>fl/abd>ext
- endo: beperkt + hard eindgevoel +
pijn
- flexiecontractuur: max ext onmogelijk
- gang: compensatie hyperext LWK
=> rugklachten
- permanente kniefl
- mankend
- Teken v Drehmann: heupflexie
gepaard met exo + abd
- a: + Trendelenburg
- soms ontsteking v synovium: pijn +
warmte + zwelling (= ‘flare’, fase v
artritis)
TFO:
- Testbatterij v Sutlive
- Fabertest
- Thomastest (indien flexiecontractuur)
Meetinstrumenten: = comparable signs
- TUAG
- 6M WT
- WOMAC vragenlijst
- HOOS vragenlijst
Medische info:
- radiologische afwijkingen, is niet altijd
oorzaak klachten & niet vr diagnose
- Schaal v Kellgren & Lawrence: mate v
degeneratie (5 stadia)
Complicaties:
- corpus liberum: onverwachte steken
,Gevolg in lies & niet kunnen steunen
- irritatie iliopsoas
- acetabulumfractuur
- heupluxatie
- compressie neuropathieën:
branderige pijn in bovenbeen (n
cutaneus femoris lat & n obturatorius)
, Ischemische femurkopnecrose bij volw
Heup: Gewrichtsaandoeningen Transiënte osteoporose Corpus liberum
= avasculaire femurkopnecrose = plots optreden heuppijn met = los stukje kraakbeen/bot dat vrij in
- onderbreking doorbloeding nr osteoporose in femurkop- & nek gewricht rondzweeft
Wat? femurkop (bv trauma/ziekte -> + spontane genezing in 6-12m
trombosevorming & blokkering
doorbloeding)
- eindstadium: necrose met collaberen
& inzakken femurkop
- 30-50j - 3e trimester bij zwangere vr
- bilateraal, met verschillend - middelbare leeftijd mannen
Kenmerken ontstaansmoment
Risicofactoren: - trauma, coxartrose, ischemische
- alcohol femurkopnecrose
Oorzaken - Caissonziekte - idiopathisch
- chronische pancreatitis
- corticoïden
- Ziekte v Crohn
- Ziekte v Gaucher
- HIV
- Myeloproliferatieve aandoeningen
- irradiatie
- reumatoïde artritis
- trauma
- sikkelcelanemie
- nicotine
- systemische lupus erythematosus
Anamnese: Anamnese: Anamnese:
= langzaam verlies v meest voorkomende:
gewrichtskraakbeen + veranderingen - reumatoïde artritis
Wat? subchrondale bot + gewrichtsranden - jicht
- vaak asymptomatisch - spondylitis ankylosans
- röntenfoto vr diagnose - idiopathische artritis: geneest
spontaan na 1-2j
- primair: zonder aandoening, vanaf 40j - voetballers >20j
- secundair: gevolg v afwijkende - hyperext- /rotatietrauma
Kenmerken anatomie/ziekte, vanaf 25j - bij coxartrose na
- flare: acute exacerbatie v klachten + trauma/overbelasting (= geactiveerde
ontstekingsverschijnselen coxartrose/flare)
- genetisch
- vr>m
Oorzaken - intrinsiek: trauma
- extrinsiek: overgewicht, topsport,
zwaar beroep,…
- heupdysplasie: 5x meer kans op
vroegtijdige heupartrose
Anamnese Anamnese: Anamnese:
- pijn & stijfheid lies/anterolat heup - liespijn, uitstraling ant bovenbeen - liespijn bij belasting (erg: ook in rust)
Klinisch onderzoek - uitstraling nr bovenbeen/knie - gevoel v bewbeperking - bewbeperking
- 1e fase: start/langdurig, toename FO: FO: endo, fl, abd & ext beperkt + pijnlijk
doorheen dag - p endo: pijn + beperkt (kapsulair patroon)
- later: pijn bij rust/nachtelijk + - p fl, abd + hyperext: pijn + licht
problemen dagelijks functioneren beperkt (kapsulair patroon)
- crepitaties door ruwe opp & benige
verdikkingen
- startstijfheid, na enkele min weg
FO:
,- kapsulair patroon: endo>fl/abd>ext
- endo: beperkt + hard eindgevoel +
pijn
- flexiecontractuur: max ext onmogelijk
- gang: compensatie hyperext LWK
=> rugklachten
- permanente kniefl
- mankend
- Teken v Drehmann: heupflexie
gepaard met exo + abd
- a: + Trendelenburg
- soms ontsteking v synovium: pijn +
warmte + zwelling (= ‘flare’, fase v
artritis)
TFO:
- Testbatterij v Sutlive
- Fabertest
- Thomastest (indien flexiecontractuur)
Meetinstrumenten: = comparable signs
- TUAG
- 6M WT
- WOMAC vragenlijst
- HOOS vragenlijst
Medische info:
- radiologische afwijkingen, is niet altijd
oorzaak klachten & niet vr diagnose
- Schaal v Kellgren & Lawrence: mate v
degeneratie (5 stadia)
Complicaties:
- corpus liberum: onverwachte steken
,Gevolg in lies & niet kunnen steunen
- irritatie iliopsoas
- acetabulumfractuur
- heupluxatie
- compressie neuropathieën:
branderige pijn in bovenbeen (n
cutaneus femoris lat & n obturatorius)
, Ischemische femurkopnecrose bij volw
Heup: Gewrichtsaandoeningen Transiënte osteoporose Corpus liberum
= avasculaire femurkopnecrose = plots optreden heuppijn met = los stukje kraakbeen/bot dat vrij in
- onderbreking doorbloeding nr osteoporose in femurkop- & nek gewricht rondzweeft
Wat? femurkop (bv trauma/ziekte -> + spontane genezing in 6-12m
trombosevorming & blokkering
doorbloeding)
- eindstadium: necrose met collaberen
& inzakken femurkop
- 30-50j - 3e trimester bij zwangere vr
- bilateraal, met verschillend - middelbare leeftijd mannen
Kenmerken ontstaansmoment
Risicofactoren: - trauma, coxartrose, ischemische
- alcohol femurkopnecrose
Oorzaken - Caissonziekte - idiopathisch
- chronische pancreatitis
- corticoïden
- Ziekte v Crohn
- Ziekte v Gaucher
- HIV
- Myeloproliferatieve aandoeningen
- irradiatie
- reumatoïde artritis
- trauma
- sikkelcelanemie
- nicotine
- systemische lupus erythematosus
Anamnese: Anamnese: Anamnese:
