1
ALGEMENE HEELKUNDE I
3° Bachelor
ASESPIE, CHIRURGISCH INSTRUMENTARIUM EN
CHIRURGISCHE TECHNIEKEN
INFLAMMATIE, WONDEN, WONDHELING EN
WONDVERZORGING
PROF. DR. A. MARTENS
DVM, PhD, Diplomate ECVS
Specialist Chirurgie Grote Huisdieren
Vakgroep Heelkunde en Anesthesie van de Huisdieren
Salisburylaan 133, 980 Merelbele
Merelbeke, 18 September 2023
, 2
Referentie boekenlijst:
K.M. Tobias and S.A. Johnston. Veteriary Surgery: Small Animal Expert
Consult. Elsevier Saunders , 2e editie, 2018
M. Pavletic. Atlas of small animal wound management & reconstructive
surgery, 4e editie, 2018
J. Auer & J. Stick. Equine Surgery, 5e editie, 2018
D. Knottenbelt. Handbook of equine wound management, 1° editie, 2013
Allen online ter beschikking via https://lib.ugent.be/nl/catalog/type:book of ter inzage
in de bibliotheek van de faculteit diergeneeskunde.
Geen enkel deel van deze nota’s mag onder gelijk welke vorm vermeerderd of
gekopieerd worden zonder de uitdrukkelijke en schriftelijke toestemming van de auteur.
, 3
INHOUDSOPGAVE
Algemene inleiding 7
Deel 1: Asepsie, Chirurgisch instrumentarium, chirurgische technieken 10
Inleiding 10
I. Antiseptica 12
II. Principes van handhygiëne voor algemene diergeneeskundige handelingen 14
II.1. Wassen van handen met water en zeep 14
II.2. Hygiënische handontsmetting 15
II.3. Het aandoen van handschoenen 16
III. Asepsie bij chirurgische ingrepen 21
III.1. Kledij in de operatiezaal 22
III.2. Preoperatieve handhygiëne 23
III.3. Het aandoen van een chirurgische kiel en steriele handschoenen (gesloten) 26
III.4. Voorbereiding van het chirurgisch veld 31
III.5. Afdekken van het chirurgisch veld 34
III.6. Behoud van de asepsie tijdens de chirurgie 35
IV. Chirurgische instrumenten 37
IV.1. Soorten instrumenten en eigenschappen 37
IV.2. Hanteren van instrumenten 54
IV.3. Reinigen en steriliseren van instrumenten 59
V. Chirurgische technieken 66
V.1. Elektrochirurgie 66
V.2. Laser chirurgie 70
V.3. Cryochirurgie 74
V.4. Principes van hemostase bij chirurgie 77
V.5. Principes van weefselirrigatie bij chirurgie 82
VI. Hechtnaalden 84
VII. Hechtmaterialen 87
VII.1. Classificatie van hechtmateriaal 87
VII.2. Soorten hechtmateriaal 89
VII.3. Draaddikte 92
VII.4. Verpakking 93
VII.5. Nieuwe evoluties in het sluiten van wonden 94
VIII. Knooptechnieken 99
VIII.1. Knopen met de hand 100
, 4
VIII.2. Knopen met de naaldhouder 101
VIII.3. Knopen voor het afbinden van structuren 104
VIII.4. Eindknoop van een doorlopende hechting 104
IX. Hechttechnieken 107
IX.1. Afzonderlijke hechtingen 108
IX.2. Doorlopende hechtingen 113
X. Keuze van hechtmateriaal en hechttechniek voor verschillende weefsels 121
X.1. Huid en subcutis 121
X.2. Spieren 123
X.3. Linea alba 123
X.4. Holle organen 125
X.5. Bloedvaten 126
X.6. Gewrichtskapsel 126
X.7. Pezen 127
Deel 2: Inflammatie, wonden, wondheling en wondverzorging 128
I. Principes van inflammatie en traumatische letsels 128
I.1. Algemene principes van inflammatie 128
I.2. Traumatische letsels 131
II. Wondheling 134
II.1. Fysiologie van de wondheling 134
II.2. Mediatoren van de wondheling 143
II.3. Klinische fasen van de wondheling 144
II.4. Beïnvloeding van de wondheling 145
III. Wondinfectie 151
III.1. Infectiebron 151
III.2. Risicofactoren voor wondinfectie 152
III.3. Symptomen en diagnose van wondinfectie 159
III.4. Behandeling van een wondinfectie 160
III.5. Nosocomiale infecties bij de chirurgische patiënt 161
III.6. Specifieke vormen van wondinfectie 162
IV. Algemene principes van wondbehandeling 169
IV.1. De stappen van een wondbehandeling 169
IV.2. De beslissing tot wondsluiting 179
IV.3. Indicaties en gebruik van wonddressings 182
IV.4. Topicale wondbehandeling 191
IV.5. Drains en drainagesystemen 192
V. Bandages en immobilisatietechnieken bij de wondbehandeling 201
ALGEMENE HEELKUNDE I
3° Bachelor
ASESPIE, CHIRURGISCH INSTRUMENTARIUM EN
CHIRURGISCHE TECHNIEKEN
INFLAMMATIE, WONDEN, WONDHELING EN
WONDVERZORGING
PROF. DR. A. MARTENS
DVM, PhD, Diplomate ECVS
Specialist Chirurgie Grote Huisdieren
Vakgroep Heelkunde en Anesthesie van de Huisdieren
Salisburylaan 133, 980 Merelbele
Merelbeke, 18 September 2023
, 2
Referentie boekenlijst:
K.M. Tobias and S.A. Johnston. Veteriary Surgery: Small Animal Expert
Consult. Elsevier Saunders , 2e editie, 2018
M. Pavletic. Atlas of small animal wound management & reconstructive
surgery, 4e editie, 2018
J. Auer & J. Stick. Equine Surgery, 5e editie, 2018
D. Knottenbelt. Handbook of equine wound management, 1° editie, 2013
Allen online ter beschikking via https://lib.ugent.be/nl/catalog/type:book of ter inzage
in de bibliotheek van de faculteit diergeneeskunde.
Geen enkel deel van deze nota’s mag onder gelijk welke vorm vermeerderd of
gekopieerd worden zonder de uitdrukkelijke en schriftelijke toestemming van de auteur.
, 3
INHOUDSOPGAVE
Algemene inleiding 7
Deel 1: Asepsie, Chirurgisch instrumentarium, chirurgische technieken 10
Inleiding 10
I. Antiseptica 12
II. Principes van handhygiëne voor algemene diergeneeskundige handelingen 14
II.1. Wassen van handen met water en zeep 14
II.2. Hygiënische handontsmetting 15
II.3. Het aandoen van handschoenen 16
III. Asepsie bij chirurgische ingrepen 21
III.1. Kledij in de operatiezaal 22
III.2. Preoperatieve handhygiëne 23
III.3. Het aandoen van een chirurgische kiel en steriele handschoenen (gesloten) 26
III.4. Voorbereiding van het chirurgisch veld 31
III.5. Afdekken van het chirurgisch veld 34
III.6. Behoud van de asepsie tijdens de chirurgie 35
IV. Chirurgische instrumenten 37
IV.1. Soorten instrumenten en eigenschappen 37
IV.2. Hanteren van instrumenten 54
IV.3. Reinigen en steriliseren van instrumenten 59
V. Chirurgische technieken 66
V.1. Elektrochirurgie 66
V.2. Laser chirurgie 70
V.3. Cryochirurgie 74
V.4. Principes van hemostase bij chirurgie 77
V.5. Principes van weefselirrigatie bij chirurgie 82
VI. Hechtnaalden 84
VII. Hechtmaterialen 87
VII.1. Classificatie van hechtmateriaal 87
VII.2. Soorten hechtmateriaal 89
VII.3. Draaddikte 92
VII.4. Verpakking 93
VII.5. Nieuwe evoluties in het sluiten van wonden 94
VIII. Knooptechnieken 99
VIII.1. Knopen met de hand 100
, 4
VIII.2. Knopen met de naaldhouder 101
VIII.3. Knopen voor het afbinden van structuren 104
VIII.4. Eindknoop van een doorlopende hechting 104
IX. Hechttechnieken 107
IX.1. Afzonderlijke hechtingen 108
IX.2. Doorlopende hechtingen 113
X. Keuze van hechtmateriaal en hechttechniek voor verschillende weefsels 121
X.1. Huid en subcutis 121
X.2. Spieren 123
X.3. Linea alba 123
X.4. Holle organen 125
X.5. Bloedvaten 126
X.6. Gewrichtskapsel 126
X.7. Pezen 127
Deel 2: Inflammatie, wonden, wondheling en wondverzorging 128
I. Principes van inflammatie en traumatische letsels 128
I.1. Algemene principes van inflammatie 128
I.2. Traumatische letsels 131
II. Wondheling 134
II.1. Fysiologie van de wondheling 134
II.2. Mediatoren van de wondheling 143
II.3. Klinische fasen van de wondheling 144
II.4. Beïnvloeding van de wondheling 145
III. Wondinfectie 151
III.1. Infectiebron 151
III.2. Risicofactoren voor wondinfectie 152
III.3. Symptomen en diagnose van wondinfectie 159
III.4. Behandeling van een wondinfectie 160
III.5. Nosocomiale infecties bij de chirurgische patiënt 161
III.6. Specifieke vormen van wondinfectie 162
IV. Algemene principes van wondbehandeling 169
IV.1. De stappen van een wondbehandeling 169
IV.2. De beslissing tot wondsluiting 179
IV.3. Indicaties en gebruik van wonddressings 182
IV.4. Topicale wondbehandeling 191
IV.5. Drains en drainagesystemen 192
V. Bandages en immobilisatietechnieken bij de wondbehandeling 201
