Samenvatting hoofdstuk 12: bloedoverdraagbare besmettingen

Werken op een hartfunctie afdeling
Hoofdstuk 12 bloed overdraagbare besmettingen

Besmettingen met door bloed overdraagbare micro-organismen zoals Hepatitis B virus (HBV)
en het humaan immunodeficientievirus(HIV) kunnen in het ziekenhuis voorkomen.
Voornaamste oorzaak: per ongeluk verwonden aan gebruikte naald of scherp
instrumentarium en door direct bloed-bloedcontact.

Aids
Algemeen:
1980 in de VS eerste melding. Aids = Acquired Immune Defiency Syndrome. 1983 werd het
veroorzakend virus gevonden: Humaan immonodeficientrievirus (HIV). Het is een relatief
nieuw virus. Men vermoed dat het is ontstaan door spontane veranderingen in het erfelijke
materiaal van virussen die bij dieren voorkomen. Verspreiding onder mensen gebeurde voor
het eerst in Afrika in begin jaren 70. Omdat verspreiding langzaam verliep, lange
incubatietijd en gezondheidszorg in Afrika minder goed is georganiseerd verloopt kwam men
de ziekte pas laat op het spoor. HIV besmettingen worden in de westerse wereld veelal
waargenomen bij:
- Homoseksuele en biseksuele mannen met frequente wisselende contacten
- Intraveneuze druggebruikers
- Kinderen van geïnfecteerd moeders
- Personen afkomstig uit gebieden waar veel HIV voorkomt zoals oost en centraal
Afrika
- Patiënten die bloedtransfusies en/of bloedproducten hebben gehad met
ongecontroleerd bloed.
- Seksuele partners van personen die tot de risicogroepen behoren.
na besmetting met HIV kunnen na verloop van tijd antistoffen tegen HIV worden
aangetoond. Seropositief= een drager van antistoffen tegen HIV. meeste mensen
hebben geen verschijnselen maar zijn wel besmettelijk. Het kan jaren duren voordat iemand
die besmet is, aids ontwikkelt. Medicatie helpt deze fase uit te stellen.
Ziekte aids word gekenmerkt door:
- Sterk verminderde cellulaire immuniteit
- Optreden van opportunistische infecties(infecties die zich alleen voordoen bij
verminderde weerstand)
- Maligniteiten zoals kaposisarcoomzeldzame vorm van kanker meestal in de huid.
Afweersysteem word aangetast en patiënt kan zich niet verdedigen tegen een aantal ziekten
die normaal onschuldig verlopen.

Overdracht van het HIV
- Virus is seksueel overdraagbaar door besmettelijk sperma en in mindere mate door
besmettelijk vaginaal secreet.
- Als tweede is bloed verantwoordelijk voor besmetting.
- Er zijn aanwijzingen voor overdracht via moedermelk.
- Indien de moeder seropositief is bestaat kans dat via placenta of navelstreng de baby
word besmet.
overdracht via lucht, voedsel, sociaal contact als huidcontact, zoenen, beddengoed,
gemeenschappelijk gebruik van toilet, servies is niet aangetoond!
HIV kan via zogenoemde prikaccidenten, blootstelling van slijmvliezen: mond, neus,
conjunctiva of beschadigde huid worden overgedragen.==>transmissie kans bij percutane
(via de huid) blootstelling aan HIV word geschat op 0.3%. transmissierisico bij accidentele
blootstelling bij beschadigde huid of slijmvliezen aan bloed van aids patiënten is geringer.

, Hepatitis B(HBV)
Verwekker van acute en chronische hepatitis. Het word overgedragen via:
- Besmet bloed
- Besmette bloedproducten
- Prikaccidenten: het zich verwonden aan een besmette naald of scherp voorwerp. De
kans dat door een prikaccident met bloed waarin HBV aanwezig is een infectie
optreed is 6 tot 30%.groter dan HIV. Meeste besmettingen lopen via dragers omdat
men niet weet wie wel en wie niet een drager is.
- Seksueel contact
- Tijdens geboorte wanneer moeder HBeAg positief is
Symptomen ziekte:
- Moeheid
- Slechte eetlust
- Misselijkheid
- Buikklachten
- Soms koorts en gewrichtsklachten
- Daarna ontstaat: geelzucht (icterus)
Duur: enkele weken tot maanden.
Letaliteit (dodelijkheid) na het doormaken van een klinisch acute hepatitis B is 1% (plus
minus)
6 tot 10% van de patiënten die een acute infectie doormaken , worden chronisch drager van
HBV en fungeren als besmettingsbron.
Incubatietijd: varieert van 40 tot 180 dagen.
Soms verloopt hij subklinisch (zonder symptomen). Dragers van HBV die een acute infectie
doormaken hebben een hoge concentratie HBV in het bloed.
Prevalentie is 0,3-0,5 %. In bepaalde risico groepen is deze hoger, zoals bi:
- intraveneuze druggebruikers
- homoseksuelen met veel wisselende contacten
- mensen die uit niet westerse landen komen.

Inactivatie van HIV en HBV
Materiaal dat met HIV besmet is, kan ik gedroogde staat lang overleven. Uit onderzoek is
vastgesteld dat HIV in vloeibaar plasma:
- bij kamertemperatuur tot max 15 dagen
- bij 37 graden tot maximaal 11 dagen
- bij 54 en 56 graden tot maximaal 3 uur nog aantoonbaar is.
Sterilisatie en desinfectiemethoden veranderen in de tijd en de eisen aan de veiligheid
worden steeds hoger.==>infectiepreventie is o de hoogte van de recentste regels. Als er bij
een patiënt (vermoed word) dat patiënt is besmet met HIV of HBV is er een ziekenhuis
breed protocol.
Voordat instrumentarium word gedesinfecteerd, dient het eerst te worden gereinigd omdat
resten organisch materiaal zoals pus, bloed, feces en dergelijke de werkzaamheid van
alcohol en chloorverbindingen verminderen. Nadelig effect op desinfectans. Dit wordt
veroorzaakt door verschillende mechanismen: een daarvan is:
- inkapselen van het micro-organisme waardoor het desinfectans niet op het micro-
organisme kan inwerken.

Algemene preventieve maatregelen
Medewerkers in de gezondheidszorg dienen zich te realiseren dat zij een risico vormen voor
de patiënten, evenals omgekeerd. Om dit risico te verminderen dient ieder zich aan
bepaalde regels te houden:
- Prikaccidenten: Besmetting HIV en HBV voornamelijk uit bloed-bloed contact en