Mortels
1.Definities
Een mortel is een fijn betontype, met als hoofdbestanddelen een hydraulisch bindmiddel
(cement, gips, kalk,…) zand en water. Door kalk toe te voegen wordt het smeuïger, dus
makkelijker verwerkbaar. Omdat de bindmiddelen krimp vertonen bij het verhardingsproces
wordt zand als vermagering toegevoegd aan de mortel. Zand vormt ook het skelet van de
mortel. Er worden soms ook nog andere (chemische) toeslagstoffen doorgemengd.
Toepassingen:
- Metselen en voegen
- Egaliseren
- Pleisteren
- (lijmen)
2.Terminologie
Men kan mortels benoemen naargelang zijn toepassing:
- Voegmortels
- Metselmortels
- Pleistermortels
- Egalisatiemortels
Anderzijds kan men ze benoemen naargelang het gebruikte bindmiddel:
- Kalkmortels
- Cementmortels
- Bastaardmortels
3.Metselmortels
Een metselmortel is een al dan niet verhard mengsel van zand, water en bindmiddel(en),
met eventueel nog hulpstoffen en/of toevoegingen.
Doel:
- Aan elkaar hechten van bakstenen
- Verdelen van de belastingen
3.1 Na verharding voldoende sterk zijn
Hoe meer water wordt gebruikt, des te minder sterk zal de mortelspecie worden.
3.2 Goede verwerkbaarheid
De gekozen hoeveelheid water moet worden afgestemd op de toepassing en is afhankelijk
van de volgende factoren:
1
, - Korrelvorm en aard van toeslagmateriaal (zand): ronde korrels hebben minder
water nodig, kleine korrels hebben meer water nodig.
- Werkoppervlak: poreuze droge oppervlakken zuigen water uit de mortelspecie.
- Eventuele hulpstoffen
3.3 Bestanddelen van de hydraulische metselmortel
3.3.1 Granulaten en zand
Grind en steenslag (gebroken rots) zijn de meest gebruikte grove granulaten. Ze worden
verdeeld afhankelijk van:
- Natuur/oorsprong
- Zuiverheid
- Intrinsieke kenmerken
- Geometrische kenmerken
- Codificatie
Zand kan worden verdeeld afhankelijk van:
- Natuur/oorsprong
- Geometrische kenmerken
Voor metselmortel wordt best gebruik gemaakt van middelgrof tot grof zand (korrelgrootte
tussen 0,063 mm – 2mm).
3.3.2 Bindmiddelen
De bindmiddelen dienen om de zandkorrels aaneen te klitten. Het zijn fijne poedervormige
stoffen die ofwel hydraulisch (=reagerend met water) of puzzolaan (=reagerend met kalk),
ofwel verharden door reactie met CO² uit de lucht.
Luchtverhardende bindmiddelen: luchthardende kalk
Luchthardende kalk voor metselmortel is gebluste kalk (=calciumhydroxide), dat bekomen is
door een scheikundig proces waarbij metalen in oplossing onder verhitting soms door middel
van vuur worden gereduceerd tot kalk in poedervorm (=calcinatie), van voldoende zuivere
kalksteen tot ongebluste kalk (=calciumoxide).
Kalksteen ongebluste kalk gebluste kalk.
Luchtkalk neemt veel water op, waardoor het uitzweten van aanmaakwater beperkt wordt
en dit verbetert de smeuïgheid.
Luchtkalk verhardt door een reactie met de CO² uit de lucht (=carbonatie). De reactie
verloopt zeer traag.
Nadelen:
Metselen bij vriesweer is niet zonder risico. De mechanische sterkte van verhard kalk is
beduidend kleiner dan die van verhard cement. Ook de weerstand tegen zuren is geringer.
Voordelen:
2
1.Definities
Een mortel is een fijn betontype, met als hoofdbestanddelen een hydraulisch bindmiddel
(cement, gips, kalk,…) zand en water. Door kalk toe te voegen wordt het smeuïger, dus
makkelijker verwerkbaar. Omdat de bindmiddelen krimp vertonen bij het verhardingsproces
wordt zand als vermagering toegevoegd aan de mortel. Zand vormt ook het skelet van de
mortel. Er worden soms ook nog andere (chemische) toeslagstoffen doorgemengd.
Toepassingen:
- Metselen en voegen
- Egaliseren
- Pleisteren
- (lijmen)
2.Terminologie
Men kan mortels benoemen naargelang zijn toepassing:
- Voegmortels
- Metselmortels
- Pleistermortels
- Egalisatiemortels
Anderzijds kan men ze benoemen naargelang het gebruikte bindmiddel:
- Kalkmortels
- Cementmortels
- Bastaardmortels
3.Metselmortels
Een metselmortel is een al dan niet verhard mengsel van zand, water en bindmiddel(en),
met eventueel nog hulpstoffen en/of toevoegingen.
Doel:
- Aan elkaar hechten van bakstenen
- Verdelen van de belastingen
3.1 Na verharding voldoende sterk zijn
Hoe meer water wordt gebruikt, des te minder sterk zal de mortelspecie worden.
3.2 Goede verwerkbaarheid
De gekozen hoeveelheid water moet worden afgestemd op de toepassing en is afhankelijk
van de volgende factoren:
1
, - Korrelvorm en aard van toeslagmateriaal (zand): ronde korrels hebben minder
water nodig, kleine korrels hebben meer water nodig.
- Werkoppervlak: poreuze droge oppervlakken zuigen water uit de mortelspecie.
- Eventuele hulpstoffen
3.3 Bestanddelen van de hydraulische metselmortel
3.3.1 Granulaten en zand
Grind en steenslag (gebroken rots) zijn de meest gebruikte grove granulaten. Ze worden
verdeeld afhankelijk van:
- Natuur/oorsprong
- Zuiverheid
- Intrinsieke kenmerken
- Geometrische kenmerken
- Codificatie
Zand kan worden verdeeld afhankelijk van:
- Natuur/oorsprong
- Geometrische kenmerken
Voor metselmortel wordt best gebruik gemaakt van middelgrof tot grof zand (korrelgrootte
tussen 0,063 mm – 2mm).
3.3.2 Bindmiddelen
De bindmiddelen dienen om de zandkorrels aaneen te klitten. Het zijn fijne poedervormige
stoffen die ofwel hydraulisch (=reagerend met water) of puzzolaan (=reagerend met kalk),
ofwel verharden door reactie met CO² uit de lucht.
Luchtverhardende bindmiddelen: luchthardende kalk
Luchthardende kalk voor metselmortel is gebluste kalk (=calciumhydroxide), dat bekomen is
door een scheikundig proces waarbij metalen in oplossing onder verhitting soms door middel
van vuur worden gereduceerd tot kalk in poedervorm (=calcinatie), van voldoende zuivere
kalksteen tot ongebluste kalk (=calciumoxide).
Kalksteen ongebluste kalk gebluste kalk.
Luchtkalk neemt veel water op, waardoor het uitzweten van aanmaakwater beperkt wordt
en dit verbetert de smeuïgheid.
Luchtkalk verhardt door een reactie met de CO² uit de lucht (=carbonatie). De reactie
verloopt zeer traag.
Nadelen:
Metselen bij vriesweer is niet zonder risico. De mechanische sterkte van verhard kalk is
beduidend kleiner dan die van verhard cement. Ook de weerstand tegen zuren is geringer.
Voordelen:
2
