Samenvatting hoofdstuk 10 bestuursrecht
Vergunningstelsel: bepaalde handelingen ogen alleen worden verricht nadat een vergunning van het
bevoegde bestuursorgaan is verkregen.
Handhaven gaat uit van het tegengaan van normschending door particulieren, maar geldt ook voor
de overheid zelf.
Bij handhaving kan primair gedacht worden aan bestuursrechtelijke instrumenten, maar handhaving
kan ook worden vormgegeven via privaatrechtelijke bevoegdheden en natuurlijk via het strafrecht
worden bevorderd. Of de overheid zelf via het privaatrecht kan optreden, hangt af van de
omstandigheden van het geval.
Van belang is dat de wetgever vaak kiest voor de mogelijkheid om een bestuurlijke boete als sanctie
op te leggen door bestuursorganen. De reden hiervan is dat de bestuurlijke boete een eenvoudig toe
te passen sanctie is, die effectief blijkt te werken. Er kan immers door het bestuursorgaan een boete
worden opgelegd zonder voorafgaande tussenkomst van de rechter.
Er kan worden onderscheiden tussen strafrechtelijke en bestuurlijke sancties. In veel wetten wordt
de overtreding van gedragsnormen bedreigd met straf in de vorm van een geldboete of
gevangenisstraf. Ook zijn ontnemingsmaatregelen mogelijk. Het gaat daarbij om sancties die in een
strafrechtelijke procedure kunnen worden opgelegd op vordering van het OM door de rechter.
In het strafrecht komt de rechter niet steeds aan te pas, omdat het OM ook boetetransacties kan
opleggen (art. 47 Sr). In het strafrecht hoeft geen griffierecht te worden betaald (in het bestuursrecht
wel).
De belangrijkste bestuurlijke sancties zijn: de bestuurlijke boete, de last onder bestuursdwang en de
last onder dwangsom (een dwangsom is geen boete).
Bestuurlijke boete: hier is niet het strafrecht van toepassing, maar het bestuursrecht.
Definities:
Bestuurlijke sanctie: een door een bestuursorgaan wegens een overtreding opgelegde verplichting
(bv geldsom betalen) of onthouden aanspraak (bv vermindering van subsidie).
Bestuurlijke sancties worden onderscheiden in hertstelsancties en bestraffende sancties.
Herstelsanctie: een sanctie die strekt tot het geheel of gedeeltelijk ongedaan maken of beëindigen
van een overtreding, tot het voorkomen van de herhaling daarvan, dan wel tot het wegnemen of
beperken van de gevolgen van een overtreding.
Bestraffende sanctie: een bestuurlijke sanctie die beoogt de overtreder leed toe te voegen.
Een bestuurlijke sanctie is dus telkens een reactie op de overtreding van een norm.
Overtreding: een gedraging die (of een nalaten dat) in strijd is met het bepaalde bij of krachtens enig
wettelijk voorschrift.
Overtreder: de natuurlijke persoon of rechtspersoon die de overtreding pleegt of medepleegt.
Algemene bepalingen:
Wettelijke basis: er mag geen bestuurlijke sanctie worden opgelegd zonder wettelijke basis. Ook mag
een bestuursorgaan geen bestuurlijke sanctie opleggen voor zover voor de overtreding een
Vergunningstelsel: bepaalde handelingen ogen alleen worden verricht nadat een vergunning van het
bevoegde bestuursorgaan is verkregen.
Handhaven gaat uit van het tegengaan van normschending door particulieren, maar geldt ook voor
de overheid zelf.
Bij handhaving kan primair gedacht worden aan bestuursrechtelijke instrumenten, maar handhaving
kan ook worden vormgegeven via privaatrechtelijke bevoegdheden en natuurlijk via het strafrecht
worden bevorderd. Of de overheid zelf via het privaatrecht kan optreden, hangt af van de
omstandigheden van het geval.
Van belang is dat de wetgever vaak kiest voor de mogelijkheid om een bestuurlijke boete als sanctie
op te leggen door bestuursorganen. De reden hiervan is dat de bestuurlijke boete een eenvoudig toe
te passen sanctie is, die effectief blijkt te werken. Er kan immers door het bestuursorgaan een boete
worden opgelegd zonder voorafgaande tussenkomst van de rechter.
Er kan worden onderscheiden tussen strafrechtelijke en bestuurlijke sancties. In veel wetten wordt
de overtreding van gedragsnormen bedreigd met straf in de vorm van een geldboete of
gevangenisstraf. Ook zijn ontnemingsmaatregelen mogelijk. Het gaat daarbij om sancties die in een
strafrechtelijke procedure kunnen worden opgelegd op vordering van het OM door de rechter.
In het strafrecht komt de rechter niet steeds aan te pas, omdat het OM ook boetetransacties kan
opleggen (art. 47 Sr). In het strafrecht hoeft geen griffierecht te worden betaald (in het bestuursrecht
wel).
De belangrijkste bestuurlijke sancties zijn: de bestuurlijke boete, de last onder bestuursdwang en de
last onder dwangsom (een dwangsom is geen boete).
Bestuurlijke boete: hier is niet het strafrecht van toepassing, maar het bestuursrecht.
Definities:
Bestuurlijke sanctie: een door een bestuursorgaan wegens een overtreding opgelegde verplichting
(bv geldsom betalen) of onthouden aanspraak (bv vermindering van subsidie).
Bestuurlijke sancties worden onderscheiden in hertstelsancties en bestraffende sancties.
Herstelsanctie: een sanctie die strekt tot het geheel of gedeeltelijk ongedaan maken of beëindigen
van een overtreding, tot het voorkomen van de herhaling daarvan, dan wel tot het wegnemen of
beperken van de gevolgen van een overtreding.
Bestraffende sanctie: een bestuurlijke sanctie die beoogt de overtreder leed toe te voegen.
Een bestuurlijke sanctie is dus telkens een reactie op de overtreding van een norm.
Overtreding: een gedraging die (of een nalaten dat) in strijd is met het bepaalde bij of krachtens enig
wettelijk voorschrift.
Overtreder: de natuurlijke persoon of rechtspersoon die de overtreding pleegt of medepleegt.
Algemene bepalingen:
Wettelijke basis: er mag geen bestuurlijke sanctie worden opgelegd zonder wettelijke basis. Ook mag
een bestuursorgaan geen bestuurlijke sanctie opleggen voor zover voor de overtreding een
