biologische geneesmiddelen
Samenvatting
1
,Inhoud
Leerdoelen ................................................................................................................................... 4
Recombinante DNA technologie ................................................................................................... 5
Eiwitproductie ..................................................................................................................................... 5
Opbouw eiwit ...................................................................................................................................... 5
Naamgeving eiwit ................................................................................................................................ 6
Stabiliteit eiwitten ............................................................................................................................... 7
Recombinante DNA technolgie ........................................................................................................... 8
Biosimilars ........................................................................................................................................... 9
Werkcollege 1 ...................................................................................................................................... 9
Upstream ................................................................................................................................... 14
Cell line development........................................................................................................................ 14
Voorbeelden uit de praktijk............................................................................................................... 15
Werkcollege 2 .................................................................................................................................... 16
Downstream .............................................................................................................................. 17
Locatie eiwit ...................................................................................................................................... 17
Extracellulair .................................................................................................................................. 17
Intracellulair .................................................................................................................................. 17
Scheidingstechnieken ........................................................................................................................ 18
Algemeen....................................................................................................................................... 18
Pre-purification.............................................................................................................................. 19
Capture/ intermediate purification/ polish ................................................................................... 21
Analyse van eiwitten ......................................................................................................................... 25
Eiwit concentratie.......................................................................................................................... 25
Zuiverheid ...................................................................................................................................... 25
Practicum........................................................................................................................................... 27
Werkcollege 3 .................................................................................................................................... 27
Formulering ............................................................................................................................... 28
Stabiliteit bevorderen........................................................................................................................ 28
Eiwit drogen ...................................................................................................................................... 28
Vriesdrogen ................................................................................................................................... 29
Werkcollege 4 .................................................................................................................................... 34
Kwaliteit en veiligheid ................................................................................................................ 37
2
, Technieken ........................................................................................................................................ 37
Kwaliteit............................................................................................................................................. 38
Biosimilars ......................................................................................................................................... 39
Viral safety/ BSE ................................................................................................................................ 39
Test yourself elevate week 4 ............................................................................................................. 40
Farmacokinetiek......................................................................................................................... 42
Toedieningsroutes ............................................................................................................................. 42
Transport ........................................................................................................................................... 43
Eliminatie ........................................................................................................................................... 43
Werkcollege 5 .................................................................................................................................... 43
Registratie en regulatie .............................................................................................................. 45
Economie en ethiek .................................................................................................................... 47
3
, Leerdoelen
Na afloop van de cursus ben je in staat om:
1. De opbouw van DNA, RNA en een eiwit in relatie tot de functie dan wel activiteit van dit eiwit
te kunnen beschrijven.
2. De opbouw van een prokaryote en eukaryote cel en de belangrijkste verschillen tussen deze
twee celtypen te kunnen benoemen in relatie tot het soort eiwit dat moet worden
geproduceerd.
3. Kennis over de meest gebruikte moleculair biologische technieken voor de productie van
biomoleculen.
4. Een weloverwogen keuze te kunnen maken voor het type gastheercel aan de hand van de
eigenschappen van het recombinante eiwit, de therapeutische toepassing, en de schaal
waarop het geproduceerd dient te worden.
5. De basale biotechnologische processen/fermentatietechnieken kunnen duiden.
6. Een kloneringsplan op te stellen voor de recombinante productie van therapeutische
eiwitten.
7. De belangrijkste analytische technieken en hun principes te kennen die nodig zijn voor de
zuivering van biomoleculen, zoals eiwitten, RNA en DNA en cellen.
8. Een weloverwogen keuze te kunnen maken van een combinatie van zuiveringstechnieken
aan de hand van de eigenschappen van het recombinante eiwit.
9. Een plasmaconcentratie-tijd-curve van een enkelvoudige intraveneuze toediening uitgaande
van een 2-compartimentsysteem en de hieruit afgeleide belangrijkste farmacokinetische
parameters te benoemen en te berekenen.
10. Te kunnen beredeneren op welke manier de fysisch-chemische eigenschappen van een
complex geneesmiddel een rol kunnen spelen in de verdelings- en eliminatieprocessen.
11. Te kunnen beredeneren hoe de fysische en chemische stabiliteit en de daarmee
samenhangende werkzaamheid van eiwitten kan worden beïnvloed door middel van
formulering, engineering en preservering.
12. Besef te hebben van de kwaliteitseisen en de juiste technieken kunnen kiezen om de
activiteit, kwaliteit en de zuiverheid van een product te bepalen.
13. Kennis te hebben van het werkingsmechanisme van de complexe geneesmiddelen en te
kunnen beschrijven welke factoren deze werking kunnen beïnvloeden (formulering,
neutraliserende antistoffen) en welke mogelijke bijwerkingen van complexe geneesmiddelen
kunnen ontstaan (immunogeniciteit).
14. Besef te hebben van de ethische en economische implicaties van complexe geneesmiddelen
en registratietraject.
15. Kennis te hebben van andere gen- en celmodulerende therapieën.
4